Hệ thống phòng không NOMADS vừa chính thức trở thành lựa chọn chiến lược của quân đội Hà Lan, hứa hẹn thay thế hoàn toàn các xe Fennek mang tên lửa Stinger từ năm 2028. 

Với khung gầm bánh xích Đức kết hợp radar AESA tiên tiến và khả năng phóng hai loại tên lửa không đối không hàng đầu thế giới là AIM-9X Sidewinder và IRIS-T, NOMADS đang định nghĩa lại khái niệm phòng không tầm ngắn cơ động trên chiến trường hiện đại.

Phòng không NOMADS.jpg
Do việc phân bổ chủ yếu sản xuất tên lửa IRIS-T của Diehl Defence cho Ukraine, Na Uy và Kongsberg đã chọn tên lửa AIM-9X-II Sidewinder của Raytheon làm tên lửa chính cho NOMADS (Nguồn ảnh: Army Recognition).

Hệ thống phòng không NOMADS (National Manoeuvre Air Defence System) do Kongsberg Defence & Aerospace của Na Uy phát triển, được thiết kế như một tổ hợp “tất cả trong một” dành cho lực lượng cơ động. 

Toàn bộ radar, hệ thống điều khiển hỏa lực kế thừa từ NASAMS, 4 quả tên lửa sẵn sàng phóng và trạm vũ khí điều khiển từ xa đều được lắp trên một khung gầm duy nhất. 

Nhờ đó, NOMADS có thể hoạt động hoàn toàn độc lập hoặc kết nối mạng với các hệ thống phòng không khác trong mạng lưới NATO. 

Thời gian chuyển từ hành quân sang trạng thái chiến đấu chỉ tính bằng giây, cho phép bảo vệ lực lượng cơ động ngay trên tuyến đầu.

Nền tảng của NOMADS là xe ACSV G5 (Armoured Combat Support Vehicle), phiên bản chuyên dụng của dòng PMMC G5 do công ty Flensburger Fahrzeugbau Gesellschaft (FFG) của Đức chế tạo. 

Xe có chiều dài khoảng 6,93 mét, rộng gần 3 mét, cao 3,05 mét và trọng lượng chiến đấu khoảng 26 tấn, trong đó tải trọng hữu ích lên đến 8 tấn. 

Động cơ diesel MTU 6V199 TE21 đa nhiên liệu công suất 460 kW (khoảng 625 mã lực) kết hợp hộp số tự động ZF cho phép đạt tốc độ tối đa 74 km/h trên đường bằng và tầm hoạt động 600 km, cộng thêm khả năng hoạt động liên tục 12 giờ. 

Hệ thống xích cao su composite giúp giảm rung động, ồn ào và áp lực mặt đất, mang lại khả năng vượt địa hình xuất sắc kể cả trên tuyết, cát mềm hay đầm lầy. 

Xe còn có khả năng quay tại chỗ, vượt hào 2,3 mét và lội nước sâu 1,2 mét, đáp ứng yêu cầu cơ động cao của chiến tranh hiện đại.

Trái tim cảm biến của NOMADS là radar 3D AESA thuộc dòng XENTA-M của Weibel Scientific (Đan Mạch), hoạt động ở băng tần X với công nghệ GaN. 

Radar quay 360 độ với tốc độ lên đến 60 vòng/phút, có thể phát hiện và theo dõi mục tiêu khi xe đang di chuyển, với tầm phát hiện được công bố vượt quá 50 km, thậm chí lên đến 75 km theo một số tài liệu kỹ thuật. 

Kết hợp với camera ngày/đêm, camera nhiệt và máy đo xa laser, hệ thống cung cấp khả năng đánh giá mối đe dọa và chỉ định mục tiêu chính xác ngay cả trong môi trường bị nhiễu điện tử mạnh. 

NOMADS còn tích hợp IFF Mode 5 cấp độ 2 và khả năng liên kết dữ liệu Link 16/JREAP-C để tương thích hoàn toàn với các hệ thống NATO.

Về vũ khí chính, NOMADS mang 4 quả tên lửa sẵn sàng phóng trong hai ống phóng cố định nghiêng về phía trước. 

Hệ thống được thiết kế linh hoạt để sử dụng cả tên lửa IRIS-T SLS và AIM-9X Block II. Phiên bản Na Uy ưu tiên IRIS-T SLS, trong khi Hà Lan lựa chọn AIM-9X Block II vì lý do chuỗi cung ứng và tính đồng bộ với F-35 cũng như NASAMS.

IRIS-T SLS là biến thể phóng mặt đất của tên lửa không đối không IRIS-T do Diehl Defence (Đức) phát triển. Tên lửa dài khoảng 2,94 mét, đường kính 127 mm, nặng khoảng 87,4 kg với đầu đạn nổ mảnh nặng 11,4 kg. 

Nhờ hệ thống điều khiển vector lực đẩy và đầu tự dẫn hồng ngoại hình ảnh tiên tiến, tên lửa đạt tốc độ trên Mach 3, tầm bắn hiệu quả khoảng 12 km và trần bay 8 km. 

Khả năng cơ động cực cao cho phép nó đánh chặn máy bay, trực thăng, tên lửa hành trình, UAV và thậm chí cả tên lửa đối không khác ở khoảng cách gần.

Tên lửa AIM-9X Block II Sidewinder của Raytheon (Mỹ) là lựa chọn của Hà Lan. Tên lửa dài khoảng 3,02 mét, nặng khoảng 85 kg, mang đầu đạn nổ mảnh hình vòng khoảng 9 kg. 

Phiên bản Block II tích hợp đầu tự dẫn hồng ngoại hình ảnh thế hệ mới với khả năng khóa mục tiêu ngoài trục rất lớn (high off-boresight), kết hợp điều khiển vector lực đẩy giúp cơ động vượt trội. 

Khi phóng từ mặt đất trên NOMADS, tầm bắn hiệu quả được công bố khoảng 10 đến 15 km tùy nguồn, đủ để phủ lớp phòng thủ sát lực lượng cơ động. 

Ưu điểm lớn của AIM-9X là tính phổ biến trong kho vũ khí của nhiều quốc gia NATO, giúp giảm chi phí hậu cần và tăng khả năng tương thích.

Ngoài tên lửa chính, NOMADS còn trang bị trạm vũ khí điều khiển từ xa Protector RS4 mang súng máy nặng 12,7 mm M2 Browning để tự vệ chống lại lực lượng mặt đất và UAV tầm cực gần. 

Tùy chọn bổ sung bộ gây nhiễu vô tuyến định hướng chống drone cũng được hỗ trợ.

Với cấu hình này, NOMADS không chỉ thay thế các hệ thống Stinger trên Fennek của Hà Lan mà còn tạo ra một lớp phòng không cơ động, có khả năng hoạt động độc lập hoặc liên kết chặt chẽ với NASAMS tầm trung. 

Hệ thống được thiết kế để đối phó với toàn bộ phổ đe dọa tầm thấp và trung bình thấp bao gồm máy bay cánh cố định, trực thăng, tên lửa hành trình và đặc biệt là các loại UAV đang ngày càng phổ biến trên chiến trường.

(Theo janes.com, armyrecognition.com, globaldefensecorp.com)