Chính phủ Scotland vừa nâng mức khuyến nghị đóng góp cho các quỹ phúc lợi cộng đồng từ các dự án điện gió lên 6.000 bảng Anh (khoảng 212 triệu đồng) cho mỗi megawatt (MW) mỗi năm. Con số này cao hơn 20% so với mức 5.000 bảng (khoảng 177 triệu đồng) được thiết lập từ năm 2014.
Riêng trong năm 2025, khoảng 30 triệu bảng (tương đương khoảng 1.000 tỷ đồng) đã được phân bổ cho các cộng đồng trên khắp Scotland.
Người dân Scotland từ lâu đã quen với hình ảnh những cánh quạt khổng lồ trên đồi núi. Nhưng câu chuyện thực sự thú vị nằm ở chỗ: số tiền từ các tua-bin gió đang thay đổi bộ mặt của những ngôi làng hẻo lánh.
Theo Foundation Scotland - tổ chức chuyên quản lý và phân phối các quỹ cộng đồng, hơn 350 cộng đồng đang cùng thụ hưởng khoảng 7 triệu bảng mỗi năm từ hơn 100 quỹ phúc lợi khác nhau. Những quỹ này thường hoạt động trong suốt vòng đời của dự án, kéo dài khoảng 35 năm.
Quan trọng hơn, bà Rachel Searle, Trưởng bộ phận Cộng đồng tại Foundation Scotland, cho biết: "Chính người dân địa phương mới là người tự quyết định chi số tiền này".
Tại South Lanarkshire, một quận phía nam Scotland, hội đồng địa phương vừa phê duyệt khoản tiền 722.389 bảng (hơn 25,5 tỷ đồng) từ Quỹ Năng lượng Tái tạo.
Trong đó, 320.000 bảng (hơn 11,3 tỷ đồng) hỗ trợ người thất nghiệp, người có vấn đề sức khỏe tâm thần và bệnh mãn tính. 127.000 bảng (gần 4,5 tỷ đồng) xây dựng trung tâm sinh hoạt cho người cao tuổi, nơi họ có thể làm đồ thủ công và giao lưu, trò chuyện. 65.000 bảng (hơn 2,3 tỷ đồng) cải tạo sân chơi cho trẻ em trong vùng.
Không chỉ dừng lại ở đó, quỹ còn tài trợ cho các dự án như cải thiện hiệu suất năng lượng cho hộ gia đình, chương trình học nghề, xây nhà giá rẻ, nâng cấp công viên và cải tạo hội trường làng.
Các tổ chức cộng đồng trong khu vực có thể nộp đơn xin tài trợ theo từng quý, với những khoản viện trợ nhỏ được xét duyệt trong vòng 4 tuần.
Điều thú vị là Scotland đang sở hữu nhiều mô hình điện gió cộng đồng có tác động. Tua-bin gió đầu tiên của Scotland là Hagshaw Hill, hoạt động từ năm 1995, vừa được thay thế bằng hệ thống 14 tua-bin mới, nâng tổng công suất lên hơn 79 MW, gấp khoảng 5 lần trước đây.
Quỹ phúc lợi từ dự án này mỗi năm đóng góp gần 400.000 bảng (hơn 14 tỷ đồng) cho các cộng đồng ở vùng Coalburn, Douglas, Lesmahagow và Rigside.
Thậm chí, không chỉ các trang trại gió lớn mới tạo ra tác động. Tại vùng nông thôn hẻo lánh của Caithness, dự án Camster Wind Farm (50MW) đã trao 75.000 bảng (khoảng 2,6 tỷ đồng) cho quỹ Giáo dục và Đào tạo, giúp người dân theo đuổi các khóa học nghề.
Tại làng Watten, một cửa hàng cộng đồng đã được cứu sống nhờ hơn 9.000 bảng (318 triệu đồng) từ quỹ cộng đồng Camster.
Nếu có một câu chuyện truyền cảm hứng nhất, đó là Wallacetown, một trong những khu vực nghèo nhất Scotland. Người dân nơi đây đã tự lắp đặt các tấm pin mặt trời trên mái 3 điểm trường, biến ánh nắng thành một quỹ cộng đồng ước tính 1 triệu bảng (hơn 35 tỷ đồng) trong 25 năm tới.
Những đứa trẻ ở trường chia sẻ mong muốn rằng số tiền từ năng lượng tái tạo này sẽ được dùng để mua máy tính bảng cho trường. Đây chính là hình mẫu của một cộng đồng biết tự cứu mình, nhờ vào chính năng lượng tái tạo.
Tuy vậy, cuối tháng 3/2026, Ủy ban các vấn đề Scotland của Quốc hội Anh đã ra một báo cáo quan trọng: mức đề xuất 5.000 bảng cho mỗi MW mỗi năm là "không đủ".
Ủy ban kêu gọi nâng lên 10.000-12.500 bảng (khoảng 353-442 triệu đồng) và nhấn mạnh rằng lợi ích cộng đồng không chỉ là tiền, mà còn là nhà ở, kỹ năng, việc làm cho người dân địa phương.
Nghị sĩ Patricia Ferguson, Chủ tịch Ủy ban, nhấn mạnh: "Chuyển đổi năng lượng thì phải có dân tham gia, chứ không thể làm thay họ".
Theo The Scottish Government, Foundation Scotland, Daily Record
.svg){kind=icon}
