Hồ Chí Minh và phương châm 'ngũ tri' với nước lớn

Người chủ trương phải hiểu được các nước lớn, dù là đồng minh hay đối thủ - Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh viết.

- Người chủ trương phải hiểu được các nước lớn, dù là đồng minh hay đối thủ, biết được mối quan tâm và chiến lược cơ bản của họ.

Nắm vững “ngũ tri” và luôn “biết mình, biết người” là một nguyên tắc cơ bản và xuyên suốt trong ứng xử ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nhận thức được vai trò và vị thế VN là một nước nhỏ, Người vận dụng nhuần nhuyễn phương pháp tư duy phương Đông về “Ngũ tri” (năm cái biết - biết mình, biết người, biết thời thế, biết dừng và biết biến) trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là với các nước lớn.

Nhìn cho rộng, suy cho kỹ

{keywords}
Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Liên Xô năm 1955

Trong hoạt động đối ngoại, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quán triệt quan điểm chỉ đạo là “phải nhìn cho rộng, phải suy cho kỹ” để biết người, biết mình, luôn làm chủ tình thế.

Hiểu rõ vị trí chiến lược của VN trong mối quan hệ giữa các nước lớn và trong sự dính líu trực tiếp của tất cả các nước lớn ở bán đảo Đông Dương trong và sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng việc xử lý quan hệ với các nước lớn.

Người nhận ra rằng, để đương đầu với các nước lớn, ngoại giao đóng vai trò rất quan trọng.

Người chủ trương phải hiểu được các nước lớn, dù là đồng minh hay đối thủ, biết được mối quan tâm và chiến lược cơ bản của họ, hiểu bản chất và vận hành nội trị và ngoại giao từng nước lớn, quan hệ hợp tác và đấu tranh giữa các nước lớn cùng những giới hạn của các mối quan hệ đó.

Chỉ khi “biết người” như vậy thì ngoại giao VN mới có thể độc lập tự chủ, nhưng vẫn mềm dẻo linh hoạt, mới có thể thực hiện những nhân nhượng có nguyên tắc và lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ đối phương.

Người luôn chủ trương tôn trọng và giữ thể diện cho nước lớn, đặc biệt là khi họ là nước bại trận. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo truyền thống hòa hiếu và nhân đạo của cha ông khi đánh thắng giặc ngoại xâm trong phương cách đối xử với quân Pháp thất trận.

{keywords}
Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn đại biểu QH Tiệp Khắc tại nhà sàn 1960

Người căn dặn không nên sỉ nhục đối phương, vì như thế sẽ kích động tinh thần tự ái dân tộc Pháp.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Người nêu chủ trương “trải thảm đỏ” hoặc “nhịp cầu vàng” để Mỹ rút quân về nước.

Người căn dặn phái đoàn ngoại giao của VN trước khi đàm phán tại Paris với Mỹ rằng: “Mỹ là nước lớn đứng đầu thế giới tư bản, buộc phải ngồi đàm phán, thương lượng đã là thất bại rồi, vì thế Bác yêu cầu là không được làm Mỹ mất mặt. Phải tế nhị, khéo léo, lúc cương lúc nhu thì mới gọi là đàm phán hòa bình, mới đạt kết quả”.

Đây là sự đúc rút kinh nghiệm ứng xử ngoại giao đầy chất văn hóa trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc VN. Đây cũng chính là sự thông hiểu và nắm bắt các tinh hoa văn hóa Đông - Tây trong việc theo đuổi những mục tiêu đối ngoại của VN.

Phong cách đối ngoại tinh tế

Phong cách trong hoạt động ngoại giao thể hiện cả đạo đức và nhân cách văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là sự kết hợp hài hòa giữa các giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại của phương Đông và phương Tây.

{keywords}

Sự nhất quán giữa phương châm đối ngoại hòa hiếu, nhân đạo và phong cách ứng xử ngoại giao của Hồ Chí Minh được thể hiện qua những cử chỉ chân thành, thể hiện lòng yêu chuộng hòa bình của Người và trong cách đối xử nhân đạo với kẻ thù, cũng như trong sự thủy chung và tình người đặc biệt mà Người đã dành cho các nước bạn bè của VN.

