Bộ Tài chính nhận được kiến nghị của cử tri TP Hải Phòng liên quan đến việc hướng dẫn giải quyết tình trạng chậm đóng, khoanh nợ bảo hiểm xã hội của các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam do đã hết thời gian khoanh nợ. Đồng thời, có ý kiến với các cơ quan chuyên môn xem xét xử lý các khoản chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tại các đơn vị dừng hoạt động, giải thể, chủ bỏ trốn, phá sản...

Trả lời vấn đề trên, Bộ Tài chính cho biết, việc xử lý vấn đề chậm đóng và khoanh nợ bảo hiểm xã hội tại các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam được thực hiện theo văn bản số 62 của Thủ tướng Chính phủ và các hướng dẫn liên quan.

Theo đó, các đơn vị thuộc Vinashin trước đây (nay là Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy – SBIC) được khoanh nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và tiền lãi chậm đóng tính đến ngày 31/12/2012.

Các đơn vị có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ số tiền nợ và lãi chậm đóng đã được khoanh, chậm nhất vào ngày 31/12/2018.

Tổng số tiền được khoanh nợ của 44 đơn vị theo bảo lãnh của SBIC là hơn 224 tỷ đồng.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo BHXH Việt Nam và BHXH các tỉnh, thành phố triển khai nhiều biện pháp đôn đốc thu hồi các khoản chậm đóng được khoanh theo quy định.

Tính đến ngày 31/12/2025, các đơn vị thuộc SBIC được khoanh nợ đã trả gần 54 tỷ đồng (bằng 24% tổng số tiền nợ do SBIC bảo lãnh). Trong đó, có 14 đơn vị đã trả hết nợ khoanh (hơn 46,3 tỷ đồng), 10 đơn vị trả một phần (hơn 7,6 tỷ đồng), 20 đơn vị chưa trả (hơn 170 tỷ đồng).

W-no bao hiem.jpg
Hơn 170 tỷ đồng nợ bảo hiểm tại SBIC chưa được thanh toán, đang xử lý theo thủ tục phá sản. Ảnh N.K

Ngày 14/1/2026, Tòa án nhân dân khu vực 2 - Hà Nội ban hành quyết định mở thủ tục phá sản đối với SBIC.

Hiện nay, BHXH Việt Nam đang chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố rà soát, thống kê các khoản chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN (bao gồm cả khoản đã được khoanh); gửi giấy đòi nợ và các tài liệu liên quan theo yêu cầu của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Hà Nội để thu hồi số tiền chậm đóng theo quy định.

Phán quyết của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Hà Nội là căn cứ để cơ quan BHXH các tỉnh, thành phố trực tiếp quản lý thu SBIC và các đơn vị thuộc SBIC xử lý các khoản chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN.

Bộ Tài chính cho biết, việc xử lý các khoản chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN tại các đơn vị dừng hoạt động, giải thể, chủ bỏ trốn hoặc phá sản đã được quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật mới.

Theo đó, Luật BHXH năm 2024 và Luật BHYT năm 2024 đã bổ sung các quy định về hành vi chậm đóng, trốn đóng. Chính phủ cũng đã ban hành nhiều nghị định hướng dẫn thi hành.

Cụ thể, Nghị định số 274/2025 (ban hành ngày 16/10/2025) quy định chi tiết về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, BHTN và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Trước đó, Nghị định số 188/2025 (ban hành ngày 1/7/2025) hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT.

Các quy định nêu rõ, hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, Nghị định số 158/2025 (ban hành ngày 25/6/2025) cũng quy định chi tiết việc xác nhận thời gian đóng BHXH để giải quyết chế độ hưu trí, tử tuất đối với người lao động trong trường hợp người sử dụng lao động đã chậm đóng, trốn đóng trước ngày 1/7/2024 và không còn khả năng tiếp tục đóng.

Các trường hợp này gồm: doanh nghiệp đã bị tuyên bố phá sản, đang làm thủ tục phá sản, giải thể, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc không có người đại diện theo pháp luật.

Nguồn kinh phí để đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất được lấy từ tiền lãi mà người sử dụng lao động phải nộp theo quy định của pháp luật về BHXH.

Như vậy, pháp luật hiện hành đã có quy định xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN. Đồng thời, Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan BHXH tăng cường kiểm tra chuyên ngành nhằm hạn chế tình trạng này; số tiền chậm đóng, trốn đóng giảm dần qua các năm, đảm bảo quyền lợi cho người lao động.