
Chiều 12/6, thảo luận tại tổ về các dự thảo nghị quyết triển khai Luật Thủ đô tại kỳ họp thứ tư HĐND TP Hà Nội khóa 17, ông Lưu Quang Huy - Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội - cho rằng cải tạo chung cư cũ vẫn là một trong những bài toán khó nhất của thành phố.
Theo ông Huy, nhiều năm qua, tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ diễn ra rất chậm. Một trong những nguyên nhân quan trọng là các dự án chưa đủ hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư tham gia.
Phần lớn các khu chung cư cũ nằm trong khu vực nội đô lịch sử, nơi bị khống chế chặt chẽ về các chỉ tiêu quy hoạch. Khi triển khai cải tạo, doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc bảo đảm hiệu quả đầu tư nên không mặn mà tham gia dự án.

Ông Huy cho biết có ý kiến đề xuất tăng quy mô dân số để tạo thêm quỹ nhà ở thương mại, qua đó tăng nguồn thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây là vấn đề cần được cân nhắc kỹ bởi khu vực nội đô hiện nay đã chịu áp lực dân số rất lớn. Nếu tiếp tục gia tăng dân số tại các khu vực này sẽ kéo theo áp lực lớn đối với hạ tầng xã hội như trường học, cây xanh, giao thông, bãi đỗ xe và các dịch vụ công cộng.
Cũng theo ông Huy, việc cải tạo chung cư cũ cần được đặt trong bài toán tổng thể về phát triển đô thị. Bên cạnh việc tạo cơ chế để doanh nghiệp có hiệu quả đầu tư, thành phố phải bảo đảm mục tiêu giảm mật độ xây dựng, tăng không gian xanh và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Hà Nội có thể chủ động tổ chức lại không gian đô thị
Về vấn đề này, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho hay, đây là lĩnh vực được thành phố đặc biệt quan tâm, bởi nhu cầu nhà ở luôn là vấn đề được người dân Hà Nội quan tâm hàng đầu.
Thành phố đang tích hợp vào dự thảo nghị quyết các cơ chế, chính sách liên quan đến tái thiết đô thị, cải tạo và xây dựng lại chung cư cũ cũng như các chính sách hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở thương mại cho thuê theo các định hướng mới của Trung ương. Trong nhóm chính sách này, thành phố đặc biệt chú trọng nội dung tái thiết đô thị và cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ.

Trước đây, theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, khi nói đến phát triển đô thị thường tập trung vào việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, từ đất nông nghiệp, đất vườn sang đất ở. Tuy nhiên, với các quy định mới về tái thiết đô thị và quy hoạch Thủ đô, thành phố có thể chủ động tổ chức lại không gian đô thị theo hướng hiệu quả hơn.
Theo đó, đối với các khu chung cư cũ, thành phố có thể điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, chuyển một phần diện tích hiện đang là đất ở sang đất công cộng và các công trình phục vụ cộng đồng.
Chủ tịch UBND TP lấy ví dụ: “Đối với một khu chung cư cũ gồm hàng chục tòa nhà tại quận Thanh Xuân, khi thực hiện tái thiết thì không nhất thiết phải xây dựng lại trên toàn bộ diện tích hiện có. Thành phố có thể dành phần lớn diện tích để phát triển không gian công cộng, cây xanh, hạ tầng xã hội và các công trình phục vụ cộng đồng dân cư. Phần diện tích còn lại sẽ được sử dụng để xây dựng nhà ở, bảo đảm tái định cư tại chỗ cho người dân".
Cách tiếp cận này không chỉ giúp cải thiện chất lượng không gian sống, tăng diện tích công cộng cho cư dân mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp tham gia cải tạo chung cư cũ có phương án đầu tư hiệu quả, bảo đảm lợi ích hài hòa giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.
“Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng để huy động nguồn lực xã hội cùng thành phố đẩy nhanh quá trình cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ và tái thiết đô thị trong thời gian tới” - ông Vũ Đại Thắng nói.
