Giữ danh hiệu số 1 thế giới, Trung Quốc gồng mình chịu lỗ

Vượt qua hai cường quốc về tàu cao tốc là Nhật Bản và Đức, Trung Quốc đang dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này, dù vậy cái giá bỏ ra cũng không nhỏ.

Trong quá khứ khi nhắc tới tàu cao tốc người ta nghĩ ngay tới những thương hiệu đã trở thành huyền thoại: Shinkansen của Nhật Bản, TGV của Pháp hay DeutscheBahn ICE của Đức. Tuy nhiên sau hàng chục năm trên đỉnh cao danh vọng, những tên tuổi này đều đã bị các đối thủ đến từ Trung Quốc qua mặt.

Bằng việc đưa vào vận hành Shanghai Maglev và Fuxing, Trung Quốc nghiễm nhiên chiếm 2 vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng tàu cao tốc nhanh nhất thế giới.

Tuyến tàu điện Shanghai Maglev có tổng chiều dài 31km bắt đầu từ sân bay quốc tế Pudong đến ngoại ô Thượng Hải đang là tuyến tàu thương mại có vận tốc nhanh nhất thế giới với kỷ lục ghi nhận 431 km/h. Đây là loại tàu điện chạy trên đệm từ trường, không có bánh xe nên vận hành rất êm ái, không rung lắc và gây ra nhiều tiếng ồn như tàu truyền thống.

{keywords}
Shanghai Maglev, con tàu cao tốc nhanh nhất thế giới hiện tại. Ảnh: China Discovery

Vị trí thứ 2 thế giới cũng thuộc về Fuxing, một loại tàu khác của Trung Quốc. Khác với Shanghai Maglev, Fuxing là tàu cao tốc có bánh xe và chạy trên đường ray bình thường. Dù vậy, vận tốc tối đa của nó đạt được cũng có thể lên tới 400 km/h. Loại tàu này đang phục vụ trên tuyến đường sắt Bắc Kinh - Thượng Hải dài 1.318 km và hành khách chỉ mất khoảng 4 giờ 30 phút để hoàn thành chuyến đi.

Những vị trí còn lại thuộc về tàu cao tốc của Nhật, Italia, Tây Ban Nha, Đức, Pháp,...

Có thể nói xuất phát điểm của ngành đường sắt Trung Quốc khá muộn so với Nhật Bản và Đức. Bù lại, với nguồn vốn đầu tư khổng lồ họ đã nhanh chóng chiếm được vị trí số 1 trong lĩnh vực vận tải công nghệ cao này.

Tuy nhiên, cái giá cho việc dẫn đầu không hề rẻ. Thực tế là chính phủ Trung Quốc vẫn đang phải bù lỗ lớn để duy trì hệ thống tàu cao tốc của họ.

Ngoài chi phí xây dựng khoảng 1,2 tỷ USD cho tuyến đường 31 km, để vận hành Shanghai Maglev chính phủ Trung Quốc vẫn phải chịu lỗ hàng năm lên tới 600-700 triệu nhân dân tệ. Lý do được đưa ra là nhu cầu hành khách không lớn, nếu để giá vé quá cao thì sẽ không có người đi. Hiện tại, giá vé trung bình cho toàn tuyến vào khoảng 8 USD cho một hành khách.

{keywords}
Fuxing, tàu cao tốc không đệm từ trường nhanh nhất. Ảnh: China Daily

Bên cạnh đó, tập đoàn đường sắt Trung Quốc (China Railway Corporation), đơn vị vận hành hệ thống đường sắt cao tốc xuyên quốc gia, chủ sở hữu của tàu Fuxing, đang gánh số nợ kỷ lục 767 tỷ USD theo báo cáo tài chính cuối tháng 3/2019.

Theo thống kê, trên cả mạng lưới gần 30 nghìn km, chỉ có một vài tuyến đường sắt cao tốc thực sự đem lại lợi nhuận đó là tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, Thượng Hải - Nam Kinh, Nam Kinh - Hàng Châu và Quảng Châu - Thâm Quyến. Còn các tuyến còn lại đều phải nhờ chính phủ hỗ trợ giá vé.

