Vị thế và truyền thống cùng sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước khiến Đại học Quốc gia Hà Nội tự tin rất lớn vào “vị thế hàng đầu”. Song, nếu không ‘tự soi’, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ dễ ngủ quên trên ‘vinh quang’ và bị tụt hậu.
Tại ngày hội tư vấn tuyển sinh do Báo Tiền Phong phối hợp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức sáng 17/5, nhiều học sinh chia sẻ hứng thú với các ngành khoa học, công nghệ nhưng do dự đăng ký xét tuyển vì không giỏi Toán. Nhiều em cũng thắc mắc về cơ hội dành cho nữ giới trong lĩnh vực này.
Một học sinh lớp 11 đến từ Trường THPT Mỹ Đình (Hà Nội) đặt câu hỏi: Giáo viên dạy Toán của em thường định hướng học sinh theo khối ngành khoa học - công nghệ và em cũng quan tâm đến khối ngành này nhưng băn khoăn mình học Toán kém thì có thể theo học được hay không?
Theo GS.TS Trần Hồng Thái, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, điểm số môn Toán không phải yếu tố quyết định khả năng theo đuổi lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Ông Thái cho biết từng gặp nhiều học sinh ở bậc THPT chưa thực sự nổi bật về môn Toán nhưng sau khi được đào tạo bài bản vẫn phát triển rất nhanh trong lĩnh vực khoa học - công nghệ.
“Không nên quá tự ti vì điểm số. Thực tế, có nhiều trường hợp đến lớp 11, 12 mới dần định hình năng lực và định hướng rõ ràng hơn về khối ngành muốn theo đuổi”, ông Thái nói.
Theo ông Thái, ở bậc THCS và THPT, học sinh thường tập trung nhiều vào các môn cơ bản như Toán. Tuy nhiên, khi bước vào môi trường đại học hoặc nghiên cứu chuyên sâu, kiến thức sẽ được đào tạo lại theo hướng gắn với mục tiêu cụ thể hơn.
GS Trần Hồng Thái cho rằng, điểm số chỉ phản ánh khả năng học tập ở một giai đoạn nhất định, trong khi yếu tố quan trọng hơn là tư duy logic, sự kiên trì và tinh thần học hỏi. “Không có lựa chọn nghề nghiệp nào là duy nhất và mỗi người đều có cơ hội riêng nếu kiên trì theo đuổi mục tiêu”, ông nói.
Một nữ sinh đến từ Trường THPT Phùng Khắc Khoan chia sẻ băn khoăn việc con gái theo đuổi lĩnh vực khoa học - công nghệ. GS Trần Hồng Thái cho rằng định kiến giới trong lĩnh vực này hiện đã giảm đi đáng kể.
Theo ông Thái, trước đây xã hội từng tồn tại quan niệm khoa học - công nghệ phù hợp hơn với nam giới. Thực tế hiện nay cho thấy phụ nữ hoàn toàn có cơ hội phát triển bình đẳng nếu có năng lực và đam mê. “Trong nghiên cứu khoa học và hoạt động công nghệ, tôi không nhìn thấy bất kỳ rào cản nào ngăn phụ nữ phát triển”, ông nói.
Ông Thái cho hay, qua quá trình làm việc, ông nhận thấy vai trò của nữ giới ngày càng nổi bật trong các nhóm nghiên cứu khoa học. Phụ nữ thường có sự bền bỉ, chắc chắn và khả năng kết nối tốt trong công việc.
“Trong nhóm của tôi hiện nay có nhiều nữ giáo sư, nhà khoa học rất giỏi. Thực tế cho thấy phụ nữ đôi khi còn có nhiều lợi thế hơn nam giới ở khả năng kiên trì, tích lũy kinh nghiệm và duy trì sự kết nối trong công việc”, ông Thái chia sẻ.
Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong nhận định đây là câu hỏi mang tính thời sự, bởi quan niệm về nghề nghiệp phù hợp với từng giới đang thay đổi nhanh chóng.
Theo ông Sưởng, nữ giới ngày càng khẳng định vị trí trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Từ kinh nghiệm tham gia tổ chức Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu, ông cho biết tỷ lệ nhà khoa học nữ được vinh danh những năm gần đây thường chiếm một nửa, thậm chí có năm còn cao hơn.
“Phụ nữ thường có tính kiên nhẫn, sự bền bỉ và khả năng theo đuổi mục tiêu đến cùng. Đôi khi những yếu tố đó còn nổi trội hơn nam giới”, ông Sưởng nói.
Ông Sưởng cũng lưu ý việc yêu thích khoa học - công nghệ không đồng nghĩa tất cả đều phải trở thành nhà khoa học. Người trẻ có thể tham gia ở nhiều vị trí khác nhau như nghiên cứu, ứng dụng, truyền thông công nghệ hay làm việc trong doanh nghiệp công nghệ. “Các em có thể tìm thấy cách tiếp cận riêng với khoa học - công nghệ dựa trên năng lực và sở trường của mình”, ông Sưởng nói.
Bộ GD-ĐT vừa giới thiệu dự thảo thông tư quy định tuyển sinh và đào tạo sau đại học. Đáng chú ý, dự thảo lần đầu tiên đưa ra cơ chế miễn phản biện độc lập đối với nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu xuất sắc đạt chuẩn quốc tế cao.
Có những sự kiện không chỉ để nhìn lại một chặng đường, mà còn để nhận ra một sứ mệnh mới. Kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội là một sự kiện như vậy.
.svg){kind=icon}
