Không có học sinh cá biệt, chỉ có học sinh chưa ngoan

Mỗi học sinh đều có những câu chuyện riêng, nếu các em có xu hướng nổi loạn, hẳn xuất phát từ nhiều lý do.

VietNamNet giới thiệu bài viết của độc giả Hàng Thị Minh Hiệp gửi tới diễn đàn Dạy "làm người" trong trường học (nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả).

Đã có hàng chục năm đứng trên bục giảng, tôi cho rằng những hành vi vi phạm về mặt đạo đức, nhân cách, lối sống của học sinh bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau: tâm sinh lý của tuổi mới lớn khiến học sinh thường hiếu động, bồng bột dẫn đến những hành động thiếu suy nghĩ, nhằm khẳng định và thể hiện mình...

Việc rèn luyện nhân cách, giáo dục đạo đức cần được thực hiện ngay từ khi học sinh còn nhỏ tuổi. Ảnh minh họa

Điều này có thể xuất phát từ sự thiếu quan tâm, chăm sóc cũng như thiếu khả năng duy trì những mối quan hệ tốt đẹp trong gia đình. Bên cạnh đó, phải kể đến việc thiếu đồng bộ trong quá trình tổ chức giáo dục học sinh giữa nhà trường với các tổ chức xã hội, sự du nhập của các luồng văn hoá độc hại, trò chơi điện tử bạo lực...

Thầy cô chưa đủ thấu hiểu, cảm thông

Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra là làm sao để những kiến thức ở trên lớp mà học sinh tiếp nhận được trở thành những kỹ năng, hành động đẹp và đúng đắn trong cuộc sống? Làm sao các em có thể tự bảo vệ chính bản thân trước những tác động bởi cái xấu và các tệ nạn trong xã hội? 

Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn thấm nhuần quan niệm không có học sinh cá biệt, chỉ có học sinh chưa ngoan, do thầy cô chưa đủ thấu hiểu, cảm thông và bao dung. Mỗi học sinh đều có những câu chuyện riêng, nếu các em có xu hướng nổi loạn, hẳn xuất phát từ nhiều lý do. 

Suốt chặng đường đồng hành cùng học sinh, tôi luôn cố gắng dành tình cảm chân thành, không đem sự cấm đoán cứng nhắc để thay đổi các em. 

Có lẽ, chính sự chân thành của tôi đã “cảm hoá” được nhiều học sinh có hoàn cảnh đặc biệt. Từ những cậu bé, cô bé ngỗ ngược, ham chơi, các em đã dần trở nên ngoan ngoãn, chỉn chu học hành, cha mẹ yên tâm.

Hạnh phúc của một người thầy đôi khi đến từ những điều giản dị như thế. 

Tôi từng có khoảng thời gian công tác trong ngành giáo dục tại Nhật Bản và nhận ra rằng việc rèn luyện nhân cách, đạo đức rất được chú trọng trong nền giáo dục ở quốc gia này. Quá trình này được thực hiện từ sớm và gần như xuyên suốt chặng đường học tập của mỗi học sinh. 

Học sinh tại Nhật được học “làm người” không phải từ các lời thuyết giảng giáo điều, sách vở mà xuất phát từ vô số trải nghiệm thực tế ở trường lớp, ở nhà và xã hội. Lâu dần, các kỹ năng này được thẩm thấu tự nhiên, trở thành thước đo chuẩn mực, góp phần nuôi dưỡng nhân cách con người.

Thay vì phải xây dựng những giờ học đạo đức riêng biệt, người Nhật lại cho rằng tất cả các tiết dạy, giáo viên đều có nhiệm vụ giáo dục đạo đức.

Việc dạy kỹ năng sống cũng như bài học làm người diễn ra trong mọi hoạt động hàng ngày chứ không chỉ nằm trong sách vở; không phải học thuộc, mà phải rèn luyện thực hành hàng ngày để hình thành những thói quen tốt, từ thói quen ấy sẽ trở thành những hành động tự nhiên, lâu dần trở thành tố chất của mỗi con người. 