Để bày tỏ mong muốn hòa bình và chấm dứt chiến tranh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giơ tay bịt đầu nòng pháo khi đi thăm khu bảo tàng Normandie ở Pháp (1946).

Trả lời câu hỏi: ông có phải là người cộng sản hay không, Người lấy những bông hoa trong bình tặng cho các phóng viên và nói “tôi là người cộng sản như thế này này”.

Với tấm lòng nhân ái bao dung, Người luôn độ lượng và chủ trương khoan hồng đối với tù binh chiến tranh. Trong Thư gửi tù binh Pháp nhân dịp Giáng sinh năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Nhân dân VN xem các bạn như những người bạn và tìm mọi cách để cuộc sống của các bạn được tốt hơn”.

Phong cách ngoại giao đầy tính khoan dung cũng luôn được thể hiện trong cách Người nói về những mất mát của chính những người lính trong hàng ngũ kẻ thù.

Người viết: “Tôi nghiêng mình trước anh hồn những chiến sĩ và đồng bào VN, đã vì Tổ quốc mà hy sinh tính mệnh. Tôi cũng ngậm ngùi thương xót cho những người Pháp đã tử vong. Than ôi, trước lòng bác ái, thì máu Pháp hay máu Việt cũng đều là máu, người Pháp hay người Việt cũng đều là người”.

{keywords}
Chủ tịch Hồ Chí Minh bế con gái nuôi Elizabeth bên cạnh bà Lucie Aubrac

Chính vì vậy, mặc dù Người lãnh đạo dân tộc VN đánh bại cả ba đế quốc to cùng với mọi thế lực phản động trong nước nhưng Người không có kẻ thù riêng nào.

Người đã dựa vào sự am tường của mình về văn hóa Trung Hoa, đã vận dụng kinh nghiệm ngoại giao của ông cha ta trong cách ứng xử với Trung Quốc, khéo xử lý quan hệ Việt - Trung trong mối quan hệ với các nước lớn khác.

Nhờ vậy mà Người đã tranh thủ được ở mức cao nhất sự ủng hộ tinh thần và vật chất to lớn của chính phủ và nhân dân Trung Quốc dành cho VN trong kháng chiến chống Mỹ.

Là hội tụ tinh hoa của nền văn hóa phương Đông, Người luôn giữ thái độ khiêm nhường, cử chỉ giản dị và sự coi trọng tình cảm.

Người tặng khăn quàng cho một vị khách nước ngoài đến thăm VN trong mùa đông vì thấy người đó bị ho. Khi sang thăm Ấn Độ, Người vẫn nhớ mang vòng hoa và cây đào để kỷ niệm ông cụ thân sinh ra Thủ tướng Neru, người mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp từ trước đó rất lâu (1927).

Thủ tướng Ấn Độ Neru từng nói: “Chúng ta được tiếp xúc với một người, người ấy là một phần lịch sử của châu Á. Ngoài phần gặp gỡ một con người vĩ đại, chúng ta không chỉ được tăng thêm về sự hiểu biết, mà chúng ta còn lớn lên về tầm vóc”.

Phong cách ứng xử nhân văn ấy được nhà nghiên cứu Mỹ David Halberstam ghi nhận: “Toàn thể con người Ông toát lên một phong thái bình dị và tế nhị bẩm sinh... Ông là tiêu biểu cho một nền văn hóa, không phải là nền văn hóa châu Âu mà có lẽ tiêu biểu cho nền văn hóa tương lai”.

Phạm Bình Minh - Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao

tin nổi bật

Cầu kính xuất hiện ở làng quê, người dân thích thú đến check-in

Chùa Cao đang được xây dựng, một số hạng mục như cầu kính, tượng Phật 4 mặt cao hàng chục mét… đã hoàn thành, người dân thích thú đến check-in đầu xuân.

Giây phút xúc động của bà Nguyễn Thị Bình khi ký Hiệp định Paris

“Đặt bút ký vào bản Hiệp định Paris lịch sử rất xúc động, nghĩ đến miền Nam, nghĩ đến đồng bào, đồng chí, đến gia đình, bạn bè trên cả hai miền Nam - Bắc. Trong đời tôi, đây là vinh dự lớn...”, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình chia sẻ.

