Lãnh đạo phe đa số trong Quốc hội Đức Jens Spahn đã buộc phải từ chức sau khi ông và bạn đời có con nhờ người mang thai hộ. Trước đó, chính ông Spahn đã chỉ trích hình thức này.
Kể từ khi hợp pháp hóa việc mang thai hộ vào năm 1997, Gruzia dần trở thành điểm đến của các cặp vợ chồng hiếm muộn trên toàn thế giới. Luật pháp nước này cho phép hình thức mang thai hộ toàn phần, trong đó người mang thai hộ chỉ đóng vai trò người mang thai và sinh nở, không có mối liên hệ di truyền nào với phôi thai.
Năm 2022, cuộc xung đột Nga - Ukraine bùng phát đã buộc các phòng khám hỗ trợ sinh sản phải sơ tán và nhiều cơ sở đã chuyển đến Gruzia. Đồng thời, lệnh cấm mang thai hộ đối với người nước ngoài tại Nga đã đẩy một lượng lớn khách hàng sang nước láng giềng này. Gần như chỉ sau một đêm, Gruzia đã chuyển mình thành một trung tâm hỗ trợ sinh sản quốc tế đầy sôi động.
Do không thể đáp ứng nhu cầu tăng vọt tại địa phương, các công ty môi giới bắt đầu ồ ạt quảng cáo trên mạng xã hội, chào mời phụ nữ đến từ Nga, Trung Á, Đông Á và châu Phi với mức thù lao từ 10.000 - 30.000 USD để làm người mang thai hộ tại Gruzia. Kinderly là một trong những công ty như vậy. Đây là chi nhánh của một doanh nghiệp Ukraine, bắt đầu hoạt động tại thủ đô Tbilisi của Gruzia vào năm 2022.
Hiện nay, Armen Melikyan, người đồng sáng lập mang quốc tịch Armenia của Kinderly đang phải hầu tòa tại Gruzia với cáo buộc lừa đảo hơn 30 người mang thai hộ từng sinh con cho công ty của ông ta. Những phụ nữ này khẳng định hành vi của công ty đã gây ra những tổn thất nghiêm trọng về tài chính, tâm lý và sức khỏe cho họ.
Cùng với đối tác người Ukraine là Ruslan Timoshenko, người bị truy tố vắng mặt, ông Melikyan đối mặt với cáo buộc biển thủ số tiền lên tới 670.000 USD từ các cặp vợ chồng hiếm muộn và những người mang thai hộ. Các cựu nhân viên của Kinderly đóng vai trò nhân chứng trong vụ án này.
Trong một ngành công nghiệp đòi hỏi sự bảo mật nghiêm ngặt, chứa đựng nhiều cảm xúc mãnh liệt và vẫn còn chịu định kiến xã hội, phụ nữ hiếm khi lên tiếng về trải nghiệm của mình. Tuy nhiên, trong 9 tháng qua, 3 người mẹ từng chấp nhận rủi ro về sức khỏe và sự an toàn để làm người mang thai hộ đã đồng ý chia sẻ câu chuyện của họ với Dự án Fuller, trang tin tức phi lợi nhuận toàn cầu, chuyên thực hiện các bài báo điều tra và đưa tin chuyên sâu về phụ nữ và đa dạng giới.
Những tiết lộ đó giúp mang đến cái nhìn cận cảnh về một ngành công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ, nơi mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các phòng khám, hiện thực hóa ước mơ làm cha mẹ, nhưng cũng để lại những lời hứa không thành và nỗi đau đớn.
Vết sẹo đau đớn của một người mẹ Kyrgyzstan
Đúng ngày Lễ tình nhân (14/2) năm 2024, Gulya cùng cô con gái 4 tuổi bay từ Bishkek, thủ đô Kyrgyzstan, đến Tbilisi. Khi ấy, thủ tục ly hôn của cô mới hoàn tất chưa đầy một tháng. Kết hôn khi mới ngoài đôi mươi, cô từng mơ về một mái ấm gia đình ổn định. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân dần tan vỡ sau khi đứa con trai đầu lòng chào đời với chứng bại não và đứa con thứ hai cũng nhanh chóng ra đời ngay sau đó.
Người phụ nữ tự nhận mình hướng nội này kể cô đã mất công việc trong ngành hậu cần vì phải chăm sóc con cái và do cuộc hôn nhân đổ vỡ, cô buộc phải chuyển về sống tại căn hộ chật chội của cha mẹ. Dù bản tính vốn ngại mạo hiểm nhưng khao khát lo cho các con đã thôi thúc cô hành động. Đối với Gulya, việc trở thành người mang thai hộ mang lại cơ hội kiếm đủ tiền trả khoản đầu tiên để mua một ngôi nhà cho riêng mình.
Sau khi ký hợp đồng với công ty Kinderly, Gulya trải qua quá trình điều trị bằng hormone tại Tbilisi và mang thai đôi chỉ trong vòng 3 tháng. Tuy nhiên, các nhân viên điều phối của Kinderly dần trở nên thờ ơ, ít phản hồi. Cô cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi và nghi ngờ mình bị tiểu đường thai kỳ, nhưng chưa bao giờ được xét nghiệm đường huyết. Vì bản tính kín đáo, cô quyết định không làm lớn chuyện.