Hoặc như trường hợp của cháu tôi đang học tại Phần Lan. Theo anh chị tôi chia sẻ thì giáo dục tiểu học ở đây hướng đến sự công bằng. Chính vì thế khi giảng dạy, họ rất ít khi tạo áp lực học tập cho học sinh, không thúc đẩy để các em trở thành người giỏi nhất, mà chỉ muốn trẻ tiếp cận giáo dục theo cách riêng của từng em.

Tại Phần Lan, cháu tôi thường đi học muộn hơn hầu hết các nước khác và có rất nhiều hoạt động chân tay trong lớp học như vẽ, chơi nhạc, nặn đất sét. Sự hợp tác, làm việc nhóm cũng được đề cao khi học tập, giúp trẻ em yêu thích việc đến trường hơn, thay vì áp lực thi cử và điểm số.

Từ những trải nghiệm của bản thân và câu chuyện thực tế ở nước ngoài, tôi cho rằng việc rèn luyện nhân cách, giáo dục đạo đức cần được thực hiện ngay từ khi học sinh còn nhỏ tuổi.

Các em học sinh nên được thực hành theo tấm gương từ các thầy cô giáo trong các hoạt động hàng ngày về các quy tắc ứng xử, nề nếp một cách kỹ lưỡng. Điều này sẽ góp phần mang đến hiệu quả cao cho giáo dục. 

Hàng Thị Minh Hiệp (Trường CĐ Lý Tự Trọng, TP.HCM)

Những năm qua, đặc biệt là thời gian gần đây, những biểu hiện lệch lạc về hành vi, đạo đức trong học sinh, giáo viên và cả phụ huynh thể hiện ngày càng nhiều. Xã hội dần nhận ra kết quả học tập hay điểm các cuộc thi cao ngất ngưởng dù đem lại sự tự hào và được coi trọng trong nhà trường nhưng thực ra không có giá trị bền vững, không đem lại cho học sinh những phẩm chất, kỹ năng cần thiết trong "trường đời" sau này. Trong khi đó, đạo đức, tình yêu thương, sự trung thực, khả năng sáng tạo, phản biện và nhiều kỹ năng mềm khác lại thực sự thiếu vắng trong môi trường học đường hiện nay.

Ban Giáo dục Báo VietNamNet mở diễn đàn "Dạy ‘làm người’ trong trường học", mong nhận được ý kiến đóng góp của độc giả, nhằm giúp cho trẻ khi đến trường không chỉ thu nhận được kiến thức mà còn học được cách sống tự lập, đối nhân xử thế, cách làm việc chung... trong đời sống trưởng thành sau này.

Ý kiến đóng góp xin gửi về bangiaoduc@vietnamnet.vn. Xin chân thành cảm ơn!

tin nổi bật

VinFuture 2022 vinh danh các nghiên cứu thúc đẩy phục hồi, phát triển bền vững toàn cầu

Quỹ VinFuture cho biết Lễ trao giải VinFuture 2022 sẽ diễn ra ngày 20/12/2022 tại Hà Nội, vinh danh các nghiên cứu giúp hồi sinh và tái thiết đời sống của hàng triệu người trong và sau đại dịch.

Hàng chục sinh viên Đại học Luật TP.HCM bị đuổi học

Hàng chục sinh viên Trường ĐH Luật TP.HCM bị buộc thôi học với lý do đã cảnh báo học vụ 2 lần. Gần 100 sinh viên khác đang bị cảnh báo học vụ bắt buộc cải thiện điểm số nếu không muốn bị đuổi học.

5 cựu cán bộ Sở Giáo dục Thanh Hóa bị khai trừ khỏi Đảng

Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Khối cơ quan và doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa đã thi hành kỷ luật khai trừ 6 đảng viên là cựu cán bộ, lãnh đạo phòng thuộc Sở GD-ĐT.

Ý chí vượt khó của thủ khoa Đại học Xây dựng Hà Nội

Từng mắc bệnh động kinh thuở bé, song với tinh thần quyết tâm, ý chí vượt khó, Nguyễn Xuân Bách (quê xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất, Hà Nội) đã trở thành thủ khoa đầu vào của Trường ĐH Xây dựng Hà Nội năm 2022.

