Những năm gần đây, du lịch cộng đồng gắn với kiến trúc bản làng truyền thống đã mang lại sức sống mới cho nhiều vùng nông thôn ở Quảng Ninh, trong đó có xã Kỳ Thượng. Cùng với việc khai thác tiềm năng thiên nhiên và văn hóa, công tác giảm nghèo thông tin ngày càng được quan tâm, giúp người dân nâng cao nhận thức, tiếp cận tri thức mới và chủ động tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế, đặc biệt là du lịch.
Xã Kỳ Thượng là nơi sinh sống của nhiều dân tộc như Kinh, Dao, Tày, Sán Chay… với những giá trị văn hóa đặc sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Kiến trúc nhà ở truyền thống, không gian làng bản, tập quán sinh hoạt… không chỉ là dấu ấn văn hóa mà còn trở thành nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng.
Kỳ Thượng còn là một trong 4 xã có phần lớn diện tích nằm trong vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng, vốn có vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và cân bằng sinh thái của tỉnh.
Rừng cũng là không gian văn hóa của cộng đồng người Dao Thanh Phán Kỳ Thượng. Tập quán làm nghề rừng, khai thác lâm sản theo mùa, gìn giữ cây thiêng, bảo vệ nguồn nước… đã trở thành một phần nếp sống truyền đời.
Từ chính những giá trị ấy, Kỳ Thượng từng bước hình thành các sản phẩm du lịch sinh thái và văn hóa đặc trưng, như trải nghiệm hái măng, nhặt hạt dổi, hạt dẻ, tìm hiểu tri thức bản địa về rừng. Việc phát huy nghề rừng không chỉ tạo sinh kế mà còn là cách “giữ rừng bằng văn hóa”, biến mỗi cánh rừng thành một không gian trải nghiệm sống động.
Tuy nhiên, để những giá trị này được khai thác hiệu quả, người dân cần được trang bị đầy đủ thông tin về thị trường, kỹ năng làm du lịch cũng như cách bảo tồn bản sắc trong bối cảnh hiện đại.
Tại Kỳ Thượng, hoạt động truyền thông giảm nghèo thông tin được xã quan tâm triển khai bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với điều kiện vùng cao. Hệ thống loa truyền thanh cơ sở được duy trì thường xuyên, trở thành kênh thông tin gần gũi, giúp người dân cập nhật chủ trương, chính sách, kiến thức sản xuất và kinh nghiệm làm du lịch. Các buổi sinh hoạt thôn, các lớp tập huấn, tuyên truyền lưu động được tổ chức định kỳ, lồng ghép nội dung về phát triển du lịch cộng đồng, bảo vệ rừng, giữ gìn văn hóa truyền thống.
Đặc biệt, địa phương chú trọng từng bước “xoá trắng vùng lõm thông tin” thông qua đầu tư hạ tầng viễn thông, mở rộng vùng phủ sóng Internet, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các nền tảng số. Khi có kết nối, người dân không chỉ tiếp cận thông tin nhanh hơn mà còn có thể quảng bá hình ảnh bản làng, giới thiệu sản phẩm du lịch, nông sản địa phương đến với du khách trong và ngoài nước. Nhiều hộ dân đã biết sử dụng điện thoại thông minh để đăng tải hình ảnh, video về cuộc sống, cảnh quan và trải nghiệm tại địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Kỳ Thượng.
Song song với đó, các tổ công nghệ số cộng đồng phát huy vai trò trong việc hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị số, tiếp cận thông tin trên môi trường mạng, tránh tin giả, tin sai lệch. Những người trẻ trong thôn bản trở thành “cầu nối”, hỗ trợ người lớn tuổi tiếp cận công nghệ, từ đó từng bước thu hẹp khoảng cách thông tin giữa các nhóm dân cư.
Việc tăng cường truyền thông cũng góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân Kỳ Thượng về giá trị của tài nguyên rừng và văn hóa bản địa. Người dân hiểu rằng, mỗi cánh rừng, mỗi nếp nhà, mỗi phong tục đều có thể trở thành sản phẩm du lịch nếu được gìn giữ và khai thác hợp lý. Từ chỗ sản xuất manh mún, phụ thuộc vào khai thác tự nhiên, nhiều hộ đã chuyển sang cách làm có kế hoạch, gắn với bảo tồn và phát triển bền vững.
Qua hệ thống thông tin, người dân được tiếp cận với cách làm du lịch bài bản, được hướng dẫn xây dựng sản phẩm, tổ chức dịch vụ và quảng bá hình ảnh. Quan trọng hơn, các thông điệp về bảo vệ rừng, phát triển sinh kế bền vững được truyền tải một cách trực quan thông qua chính các hoạt động trải nghiệm.
Hiện nay, Kỳ Thượng đang tiếp tục xây dựng Đề án Phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn sinh thái rừng. Trong đó, công tác truyền thông giảm nghèo thông tin được xác định là nhiệm vụ trọng điểm, nhằm đảm bảo người dân không bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển. Khi “vùng lõm thông tin” dần được thu hẹp, khoảng cách phát triển giữa các khu vực cũng từng bước được rút ngắn.
.svg){kind=icon}
