Khi 'chuông báo cháy' oan sai không tự phát hiện

ĐB Trương Trọng Nghĩa chỉ ra vấn nạn hệ thống tố tụng không tự phát hiện oan sai, giống như lỗi của hệ thống báo cháy.

- Phát biểu tại phiên thảo luận báo cáo giám sát của QH về tình hình oan sai sáng nay, ĐB Trương Trọng Nghĩa chỉ ra vấn nạn hệ thống tố tụng không tự phát hiện oan sai, giống như lỗi của hệ thống báo cháy.

Ông Nghĩa đặt câu hỏi phải chăng những vụ việc đã phát hiện chỉ là phần nổi của tảng băng. Chưa kể tình trạng người bị bức cung, nhục hình khi được tha rất sợ tiết lộ, thậm chí buộc phải viết cam kết là họ không bị đánh.

{keywords}
ĐB Trương Trọng Nghĩa

Theo luật sư Trương Trọng Nghĩa, nhiều luật sư phản ánh các bị can, bị cáo cho biết tình trạng bức cung, mớm cung, nhục hình tương tự như các vụ đã phát hiện diễn ra không tránh được ở nhiều vụ án.

ĐB cũng đánh giá hệ thống kiểm tra chéo giữa 3 cơ quan: điều tra, viện kiểm sát và tòa án có hiệu lực không cao, có tình trạng nể nang nhau.

ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) đặt câu hỏi: "Trong 15 vụ oan sai, bao nhiêu vụ do bản thân hoặc gia đình người bị oan tự minh oan, bao nhiêu trường hợp do người khác nhận tội mà nếu không thì người kia tiếp tục không được minh oan, bao nhiêu do cơ quan điều tra tự phát hiện, hay do báo chí, dư luận xã hội...?"

Dẫn con số báo cáo giám sát cho thấy các trại tạm giữ, tạm giam để xảy ra 78 vụ tự sát, bà Khá đặt câu hỏi có ai dám đảm bảo trong 78 vụ đó không có vụ nào do oan sai, không nói được dẫn đến tự sát?

{keywords}
ĐB Nguyễn Thị Khá

"Nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại, Nhà nước phải tìm ra sự thật, nguyên nhân tại sao còn để xảy ra những vụ oan sai kéo dài cả chục năm như báo cáo, và trên thực thế, không ai biết còn bao nhiêu vụ oan sai nữa chưa được phát hiện", ĐB Trà Vinh nhấn mạnh.

Trọng cung

Luật sư Trương Trọng Nghĩa cũng nhấn mạnh sự tồn tại của quan điểm suy đoán có tội, dấu ấn của tư duy địch - ta, tình trạng trọng cung hơn trọng chứng, bị cáo đã nhận tội rồi là kết thúc vụ án, không cần đầu tư thu thập chứng cứ nữa.

ĐB TP.HCM còn cho rằng có cán bộ tư pháp có biểu hiện suy thoái đạo đức công vụ, vô cảm với dân, định kiến, ác cảm với tội phạm, lạm dụng và thích sử dụng nhục hình, cho nhục hình ở mức độ nào đó là cần thiết, các nước phát triển cũng có, từ đó làm ngơ, thậm chí bao che khi xảy ra vi phạm.

"Bức cung, nhục hình không phải đa số, không phải bức tranh chủ đạo nhưng cũng không phải là quá cá biệt, không thể xem nhẹ", ông Nghĩa nói.

ĐB Nguyễn Tuyết Liên (Sóc Trăng) đồng ý với báo cáo giám sát về nguyên nhân dẫn đến bức cung, nhục hình là do cán bộ "yếu kém trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức, có tư tưởng nóng vội, chạy theo thành tích, do sức ép dư luận mà mong muốn nhanh phá án, tìm ra thủ phạm".

Gây án oan phải bồi thường

ĐB Nguyễn Thị Khá yêu cầu làm rõ nguyên nhân chậm bồi thường cho các nạn nhân vụ án oan cũng như mức độ xử lý những điều tra viên cố ý hoặc thiếu trách nhiệm dẫn đến oan sai.

"Ngoài trách nhiệm bồi thường của nhà nước thì cá nhân họ có phải bồi thường gì không, nhất là trong các trường hợp sử dụng bức cung nhục hình mà dẫn đến oan sai?" - ĐB Khá hỏi.

{keywords}
ĐB Lê Đình Khanh

Tình trạng bồi thường chậm chạp, cầm chừng này, theo ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) phân tích, là do "hình như tâm lý của cơ quan tố tụng còn nặng nề hơn tâm lý của người dân đi đòi bồi thường".

"Việc thừa nhận mình làm sai là quá khó đối với các cơ quan tố tụng, dẫn đến những thủ tục rườm rà, kéo dài thời gian, có những vụ đòi bồi thường đến 9-10 năm chưa xong", ông Huỳnh Nghĩa nói.

ĐB Lê Đình Khanh (Hải Dương) còn chỉ ra tình trạng có khoảng cách quá xa giữa yêu cầu của người đòi bồi thường và mức bồi thường họ nhận được trên thực tế, "thậm chí có trường hợp phát sinh một vụ kiện tụng mới kéo dài liên quan đến việc bồi thường".