Vào Huế thực tế, nam sinh viên Học viện Báo chí bị sóng biển cuốn mất tích

Từ Hà Nội đi thực tế tại Huế, đoàn sinh viên Học viện Báo chí và tuyên truyền về biển Thuận An chơi thì 1 người bị sóng cuốn ra xa.

Niềm vui bất ngờ của nữ sinh từng khóc nhiều đêm sau khi đỗ đại học

Nỗi lo không có tiền để học đại học của nữ sinh Phạm Thị Tú Nguyên (Bến Tre) đã vơi bớt nhờ suất học bổng “Nâng bước thủ khoa 2022” do báo Tiền Phong và Quỹ hỗ trợ tài năng trẻ Việt Nam trao tặng hôm nay.

Loạt sai sót của trường bị phụ huynh tố vận động xã hội hóa hơn 300 triệu

Nguồn tin của VietNamNet cho biết, Sở GD-ĐT Cà Mau đã có thông báo kết quả xác minh nội dung đơn yêu cầu từ phụ huynh học sinh Trường THCS-THPT Tân Lộc (huyện Thới Bình) liên quan đến vụ vận động thu tiền xã hội hóa.

Nữ sinh lớp 11 bị nhóm bạn đánh tụ máu mắt

Trường THPT Cao Thắng (xã Sơn Tây, huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh) đang phối hợp với công an làm rõ việc một nữ sinh lớp 11 bị nhóm bạn đánh tụ máu mắt.

Phụ cấp giáo viên có thể tăng 100%, riêng chi cho mầm non thêm 4 nghìn tỉ/năm

Bộ GD-ĐT đề xuất phụ cấp nhà giáo ở mức 25-100% tùy đối tượng, trong đó riêng đối với 200 nghìn giáo viên mầm non ở vùng khó, mức hỗ trợ dự kiến tăng thêm 4.032 tỉ đồng/năm.

TP.HCM có 91 cơ sở giáo dục có gói thầu, dự án liên quan AIC

Thực hiện chỉ đạo của Thanh tra TP.HCM, Sở GD-ĐT đang rà soát, kiểm tra các dự án, gói thầu mua sắm trang thiết bị ở các cơ sở giáo dục liên quan đến công ty cổ phần Tiến bộ quốc tế (AIC).

Nam sinh cứu người khỏi đường ray tàu hỏa được Bộ trưởng Giáo dục tặng bằng khen

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT vừa có quyết định tặng bằng khen cho em Hoàng Mạnh Chiến (học sinh lớp 7A2, Trường THCS Cẩm Thịnh, TP Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) vì đã có hành động dũng cảm cứu người.

Nữ sinh lớp 10 hẹn nhau đánh hội đồng bạn cùng lớp

Do mâu thuẫn trong chuyện tình cảm riêng và từ phát ngôn trên mạng xã hội, nữ sinh lớp 10 ở Bà Rịa - Vũng Tàu đã hẹn gặp bạn cùng lớp giải quyết, sau đó dùng mũ bảo hiểm đánh hội đồng người này.

Trường đại học cho sinh viên nghỉ Tết Nguyên đán kỷ lục 40 ngày

Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) cho sinh viên nghỉ Tết Nguyên đán 2023 với thời gian 40 ngày

LG trao học bổng ‘Chung tay sẻ chia’ cho sinh viên tài năng

LG đồng hành với Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc (Kocham) tổ chức chương trình trao học bổng “Chung tay chia sẻ” năm 2022 nhằm tiếp sức và tạo động lực cho sinh viên Việt Nam tài năng.

'Thành tựu của tôi sau 2 tháng độc thoại với nữ sinh trầm cảm'

Đối với một giáo viên, điều đầu tiên cần làm là tiếp xúc để tìm hiểu học sinh, từ đó có đánh giá ban đầu về khả năng học tập của các em. Câu chuyện của nữ sinh bị trầm cảm ở lớp tôi là một ví dụ.