“Cầm tay chỉ việc” đưa công nghệ đến bản làng
Một trong những điểm nhấn rõ nét trong hành trình giảm nghèo thông tin của tỉnh Nghệ An là đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận. Thay vì truyền đạt một chiều, các hoạt động truyền thông được tổ chức linh hoạt, gắn với nâng cao kỹ năng tiếp nhận và sử dụng thông tin cho người dân.
Tại các xã miền núi, nội dung thông tin thiết yếu được truyền tải thường xuyên, tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống như chính sách, pháp luật; y tế, giáo dục; việc làm, sinh kế; khoa học kỹ thuật; chuyển đổi số và dịch vụ công trực tuyến. Cách làm này giúp người dân hiểu đúng, nắm chắc và biết cách vận dụng thông tin vào thực tế.

Đáng chú ý là các buổi tuyên truyền không dừng ở phổ biến văn bản mà đi sâu vào hướng dẫn thực hành. Người dân được chỉ dẫn từng bước cách tra cứu thông tin, đăng ký tài khoản dịch vụ công, sử dụng định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến. Nhờ đó, thông tin dần trở thành công cụ quen thuộc, hỗ trợ trực tiếp cho sinh hoạt và sản xuất.
Đối với phụ nữ miền núi, việc nâng cao kỹ năng tiếp cận thông tin mang lại nhiều thay đổi rõ rệt. Khi nắm được thông tin chính thống, họ chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe gia đình, giáo dục con cái, lựa chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp. Nhiều người đã biết tìm kiếm thông tin về kỹ thuật sản xuất, mô hình sinh kế, từ đó cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Để đưa thông tin đến gần người dân, tỉnh Nghệ An triển khai mô hình tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, bản. Đây là lực lượng trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ người dân tiếp cận môi trường số một cách cụ thể, dễ hiểu.
Tại xã Yên Na, việc giải quyết thủ tục hành chính đã có nhiều chuyển biến tích cực. Người dân có thể thực hiện các thủ tục ngay tại nhà hoặc nhà văn hóa bản với sự hỗ trợ của các thành viên tổ công nghệ số. Cách làm này giúp giảm thời gian đi lại, tạo thuận lợi cho người dân ở địa bàn xa trung tâm.
Ở bản Văng Cuộm, nơi sinh sống của đồng bào Thái, hình ảnh cán bộ hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh đã trở nên quen thuộc. Từ việc chụp ảnh giấy tờ, nhập thông tin đến gửi hồ sơ trực tuyến, mọi thao tác đều được hướng dẫn tỉ mỉ. Qua từng lần thực hành, người dân dần tự tin hơn khi tiếp cận công nghệ.
Từ tiếp cận thông tin đến thay đổi tư duy phát triển
Giảm nghèo thông tin không dừng ở việc hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công, mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế số. Thông qua các hoạt động tuyên truyền và hướng dẫn, người dân miền núi Nghệ An từng bước làm quen với môi trường kinh doanh trên nền tảng số.
Nhiều hộ gia đình, hợp tác xã, tổ hợp tác được hỗ trợ quảng bá sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương trên các nền tảng trực tuyến. Người dân học cách chụp ảnh, quay video, viết nội dung giới thiệu sản phẩm, từ đó tiếp cận được thị trường rộng hơn.
Một số địa phương đã bước đầu khai thác hiệu quả thương mại điện tử, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm. Cùng với đó, các mô hình du lịch cộng đồng cũng được quảng bá thông qua nền tảng số, thu hút du khách và tạo thêm nguồn thu cho người dân.

Từ những thay đổi trong cách tiếp cận thông tin, tư duy sản xuất của người dân cũng dần chuyển biến. Họ chủ động tìm hiểu khoa học kỹ thuật, lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Những nỗ lực trong giảm nghèo thông tin đã góp phần quan trọng vào kết quả giảm nghèo chung của tỉnh Nghệ An. Theo số liệu từ UBND tỉnh, giai đoạn 2021 - 2025, bình quân mỗi năm tỷ lệ hộ nghèo giảm 1,16%, riêng khu vực miền núi giảm khoảng 2,15% mỗi năm.
Cùng với đó, khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân được cải thiện rõ rệt. Hạ tầng giao thông, điện, nước được đầu tư đồng bộ; hệ thống thông tin cơ sở được củng cố; người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về y tế, giáo dục, chính sách hỗ trợ.
Nhiều bản làng trước đây còn khó khăn về điều kiện sống, nay đã có đường bê tông đến tận nơi, việc đi lại thuận lợi hơn, trẻ em đến trường dễ dàng hơn. Người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.
Dù vẫn còn những khó khăn như hạ tầng viễn thông chưa đồng đều, thiết bị còn thiếu, kỹ năng số của một bộ phận người dân còn hạn chế, song những kết quả đạt được cho thấy hướng đi trong giảm nghèo thông tin của Nghệ An đang phát huy hiệu quả.