
Quán cà phê "tí hon"
Dưới chân cầu Thị Nghè (phường Gia Định, TPHCM), quán cà phê vợt lọt thỏm trong căn nhà có chiều rộng chưa đầy 2m. Quán không có bảng hiệu cũng không được trang trí dù là họa tiết đơn giản nhất.
Mặt trước quán là cánh cửa sắt hoen gỉ đặt dưới bức tường sơn trắng với những lỗ thông gió hình tròn, vuông. Bên trong, quán kê 3-4 chiếc bàn nhựa, inox làm nơi cho khách ngồi.


Phía sau khu vực phục vụ khách là một chiếc tủ gỗ cũ đã ngả màu theo thời gian, bày bán một số loại nước giải khát. Sau chiếc tủ là không gian bếp nhỏ hẹp, nơi có chiếc bếp than luôn đỏ lửa.
Người dân địa phương cho biết, đây là một trong những quán cà phê vợt lâu đời bậc nhất TPHCM. Ông Đệ (63 tuổi, phường Gia Định) - khách quen của quán, cho biết quán cà phê có từ trước năm 1975.

Theo người địa phương, trước đây, quán cà phê được một người chủ cũ tên Năm tiếp quản. Do gần trụ sở Bưu điện Thị Nghè, quán từ lâu được gọi là "cà phê ông Năm góc bưu điện".
Một vị khách xin giấu tên cho biết, từ khi mới 5 tuổi, ông đã theo bố đến đây uống cà phê. Đến nay, ở tuổi 60, mỗi khi có thời gian rảnh, ông vẫn ghé quán để thưởng thức ly cà phê vợt mang hương vị quen thuộc của ngày xưa.
“Quán gần như không thay đổi so với trước đây. Nơi này lưu giữ rất nhiều ký ức tuổi thơ của tôi”, ông chia sẻ.

Hiện nay, quán được duy trì bởi hai người phụ nữ ngoài 60 tuổi, trong đó có bà Chín (67 tuổi) - cháu của ông Năm. Dù không nhớ chính xác thời điểm quán ra đời, bà cho biết nơi đây đã tồn tại từ rất lâu.
Trong ký ức của bà, từ trước năm 1975, quán đã là địa chỉ quen thuộc của nhiều thực khách, nổi tiếng với những ly cà phê vợt mang hương vị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Bà kể: “Quán này do vợ chồng cô, dượng của tôi gây dựng. Ông bà bán cà phê vợt tại đây từ trước giải phóng. Khoảng 15-16 tuổi, tôi đến phụ giúp ông bà bán cà phê. Sau này, cô, dượng qua đời, tôi và con của ông bà tiếp quản, gìn giữ quán nước đến bây giờ”.
Giữ hương vị xưa
Theo bà Chín, sau khi mở quán, cô, dượng của bà thu mua cà phê hạt ở những điểm bán uy tín. Sau đó, cà phê nguyên liệu được gia đình rang xay theo công thức riêng.
Hiện nay, công thức tẩm ướp, rang hạt cà phê vẫn được lưu giữ.

Mỗi ngày, bà Chín thức dậy từ 4h sáng để chuẩn bị mở cửa quán nước nhỏ. Để món cà phê giữ đúng hương vị xưa, bà Chín chỉ pha bằng nước đun sôi trên bếp than.
Công thức là pha 0,5kg cà phê bột với 1 lít nước sôi, pha qua vợt. Sau khi pha, cà phê được giữ nóng trong một chiếc ca nhôm.
Khi có khách gọi, bà rót nước cốt cà phê vào cốc, ly thủy tinh, thêm đường, sữa, đá lạnh theo nhu cầu của khách.


Nếu khách uống cà phê nóng, bà lót dưới đáy ly thủy tinh kích thước nhỏ bằng một chiếc đĩa sành bé xinh để khách không bị nóng tay. Ngược lại, nếu khách uống cà phê với đá lạnh, bà sử dụng loại cốc thủy tinh lớn để thức uống đạt độ lạnh cần thiết.
Quán mở cửa từ 5h đến 15h mỗi ngày, phục vụ cà phê đen, cà phê sữa với giá từ 12.000-20.000 đồng/ly. Ngoài cà phê, quán có bán thêm một số loại nước ngọt cho người cần.

Bà Chín cho biết, khách đến quán đa số là người có tuổi và là khách quen của quán. Mỗi khi đến quán, họ thường ngồi trò chuyện, ôn lại chuyện xưa hoặc chỉ đơn giản là ngồi ngắm đường phố.
Nhiều khách khẳng định vì được chế biến theo phương pháp thủ công truyền thống, cà phê tại đây có hương vị rất đặc trưng, khó tìm được ở nơi khác.

Quán cũng thu hút khách trẻ yêu thích loại cà phê đậm vị, có hương thơm đặc trưng. Nhưng vì không gian chật hẹp, không được trang trí bắt mắt nên họ thường mua cà phê mang đi.
“Tôi gắn bó với quán từ nhỏ nhưng cũng không biết quán này là một trong những quán cà phê vợt lâu đời của TPHCM.
Tôi rất vui khi thấy vẫn có nhiều người yêu thích loại cà phê được chế biến, pha theo phương pháp truyền thống”, bà Chín bộc bạch.