Không thể phủ nhận thành quả mà chính phủ Trung Quốc đã đạt được trong lĩnh vực giao thông đường sắt. Họ có những con tàu cao tốc nhanh nhất thế giới, mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, một lý do quan trọng không kém để họ giữ được vị trí số 1 đó là vì các quốc gia khác đã không tham gia vào cuộc chạy đua này bởi e ngại hiệu quả kinh tế.

{keywords}
Tàu cao tốc Shinkansen vừa là niềm tự hào, vừa là gánh nặng kinh tế của Nhật Bản. Ảnh: Japan Guide

Thực chất kể từ khi vận hành vào năm 2004 tới nay, Shanghai Maglev đã hoạt động được 15 năm. Đã có rất nhiều công nghệ mới được ra đời nhưng chưa quốc gia nào muốn soán ngôi vị này bởi sợ lỗ vốn. Xây dựng tàu cao tốc đệm từ trường đồng nghĩa với việc xây mới hoàn toàn, không tận dụng được chút cơ sở vật chất nào từ hệ thống cũ. Chi phí vận hành cũng vô cùng tốn kém, tại thời điểm hiện tại thu không đủ bù chi. Mặc dù có nhiều ưu điểm nhưng tới nay chỉ có 6 hệ thống tàu điện đệm từ trường được vận hành trên toàn thế giới. Hầu hết trong số đó chỉ chạy với vận tốc khoảng 100 km/h. Shanghai Maglev tồn tại như một biểu tượng quốc gia mang ý nghĩa chính trị chứ không phải là phương án kinh tế hiệu quả.

Ngoài tàu đệm từ trường, hệ thống tàu cao tốc xuyên quốc gia cũng đem lại nhiều nghi ngại. Trước Trung Quốc, nhiều nước phương Tây cũng tỏ ra quan tâm tới hệ thống này nhưng lại sợ dẫm vào vết xe đổ của Nhật Bản.

Được đưa vào vận hành lần đầu từ năm 1964, tuyến Tokaido Shinkansen giữa ga Tokyo và Shin Osaka đã từng khiến thế giới sửng sốt với tốc độ trong mơ. Tuy nhiên, mải say mê với danh vọng, công ty đường sắt quốc gia Nhật Bản JNR quyết định nhân rộng mô hình ra toàn quốc với mục đích xây dựng biểu tượng tái thiết sau chiến tranh. Cuối cùng, JNR chìm trong khoản nợ lên tới 37 nghìn tỷ Yên và phải tư nhân hóa vào năm 1976. Dù vậy, tới năm 2015 công ty này vẫn còn khoảng 18 nghìn tỷ Yên phải trả. Số nợ này thế hệ người đóng thuế tương lai phải gánh chịu.

Hoàng Hiệp

tin nổi bật

Biệt thự nghỉ dưỡng: Từ cam kết lãi lớn tới cuộc cắt lỗ tháo chạy

Từ nhiều năm trước, bất động sản nghỉ dưỡng ồ ạt ra đời, các chuyên gia đã cảnh báo về nguy cơ rủi ro nhưng dường như nhà đầu tư vẫn bỏ ngoài tai.

Vụ vỡ nợ gây chấn động ngành địa ốc Trung Quốc

Trung Quốc đã nới lỏng kiểm soát sau hơn một năm siết tín dụng, nhưng một tập đoàn địa ốc lớn vẫn vỡ nợ. Đáng nói, hồi đầu năm, tập đoàn vẫn được coi là khỏe mạnh về tài chính.

Top 10 công ty công nghệ uy tín năm 2022

Ngày 5/7/2022, Công ty cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) chính thức công bố danh sách Top 10 Công ty Công nghệ Uy tín năm 2022.

BĐS ngột thở: Doanh nghiệp tắc dòng tiền, thị trường cạn nguồn cung

Tình trạng doanh nghiệp bất động sản (BĐS) đồng loạt chủ động cắt giảm đầu tư, nằm chờ chính sách vì vướng cả pháp lý lẫn dòng tiền không chỉ thu hẹp cửa mua nhà của người dân, mà còn đe dọa đà phục hồi kinh tế hậu Covid-19.