Khi các cơn co thắt bắt đầu vào ngày 31/1/2025, tình trạng sức khỏe của Gulya đã rất nguy kịch. "Lúc đó tôi đã sốt cao, co giật... Khi đến bệnh viện, cổ tử cung đã mở khoảng 5cm", cô kể lại. Gulya được đưa đi cấp cứu và sinh mổ khẩn cấp để lấy thai đôi ra ngoài. Sau khi vết mổ được khâu lại, cô nhanh chóng được chuyển ra ngoài để nhường chỗ cho bệnh nhân tiếp theo. Do thiếu giường tại phòng hồi sức, cô tạm thời bị đặt nằm trong một phòng kho.
Trong cơn mê man, Gulya vẫn nhớ rõ bản năng làm mẹ trào dâng. Cân nặng lúc chào đời của hai bé gái song sinh vẫn in đậm trong tâm trí cô, một bé nặng 2,2kg và bé kia nặng 2,8kg. Điều đau lòng nhất là nghe tiếng hai đứa trẻ khóc trong nôi mà không có ai bế ẵm, dỗ dành. Cha mẹ của chúng hoàn toàn không có mặt ở đó.
Khi xuất viện, Gulya hầu như không thể đi lại được và phải trở về một căn hộ không có hệ thống sưởi hay điện ở Tbilisi cùng những hóa đơn chưa được thanh toán. Cô đã được nhận khoản trợ cấp 400 USD/tháng trong suốt thai kỳ, nhưng khoản thanh toán cuối cùng trị giá 20.000 USD cho việc sinh đôi thì không bao giờ được chi trả.
Một tháng sau, Kinderly tuyên bố phá sản, bỏ mặc hàng chục người mang thai hộ tại một nhà trọ tồi tàn. Công ty này sau đó đã ngừng hoạt động.
Theo lời những người phụ nữ và các luật sư tham gia vụ kiện Kinderly, cảnh sát địa phương đã từ chối tiếp nhận đơn khiếu nại ban đầu của họ. Trước tình hình đó, họ đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ tổ chức bảo vệ quyền phụ nữ Sapari có trụ sở tại Tbilisi và tổ chức này đã cử luật sư chuyên về quyền con người Nino Andriashvili phụ trách vụ việc.
Sau khi vụ việc thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ truyền thông địa phương, chính quyền Gruzia bắt đầu tiến hành điều tra.
Đến cuối tháng 5/2025, Gulya đã hoàn toàn từ bỏ hy vọng được nhận thù lao. Cô ngồi trên ghế đá công viên trong khi cô con gái 5 tuổi của mình đang chơi đùa gần đó. Vết sẹo mổ lấy thai vẫn còn đau nhức. Điều khiến cô day dứt nhất là khi biết tin cặp vợ chồng người Trung Quốc, những người thuê cô mang thai hộ, đã có một cặp song sinh nam nhờ một người mang thai hộ khác chỉ vài tháng trước đó. "Tôi lo lắng cho tương lai của hai đứa trẻ”, cô nói, mắt rưng rưng lệ.
Gạt bỏ lòng tự trọng sang một bên, cô gọi cho chồng cũ và anh đã mua vé để hai mẹ con về nước.
Một năm sau, với Gulya, cuộc sống đã bước sang trang mới. Trong một cuộc gọi video gần đây từ Bishkek, Kyrgyzstan, vẻ u sầu ám ảnh cô suốt năm ngoái đã phai nhạt. Cô đã mở một tiệm hoa nhỏ. Các bác sĩ địa phương cảnh báo vết khâu ở tử cung có nguy cơ bị bục nếu cô mang thai lần nữa. Tuy nhiên, Gulya không có ý định sinh thêm con.
Theo Gulya, chỉ có một điều duy nhất giúp cô tìm thấy sự thanh thản trong lòng. Một nhà báo người Trung Quốc đã tìm ra cha mẹ của cặp song sinh mà cô từng mang thai hộ và sắp xếp một cuộc gọi video. "Cuối cùng tôi cũng được nhìn thấy những đứa trẻ mà mình đã sinh ra. Giờ đây, các bé thật xinh xắn và đáng yêu", cô bày tỏ và gương mặt trở nên dịu dàng hơn.
Cha mẹ của các bé đã chia sẻ ảnh chụp màn hình các khoản thanh toán lẽ ra phải được chuyển cho người mang thai hộ nhưng lại không đến tay cô, đồng thời gửi lời xin lỗi. Cô cho biết đó chính là điều cô cần.
Gulya cho rằng bản thân việc mang thai hộ vì mục đích thương mại không nhất thiết mang tính bóc lột. Tuy nhiên, theo cô, bất kỳ quốc gia nào cho phép hình thức này đều phải ban hành luật nghiêm ngặt hơn nhiều - những đạo luật không có kẽ hở, đảm bảo bảo vệ quyền lợi một cách bình đẳng cho người phụ nữ, các em bé và cả cha mẹ của trẻ.
"Nhưng làm thế nào để thực hiện được điều đó? Thật không may, tôi lại không biết", Gulya cho hay.
Ukraine được xem là 'trung tâm mang thai hộ' của thế giới, nhưng trong tình hình chiến sự căng thẳng, nhiều cha mẹ ở nước ngoài đã không đến được quốc gia này để đón con.
.svg){kind=icon}
