Ngọc động (cave pearl) là dạng thạch nhũ đặc biệt có hình cầu, hình trứng hoặc hơi dẹt. Chúng được hình thành khi những giọt nước giàu canxi từ trần hang nhỏ xuống các lớp khoáng chất dưới nền hang trong thời gian dài. Kích thước ngọc động đa dạng, từ nhỏ như hạt đậu đến lớn tương đương quả bóng chày.
Theo ông Nguyễn Văn Úy, Phó giám đốc Công ty TNHH Jungle Boss, Phong Nha - Kẻ Bàng hiện có hơn 400 hang động lớn nhỏ nhưng chỉ ít hang xuất hiện ngọc động.
"Ngọc động được ghi nhận tại hang Over, Sơn Đoòng và hang Hùng. Tuy nhiên, ở hang Hùng, số lượng ngọc động nhiều hơn, kích thước lớn hơn và phân bố thành từng cụm trên nền hang", ông Úy cho biết.
Tại hang Hùng, ngọc động tập trung chủ yếu quanh các hồ canxi nhỏ ở khu vực sâu bên trong. Những viên ngọc có hình tròn hoặc bầu dục, bề mặt nhẵn bóng với màu sắc từ trắng đến vàng nhạt, tùy thuộc vào thành phần khoáng chất trong nguồn nước thấm qua trần hang.
Đáng chú ý, hàng trăm viên ngọc động nằm tập trung trong khu vực rộng khoảng 2-3m, tạo thành những "ổ ngọc" tự nhiên trên nền hang. Theo các chuyên gia, đây là một trong những dạng thạch nhũ có thời gian hình thành dài nhất trong môi trường hang động đá vôi và thường xuất hiện ở các hang động quy mô lớn.
"Tùy hàm lượng khoáng chất trong nước, ngọc động có thể mang màu trắng hoặc vàng. Đây là dạng thạch nhũ được hình thành qua thời gian rất dài, tạo nên giá trị đặc biệt về mặt địa chất và cảnh quan", ông Úy nói thêm.
Dù không phải đá quý và không có giá trị thương mại, ngọc động được đánh giá cao về giá trị khoa học và thẩm mỹ. Những viên ngọc tròn đều với bề mặt óng ánh góp phần tạo nên vẻ đẹp huyền bí cho không gian hang động tự nhiên.
Theo các chuyên gia, ngọc động chỉ có thể tồn tại bền vững trong môi trường hang động. Khi đưa ra ngoài, sự thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm và các tác động cơ học có thể khiến chúng nhanh chóng nứt vỡ hoặc mất màu.
Hang Hùng thuộc hệ thống hang Hung Thoòng, được phát hiện năm 2002 và đưa vào khai thác du lịch mạo hiểm từ đầu năm 2023. Để bảo tồn các giá trị địa chất tự nhiên, đơn vị khai thác và cơ quan chức năng nghiêm cấm du khách chạm vào hoặc tác động trực tiếp đến các cấu trúc thạch nhũ, ngọc động trong hang.
.svg){kind=icon}