Hết Tết, Đường hoa Nguyễn Huệ được tháo dỡ khẩn trương

Hơn 300 công nhân trắng đêm thu dọn hoa, tiểu cảnh, linh vật ở Đường hoa Nguyễn Huệ để trả lại mặt bằng cho phố đi bộ lớn nhất TP.HCM sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Dự báo thời tiết 27/1: Miền Bắc mưa rét ngày đầu đi làm sau kỳ nghỉ Tết

Dự báo thời tiết ngày 27/1, miền Bắc trời rét, có nơi rét đậm, sáng có mưa trong ngày đầu người dân trở lại làm việc sau kỳ nghỉ Tết.

Người miền Tây ùn ùn trở lại TP.HCM sau kỳ nghỉ Tết

Chiều 26/1 (Mùng 5 Tết), các gia đình, người lao động từ miền Tây chở lỉnh kỉnh đồ đạc trên xe máy trở lại TP.HCM. Một số tuyến đường cửa ngõ bị ùn ứ cục bộ trong khoảng thời gian từ trưa đến gần 17h.

Đường hoa xuân tháo dỡ sớm, người dân Bình Dương tiếc nuối

Nhiều người từ quê trở lại Bình Dương sau kỳ nghỉ Tết rủ nhau đến đường hoa xuân thì ngỡ ngàng khi thấy nơi này đã bị tháo dỡ.

Thủ tướng kiểm tra dự án cao tốc Nha Trang – Cam Lâm

Ngày 26/1 (mùng 5 Tết), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đi kiểm tra dự án Nha Trang - Cam Lâm thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1, thăm, chúc Tết cán bộ, công nhân viên làm việc tại đây.

Chìm tàu cá giữa biển, cứu 11 ngư dân, 1 người "mất tích"

Đến trưa 26/1, có 11 ngư dân trong vụ chìm tàu cá đã được cứu vớt, công tác tìm kiếm ngư dân còn lại đang được lực lượng chức năng tích cực triển khai.

Tàu chở gạo va vào đá ngầm thủng đáy, 11 thuyền viên trôi trên biển

Va vào đá ngầm khi qua vùng biển Quảng Ngãi, tàu chở hơn 2.710 tấn gạo bị thủng rồi trôi dạt trên biển. 11 thuyền viên đã được ứng cứu.

Phát hiện thi thể trôi trên sông Sài Gòn

Người dân đang chơi Tết ven sông Sài Gòn đoạn qua tỉnh Bình Dương phát hiện một thi thể nổi trên mặt nước.

Công an Hoà Bình tổng kiểm soát ô tô chở khách

Với sự phối hợp của 4 đơn vị do Phòng Cảnh sát giao thông chủ trì, Công an tỉnh Hoà Bình thực hiện siết chặt việc kiểm soát phương tiện ra vào tỉnh trong suốt tháng 2/2023.

Các trung tâm đăng kiểm hoạt động trở lại từ mùng 6 Tết

Ngày 27/1 (tức mùng 6 Tết), các trung tâm đăng kiểm trên cả nước sẽ hoạt động trở lại sau kỳ nghỉ Tết.

Lỉnh kỉnh đồ đạc, người dân ùn ùn quay lại Hà Nội

Chiều 26/1 (mùng 5 Tết), ngày cuối cùng trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão, dòng ô tô xếp hàng, nhích từng mét rời khỏi cao tốc để vào Hà Nội.

Vạn người đổ về Yên Tử, vẫn cảnh chà tiền vào chuông chùa Đồng

Hàng nghìn du khách đổ về danh thắng Yên Tử để vãn cảnh, chiêm bái đầu năm cầu may mắn khiến mọi con đường dẫn lên chùa Đồng chật cứng như nêm.

Quyết liệt xử lý vi phạm trong Tết, tai nạn liên quan đến rượu bia giảm sâu

Theo thống kê của Cục CSGT (Bộ Công an), trong 7 ngày nghỉ Tết Nguyên đán 2023, toàn quốc xảy ra 2 vụ tai nạn liên quan đến rượu, bia.