
Sáng 27/6, từ khi mặt trời còn chưa lên cao, con đường dẫn về Vực Rào, thôn Nam Viên (xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) đã nhộn nhịp bước chân. Người già, thanh niên, trẻ nhỏ đều háo hức mang theo dụng cụ đánh bắt quen thuộc, chờ khoảnh khắc lễ hội bắt đầu.

Sau hồi trống khai hội, mặt nước Vực Rào rộng khoảng 30ha nhanh chóng trở nên sôi động. Những chiếc nơm tre liên tục được úp xuống, những chiếc vó, rớ lần lượt được kéo lên. Tiếng reo vui của người bắt được cá hòa cùng tiếng cổ vũ bên bờ tạo nên khung cảnh đặc biệt chỉ có ở lễ hội này.

Năm nay, mực nước thấp tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia. Nhiều người chỉ mất ít phút đã có cá mang lên bờ, trong đó có những con cá trắm nặng nhiều kilogram.
Không chỉ người dân địa phương, lễ hội còn thu hút nhiều người từ các địa phương lân cận tìm về trải nghiệm. Với nhiều người, đây không đơn thuần là cuộc thi bắt cá mà còn là dịp gặp gỡ, tìm lại ký ức quê hương.

Anh Nguyễn Viết Tâm (trú Nghệ An) cho biết, những năm gần đây anh đều tham gia lễ hội. Năm nay, sau khi xuống nước khoảng 5 phút, anh đã bắt được con cá nặng 4kg.

Lễ hội đánh cá Vực Rào, còn được biết đến với tên gọi lễ hội đánh cá Đồng Hoa hay lễ xả Vực, đã tồn tại khoảng 300 năm tại vùng đất Nghi Xuân. Đây là một sinh hoạt cộng đồng gắn với đời sống nông nghiệp, thể hiện mong ước mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống đủ đầy của người dân.


Từ xưa, người dân trong vùng có những quy ước nhằm bảo vệ nguồn thủy sản ở Vực Rào. Mỗi năm, sau mùa vụ, khi thời điểm phù hợp, người dân mới cùng nhau tổ chức lễ hội để vừa vui chơi, vừa duy trì sự gắn kết cộng đồng.


Điểm đặc biệt của lễ hội là sự tham gia của nhiều thế hệ trong làng. Người lớn tuổi truyền lại kinh nghiệm, lớp trẻ tìm hiểu phong tục quê hương, còn trẻ nhỏ có dịp chứng kiến một nét sinh hoạt dân gian hiếm gặp.

Kết thúc lễ hội, Ban tổ chức trao giải cho những người bắt được cá có trọng lượng lớn nhất. Năm nay, giải nhất thuộc về ông Phan Văn Bình (thôn Gia Phú, xã Nghi Xuân) với con cá trắm nặng 5,7kg.


Qua hàng trăm năm, lễ hội đánh cá Vực Rào vẫn giữ nguyên sức hút bởi sự giản dị, gần gũi. Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh cả cộng đồng cùng xuống nước, cùng cười nói, cùng chia sẻ niềm vui đã trở thành một dấu ấn văn hóa riêng của vùng quê Hà Tĩnh.


