HTX Du lịch Quèn Thờ (thành phố Tam Điệp) thành lập và đi vào hoạt động từ năm 2020 với 18 thành viên. Có diện tích khoảng 20ha, hiện HTX đang khai thác những thế mạnh mà thiên nhiên ban tặng cho nơi đây. Cùng với đó, đầu tư cải tạo cảnh quan môi trường, tạo một số điểm nhấn trong khu vực quy hoạch. HTX tổ chức các dịch vụ như tham quan, ngắm cảnh¸ chụp ảnh, check in, câu cá, cắm trại, trải nghiệm các hoạt động trồng trọt chăn nuôi cây, con đặc sản như: dê, gà đồi, bưởi da xanh… Hiện lượng khách tới đây ngày một tăng, nhất là vào các dịp lễ, tết. Doanh thu trung bình của HTX ước đạt gần 1 tỷ đồng/năm.

Còn đối với HTX Sinh Dược, khi mới đi vào hoạt động, HTX chủ yếu sản xuất các sản phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên như: muối ngâm chân, xà phòng thảo dược, tinh dầu sả. Vài năm trở lại đây, HTX sản xuất tranh lá Bồ Đề - một sản phẩm thủ công mỹ nghệ cao cấp được nhiều du khách lựa chọn khi đến với Ninh Bình. Sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao vào năm 2021.
Nhận thấy tiềm năng phát triển du lịch trải nghiệm, HTX Sinh Dược đã nhanh chóng thành lập các tour du lịch để du khách trực tiếp tham gia vào quy trình sản xuất tranh Bồ Đề, sản xuất xà phòng.
Khoảng 3 năm trở lại đây, nhờ linh hoạt trong hình thức hoạt động mà HTX đã mở rộng quy mô sản xuất, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho gần 10 thành viên, doanh thu tăng gấp đôi so với trước kia.
Không chỉ riêng 2 HTX nói trên, hiện nay để nâng cao chất lượng phục vụ du khách, các HTX trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã mạnh dạn liên kết với nhiều bà con nông dân để mở rộng tour trải nghiệm, sản xuất ra các sản phẩm nông nghiệp sạch theo quy trình khép kín, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Các HTX cũng tăng cường xây dựng cơ sở vật chất đảm bảo vệ sinh môi trường và các điều kiện cần thiết phục vụ du khách. Đồng thời, tập huấn nâng cao kỹ năng làm du lịch cho bà con nông dân. Từ đó hướng tới nền du lịch văn minh hiện đại, phát huy được bản sắc con người Cố đô.
Ông Trần Văn Đàm - Chủ tịch HĐQT HTX Du lịch Quèn Thờ cho biết, HTX đang duy trì cả mô hình chăn nuôi, trồng trọt, đa dạng các hoạt động về du lịch. Nếu được cấp phép xây dựng, HTX sẽ xây dựng các homestay hoặc các nhà nghỉ cộng đồng để du khách lưu trú. Thời gian tới, HTX sẽ nâng cấp cơ sở vật chất cũng như tăng cường tập huấn cho các thành viên để nâng cao hiệu quả phục vụ du khách ngày càng tốt hơn.
Hiện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 12 HTX hoạt động chuyên về lĩnh vực du lịch, nhiều HTX có các sản phẩm du lịch được công nhận là sản phẩm OCOP như tranh lá Bồ Đề, gốm Bồ Bát. Theo đánh giá chung, các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm được các HTX đầu tư khai thác quản lý hiệu quả, phù hợp thực tế địa phương, thu hút đông đảo du khách trải nghiệm, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho hàng trăm lao động với mức thu nhập bình quân từ 5 đến 7 triệu đồng/ người/ tháng; công việc đòi hỏi kỹ thuật cao có thu nhập từ 8 đến 15 triệu đồng/người/tháng.
Ông Tô Quốc Việt - Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Ninh Bình nhận định: “Các HTX hoạt động theo hướng sản xuất hàng hóa phục vụ du lịch đã có sự phát triển rất nhanh. Các HTX này đã sản xuất ra nhiều hàng hóa mẫu mã, hình thức độc lạ thu hút được người tiêu dùng, đặc biệt là hàng hóa gắn với đặc sản địa phương. Còn các HTX dịch vụ du lịch thì đã xây dựng được các cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, các tour tuyến du lịch nâng cao chất lượng phục vụ và tạo ra các sản phẩm du lịch góp phần làm đa dạng hóa dịch vụ du lịch trên địa bàn”, ông Việt nói.
Để đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình HTX du lịch, thời gian tới, cơ quan chức năng của tỉnh sẽ tổ chức nhiều lớp tập huấn nghiệp vụ cho các tổ chức, cá nhân, thành viên HTX làm dịch vụ du lịch. Đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ, liên kết, có chiến lược kinh doanh giữa các HTX trên địa bàn với đơn vị lữ hành, công ty du lịch trong và ngoài tỉnh để quảng bá đến đông đảo du khách.