Không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm, nhiều nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp ở Hải Phòng đang chủ động xây dựng thương hiệu, tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), ứng dụng truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số. Khi khoảng cách thông tin giữa người sản xuất và thị trường dần được thu hẹp, nông sản địa phương cũng có thêm cơ hội nâng cao giá trị, mở rộng đầu ra và phát triển bền vững.
Từ sản xuất đến xây dựng thương hiệu
Cầm gói bánh đậu xanh Hải Dương với bao bì được thiết kế chuyên nghiệp, chị Trần Thị Nhàn (tỉnh Thái Nguyên), khi dừng chân tại một trạm dừng nghỉ trên Quốc lộ 5, đã cẩn thận đọc thông tin nơi sản xuất, ngày đóng gói rồi quét mã QR để kiểm tra nguồn gốc trước khi quyết định mua về làm quà. "Tôi thường ưu tiên những sản phẩm có nhãn mác, nguồn gốc rõ ràng. Biết sản phẩm của đơn vị nào làm thì sẽ yên tâm hơn khi sử dụng", chị Nhàn chia sẻ.
Sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng đang tạo động lực để các chủ thể sản xuất ở Hải Phòng chuyển từ tư duy "làm ra sản phẩm" sang "xây dựng thương hiệu". Bên cạnh nâng cao chất lượng, nhiều cơ sở chú trọng đầu tư bao bì, nhãn hiệu, mã QR truy xuất nguồn gốc và quảng bá sản phẩm, giúp gia tăng giá trị nông sản cũng như tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Đây cũng là quá trình "giảm nghèo thông tin" trong sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa. Quá trình "giảm nghèo" này nằm ở cả 2 phía: 1-Phía nông dân, họ được tiếp cận đầy đủ thông tin về nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và cách xây dựng thương hiệu, sản phẩm không chỉ bán được mà còn tạo được chỗ đứng lâu dài trên thị trường; 2-Phía người tiêu dùng, họ được quyền truy xuất, biết rõ mình đang mua cái gì, ở đâu và chất lượng ra sao.
Thực tế, sự thay đổi nhận thức của nông dân sau khi được giảm nghèo thông tin đã có những chuyển biến rõ nét. Ví dụ năm 2021, nhận thấy lợi thế nguồn rơm dồi dào tại địa phương, ông Cù Văn Long (phường Việt Hòa, TP Hải Phòng) đã mạnh dạn đầu tư khoảng 2 tỷ đồng xây dựng khu sản xuất nấm rộng 3.000 m² với 11 nhà màng trồng nấm. Sau giai đoạn đầu nhiều khó khăn, thương hiệu Nấm rơm sạch Văn Long dần được thị trường biết đến.
"Trước đây, nấm rơm của tôi chủ yếu bán cho thương lái Trung Quốc nên đầu ra phụ thuộc nhiều vào thị trường bấp bênh. Từ khi đầu tư xây dựng thương hiệu, có bao bì, nhãn mác (truy xuất nguồn gốc bằng QR code) và được Sở Công Thương công nhận OCOP 3 sao, sản phẩm của tôi được nhiều khách hàng biết đến hơn, việc tiêu thụ cũng ổn định hơn", ông Long cho biết.
Cũng giống ông Long, nhiều hộ nông dân với các mô hình nông nghiệp công nghệ cao cũng đã lựa chọn phát triển bằng thương hiệu. Tại xã Thanh Miện (thuộc tỉnh Hải Dương cũ), ông Phạm Quang Anh đầu tư hơn 4.000 m² nhà màng trồng dưa lê Hàn Quốc ruột cam. Sau hơn hai năm vừa sản xuất, vừa tích lũy kinh nghiệm, ông đã làm chủ quy trình kỹ thuật, kiểm soát tốt sâu bệnh và tạo ra những lứa dưa đồng đều về chất lượng, mẫu mã.
"Làm nông nghiệp hữu cơ hiện nay không chỉ tạo ra sản phẩm tốt mà còn phải tạo được niềm tin với khách hàng. Vì vậy, cùng với đầu tư công nghệ, việc xây dựng thương hiệu và duy trì chất lượng ổn định luôn được đặt lên hàng đầu", ông Quang Anh cho biết thêm.
Thu hẹp khoảng cách thông tin để nâng giá trị nông sản
Tính đến tháng 7/2026, TP Hải Phòng có gần 650 sản phẩm OCOP, trong đó 8 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia, còn lại là các sản phẩm 3 sao và 4 sao. Từ nông sản tươi (nấm rơm, cà rốt, sắn dây, cà chua, dưa leo...) đến thực phẩm chế biến (mít sấy, ô mai, trái cây khô...), ngày càng nhiều sản phẩm được đầu tư bài bản về chất lượng, bao bì, nhãn hiệu và truy xuất nguồn gốc, góp phần khẳng định vị thế nông sản Hải Phòng trên thị trường.
Theo ông Đoàn Văn Viện, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hà Bắc, xây dựng thương hiệu không chỉ là nhiệm vụ của từng hộ sản xuất mà cần sự đồng hành của các cấp, ngành và tổ chức Hội. "Thương hiệu không thể tạo dựng trong ngày một, ngày hai mà được hình thành từ chất lượng sản phẩm và uy tín của người sản xuất. Khi nông dân thay đổi tư duy, làm ra những sản phẩm bảo đảm chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và biết gìn giữ thương hiệu thì giá trị nông sản sẽ được nâng lên, thị trường tiêu thụ cũng ngày càng rộng mở", ông Viện nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, giảm nghèo thông tin đang trở thành yếu tố quan trọng trong phát triển nông nghiệp hiện đại ở Hải Phòng. Khi người nông dân - bước vào sản xuất hàng hóa - được trang bị kiến thức về thị trường, tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số, họ không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Từ quá trình giảm nghèo thông tin tới tự tin xây dựng thương hiệu nông sản, vùng trồng cho tới tự tin tham gia chuỗi sản phẩm OCOP. Đây chính là những nền tảng quan trọng để nông sản Hải Phòng tiếp tục mở rộng thị trường, nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.