Khi 'chuông báo cháy' oan sai không tự phát hiện

ĐB Trương Trọng Nghĩa chỉ ra vấn nạn hệ thống tố tụng không tự phát hiện oan sai, giống như lỗi của hệ thống báo cháy.

- Phát biểu tại phiên thảo luận báo cáo giám sát của QH về tình hình oan sai sáng nay, ĐB Trương Trọng Nghĩa chỉ ra vấn nạn hệ thống tố tụng không tự phát hiện oan sai, giống như lỗi của hệ thống báo cháy.

Ông Nghĩa đặt câu hỏi phải chăng những vụ việc đã phát hiện chỉ là phần nổi của tảng băng. Chưa kể tình trạng người bị bức cung, nhục hình khi được tha rất sợ tiết lộ, thậm chí buộc phải viết cam kết là họ không bị đánh.

{keywords}
ĐB Trương Trọng Nghĩa

Theo luật sư Trương Trọng Nghĩa, nhiều luật sư phản ánh các bị can, bị cáo cho biết tình trạng bức cung, mớm cung, nhục hình tương tự như các vụ đã phát hiện diễn ra không tránh được ở nhiều vụ án.

ĐB cũng đánh giá hệ thống kiểm tra chéo giữa 3 cơ quan: điều tra, viện kiểm sát và tòa án có hiệu lực không cao, có tình trạng nể nang nhau.

ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) đặt câu hỏi: "Trong 15 vụ oan sai, bao nhiêu vụ do bản thân hoặc gia đình người bị oan tự minh oan, bao nhiêu trường hợp do người khác nhận tội mà nếu không thì người kia tiếp tục không được minh oan, bao nhiêu do cơ quan điều tra tự phát hiện, hay do báo chí, dư luận xã hội...?"

Dẫn con số báo cáo giám sát cho thấy các trại tạm giữ, tạm giam để xảy ra 78 vụ tự sát, bà Khá đặt câu hỏi có ai dám đảm bảo trong 78 vụ đó không có vụ nào do oan sai, không nói được dẫn đến tự sát?

{keywords}
ĐB Nguyễn Thị Khá

"Nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại, Nhà nước phải tìm ra sự thật, nguyên nhân tại sao còn để xảy ra những vụ oan sai kéo dài cả chục năm như báo cáo, và trên thực thế, không ai biết còn bao nhiêu vụ oan sai nữa chưa được phát hiện", ĐB Trà Vinh nhấn mạnh.

Trọng cung

Luật sư Trương Trọng Nghĩa cũng nhấn mạnh sự tồn tại của quan điểm suy đoán có tội, dấu ấn của tư duy địch - ta, tình trạng trọng cung hơn trọng chứng, bị cáo đã nhận tội rồi là kết thúc vụ án, không cần đầu tư thu thập chứng cứ nữa.

ĐB TP.HCM còn cho rằng có cán bộ tư pháp có biểu hiện suy thoái đạo đức công vụ, vô cảm với dân, định kiến, ác cảm với tội phạm, lạm dụng và thích sử dụng nhục hình, cho nhục hình ở mức độ nào đó là cần thiết, các nước phát triển cũng có, từ đó làm ngơ, thậm chí bao che khi xảy ra vi phạm.

"Bức cung, nhục hình không phải đa số, không phải bức tranh chủ đạo nhưng cũng không phải là quá cá biệt, không thể xem nhẹ", ông Nghĩa nói.

ĐB Nguyễn Tuyết Liên (Sóc Trăng) đồng ý với báo cáo giám sát về nguyên nhân dẫn đến bức cung, nhục hình là do cán bộ "yếu kém trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức, có tư tưởng nóng vội, chạy theo thành tích, do sức ép dư luận mà mong muốn nhanh phá án, tìm ra thủ phạm".

Gây án oan phải bồi thường

ĐB Nguyễn Thị Khá yêu cầu làm rõ nguyên nhân chậm bồi thường cho các nạn nhân vụ án oan cũng như mức độ xử lý những điều tra viên cố ý hoặc thiếu trách nhiệm dẫn đến oan sai.

"Ngoài trách nhiệm bồi thường của nhà nước thì cá nhân họ có phải bồi thường gì không, nhất là trong các trường hợp sử dụng bức cung nhục hình mà dẫn đến oan sai?" - ĐB Khá hỏi.

{keywords}
ĐB Lê Đình Khanh

Tình trạng bồi thường chậm chạp, cầm chừng này, theo ĐB Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) phân tích, là do "hình như tâm lý của cơ quan tố tụng còn nặng nề hơn tâm lý của người dân đi đòi bồi thường".

"Việc thừa nhận mình làm sai là quá khó đối với các cơ quan tố tụng, dẫn đến những thủ tục rườm rà, kéo dài thời gian, có những vụ đòi bồi thường đến 9-10 năm chưa xong", ông Huỳnh Nghĩa nói.

ĐB Lê Đình Khanh (Hải Dương) còn chỉ ra tình trạng có khoảng cách quá xa giữa yêu cầu của người đòi bồi thường và mức bồi thường họ nhận được trên thực tế, "thậm chí có trường hợp phát sinh một vụ kiện tụng mới kéo dài liên quan đến việc bồi thường".