Loạt sự cố gây mất điện ở Hà Nội và nhiều địa bàn phía Bắc

Nguyên nhân ban đầu được xác định do thời tiết nắng nóng làm tiêu thụ điện tăng cao và một số tổ máy phát điện bị sự cố gây dao động điện áp, sau đó gây gián đoạn cung cấp điện một số khách hàng ở phía Bắc.

Sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất lại liên tục ‘thất thủ’

Trên trời, tàu bay phải bay vòng vèo chờ hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, dưới nhà ga khách nằm chờ vạ vật. Còn sân bay Nội Bài khu quốc nội cũng quá tải trầm trọng. Kể từ giữa tháng 6, hai sân bay cửa ngõ này liên tục “thất thủ”.

Kinh tế tăng trưởng ấn tượng sao DN lại đồng loạt kêu khó khăn

Mặc dù kinh tế quý 2/2022 tăng trưởng ấn tượng, đạt 7,72% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên, nhiều hiệp hội ngành hàng cho hay hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN đang gặp khó khăn lớn.

Một lần kết duyên ‘nữ hoàng’ 50 năm thu lợi, nhà giàu Dubai hỏi thăm

Mắc ca - nữ hoàng của các loại hạt - chỉ cần trồng một lần cho thu hoạch liên tục trong 50-60 năm. Lão nông người dân tộc Cadong đã phủ xanh vùng đồi núi bằng loại cây này và trúng ngay từ vụ đầu tiên.

Vỡ mộng căn hộ nghỉ dưỡng, hết thời 'đẻ trứng vàng'

Căn hộ nghỉ dưỡng ven biển từng được ví như "gà đẻ trứng vàng" giờ lại khiến các nhà đầu tư lao đao bởi cam kết lợi nhuận không còn, cắt lỗ cũng không xong.

Mua sắm kit test: Sai phạm cá nhân thì cá nhân phải chịu trách nhiệm

Ông Vũ Văn Họa, Phó Tổng KTNN, cho rằng, trong quá trình triển khai mua sắm thiết bị để phòng chống dịch có một số sai phạm, nhưng sai phạm cá nhân thì cá nhân phải chịu trách nhiệm.

Tín dụng bất động sản: Siết quá tay, nguy cơ đình trệ gây áp lực lạm phát

Dự thảo Thông tư sửa đổi TT 39/2016 quy định hoạt động cho vay của TCTD, chi nhánh NH nước ngoài khiến người mua nhà, DN và NH lo lắng về sự tắc nghẽn của dòng vốn vào lĩnh vực mạch máu của nền kinh tế. Hệ quả là nguy cơ lạm phát tăng mạnh.

Du lịch nội địa bùng nổ, mới 6 tháng đã vượt mục tiêu cả năm

Du lịch nội địa bùng nổ nên mới 6 tháng, ngành du lịch đã đón được 60,8 triệu lượt khách, đạt và vượt mục tiêu đề ra cho cả năm. Tuy nhiên, khách quốc tế vẫn rất èo uột..

Nghệ An tăng trưởng kinh tế hơn 8,4%, đứng sau Thanh Hoá

Mặc dù dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, giá xăng dầu tăng cao nhưng tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm của Nghệ An vẫn đứng thứ hai khu vực Bắc Trung Bộ và thứ 18 của cả nước.

Ngày mai 1/7, mọi DN bắt buộc dùng hóa đơn điện tử

Từ tháng 7 này, hàng loạt chính sách kinh tế quan trọng như: tăng mức lương tối thiểu vùng, sử dụng hóa đơn điện tử, quy định về xây dựng mới khu công nghiệp sinh thái... chính thức được đưa vào áp dụng.

Giường bệnh từ giấy tái chế, gạch xây từ bã cà phê... tiền tỷ từ chất thải

Con người đã thiết kế ra hệ thống kinh tế gắn liền với rác thải, làm cạn kiệt tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường. Điều này cần phải thay đổi. Chuyển đổi sang nền “kinh tế tuần hoàn” là một cơ hội lớn để phát triển bền vững với nhiều lợi ích.