Về điều này, theo ĐB Nguyễn Thị Khá, chính những cá nhân có vi phạm dẫn đến oan sai, ngoài việc bị xử lý, cũng phải chịu trách nhiệm một phần trong việc bồi thường tùy theo mức độ sai phạm, chứ không đổ hoàn toàn lên ngân sách nhà nước.

Chung Hoàng - Ảnh: Minh Thăng

tin nổi bật

Thủ tướng kỷ luật cảnh cáo ông Bùi Nhật Quang

Ngày 29/11, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam ký quyết định của Thủ tướng về việc thi hành kỷ luật cảnh cáo đối với ông Bùi Nhật Quang, trong thời gian giữ chức Chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Thanh tra các dự án, gói thầu ở Đồng Nai liên quan đến AIC

Thanh tra tỉnh Đồng Nai sẽ thanh tra các dự án, gói thầu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai do Công ty Cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC) và các công ty thành viên trúng thầu trong 10 năm qua.

Bắt tạm giam trợ lý Phó Thủ tướng liên quan vụ Việt Á

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam, lệnh khám xét đối với ông Nguyễn Văn Trịnh, Trợ lý Phó Thủ tướng Chính phủ.

Tân Sơn Nhất tăng chuyến bay để cung ứng thêm vé dịp Tết

Tại sân bay Tân Sơn Nhất số slot  (giờ cất, hạ cánh) sẽ được nâng lên từ 42 lên 44 chuyến/h để các hãng có thể tăng chuyến, cung ứng thêm vé máy bay cho hành khách trong dịp Tết Nguyên đán Quý Mão.

Nhà báo Nguyễn Tấn Phong làm Chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM

Ông Nguyễn Tấn Phong, nguyên Tổng biên tập báo Sài Gòn Giải Phóng đã được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM.

Bảo vệ ở TP.HCM bắt được tê tê quý hiếm kiếm ăn trong đống rác

Trên đường đi tuần tra, nam bảo vệ dân phố ở TP.HCM phát hiện và bắt được cá thể tê tê quý hiếm đang kiếm ăn trong đống rác.

Bắt giám đốc ban quản lý dự án ở Đắk Nông

Cơ quan chức năng vừa khởi tố, bắt tạm giam Giám đốc Ban quản lý dự án và Phát triển quỹ đất huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông vì liên quan đến sai phạm tại dự án hơn 1.600 tỷ đồng.

Việt Nam và Australia nhất trí ủng hộ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và lãnh đạo Australia nhất trí ủng hộ việc hai nước xem xét nâng cấp quan hệ lên tầm Đối tác Chiến lược toàn diện vào thời điểm phù hợp.

Điều chỉnh đầu tư Dự án đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến Sa Pa

Văn phòng Chính phủ vừa truyền đạt ý kiến của Phó thủ tướng Vũ Đức Đam về việc phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến thị trấn Sa Pa theo hình thức BOT.

Nam sinh 18 tuổi tử vong thương tâm sau va chạm với xe ben

Xảy ra va chạm giữa xe ben và xe máy khiến một sinh viên tử vong thương tâm.

Ban Bí thư cách tất cả chức vụ trong Đảng với ông Bùi Bé Tư và Nguyễn Thượng Lễ

Ban Bí thư quyết định thi hành kỷ luật cách tất cả chức vụ trong Đảng ông Bùi Bé Tư, nguyên Giám đốc Công an tỉnh An Giang, và ông Nguyễn Thượng Lễ, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang.

TP.HCM: Kho phế liệu rộng hàng nghìn m2 bốc cháy dữ dội giữa khu dân cư

Khoảng 10h45 ngày 30/11 một vụ cháy lớn đã xảy ra tại kho phế liệu rộng hàng nghìn mét vuông tại huyện Bình Chánh, TP.HCM khiến nhiều tài sản bị thiêu rụi.

Bé trai rơi xuống hồ ở công viên Thống Nhất tử vong

Sau 3 giờ tìm kiếm, Đội Cảnh sát PCCC&CNCH Công an quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đã tìm thấy thi thể bé trai đuối nước ở hồ Bảy Mẫu (trong công viên Thống Nhất) vào sáng 30/11.

Hà Nội dự kiến tách 2 thôn ở xã Đồng Tâm thành 6 thôn mới

TP Hà Nội dự kiến chia tách thôn Hoành và Đồng Mít (xã Đồng Tâm, Mỹ Đức) thành 6 thôn mới. Hai thôn của xã Đồng Tâm hiện có 2.771 hộ gia đình, với 9.801 người, được tổ chức thành 14 cụm dân cư.

Kho phế liệu giữa khu dân cư cháy lớn, khói đen kín bầu trời ở TP.HCM

Lửa đỏ rực bao trùm kho phế liệu rồng hàng trăm mét vuông nằm giữa khu dân cư với cột khói đen bốc cuồn cuộn kín đặc bầu trời ngoại ô TP.HCM.