Về điều này, theo ĐB Nguyễn Thị Khá, chính những cá nhân có vi phạm dẫn đến oan sai, ngoài việc bị xử lý, cũng phải chịu trách nhiệm một phần trong việc bồi thường tùy theo mức độ sai phạm, chứ không đổ hoàn toàn lên ngân sách nhà nước.

Chung Hoàng - Ảnh: Minh Thăng

tin nổi bật

Công an Bến Tre thông tin vụ đại úy đánh dân

Chiều 31/1, Công an tỉnh Bến Tre thông tin chính thức về vụ clip công an đánh người đàn ông gây xôn xao dư luận.

TP.HCM: Cháy lớn cơ sở massage và spa, nhiều tài sản bị thiêu rụi

Tối 31/1, cơ quan chức năng TP. Thủ Đức vẫn đang điều tra nguyên nhân vụ cháy xảy ra tại một cơ sở massage và spa trên địa bàn khiến nhiều tài sản bị thiêu rụi.

15 đối tượng liên quan đến vụ hỗn chiến làm 1 người chết ở Bà Rịa-Vũng Tàu

Ngày 31/1, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ hỗn chiến ở thị xã Phú Mỹ, khiến 1 người chết, 3 người bị thương.

Gần 170 tàu du lịch ở Hòa Bình bị dừng hoạt động vì thiếu kiểm định

Gần 170 tàu chở khách du lịch ở khu vực lòng hồ Hoà Bình (tỉnh Hoà Bình) buộc phải dừng hoạt động vì không đảm bảo điều kiện về đăng ký, đăng kiểm.

Quán massage ở TP Thủ Đức cháy nghi ngút trong ngày vía Thần Tài

Trong ngày vía Thần Tài, quán massage ở TP Thủ Đức bất ngờ bốc cháy, cột khói đen nghi ngút.

Trung tâm đăng kiểm ở TP.HCM 'đói xe', ô tô đến được kiểm định ngay

Sau Tết Nguyên đán 2023, người dân TP.HCM thoát cảnh chờ dài mới được đăng kiểm xe, họ chỉ cần lái ô tô tới trung tâm là được làm thủ tục ngay.

Kiến nghị mở lại các trung tâm đăng kiểm tại Thái Bình và Hòa Bình

Cục Đăng kiểm Việt Nam báo cáo cơ quan chức năng xem xét, cho các trung tâm đăng kiểm tại Thái Bình, Hòa Bình hoạt động trở lại.

Bé trai 6 tuổi ở lại chùa Dâu sau hơn 1 tháng tìm người thân bất thành

Một bé trai 6 tuổi bị mẹ bỏ rơi tại chùa Dâu (Bắc Giang) kèm lá thư với nội dung “con đi lấy chồng mới, chồng chỉ đồng ý nuôi cháu gái còn cháu trai không đồng ý”.

Xe máy bùng cháy giữa bãi đỗ ô tô ở Hà Nội, CSGT dùng bình cứu hỏa ứng cứu

Xe máy bất ngờ bốc cháy giữa bãi đỗ ô tô trên đường Trần Nhật Duật (Hoàn Kiếm, Hà Nội), các chiến sỹ CSGT trực chốt gần đó nhanh chóng dập tắt ngọn lửa.

Hà Nội: Bắt 13 người của trung tâm đăng kiểm 29-01V

13 người là lãnh đạo, cán bộ của Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 29-01V bị bắt với cáo buộc nhận hối lộ để bỏ qua lỗi khi đăng kiểm ô tô.

Máy bay quân sự rơi ở sân bay Yên Bái, một đại úy hy sinh

Máy bay Su 22, số hiệu 5873 của Trung đoàn Không quân 921, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không Không quân do Đại úy Trần Ngọc Duy điều khiển, trong lúc hạ cánh đã gặp nạn.

Vụ tàu hỏa tông xe đầu kéo: Giám đốc đơn vị quản lý đường ngang lên tiếng

Giám đốc Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Hà Tây cho biết, sẽ căn cứ vào mức độ vi phạm có thể buộc thôi việc đối với nhân viên chậm hạ gác chắn.

Bắt người đàn ông cướp trong tiệm vàng ngày vía Thần tài

Chiều 31/1, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, Công an thị xã Bình Minh vừa bắt giữ nghi phạm gây án trong tiệm vàng.

TP.HCM: Không còn cảnh xếp hàng 'xin vía' Thần Tài dù vàng hạ giá

Theo ghi nhận của VietNamNet, người dân tại TP.HCM không phải chen chúc, xếp hàng dài, chờ 1-2 tiếng để 'xin vía' Thần Tài dù vàng hạ giá.

Đồng Nai: Đám cháy lớn thiêu rụi 8 ki ốt trái cây tại chợ Long Khánh

Lửa bốc lên tại khu bán trái cây sau lưng chợ Long Khánh (phường Xuân Trung, TP. Long Khánh, Đồng Nai) khiến 8 ki ốt và nhiều tài sản bên trong bị cháy rụi.