‘Không ngủ quên trên vòng nguyệt quế’

Nếu tô đậm thành tích mà thiếu đi cảnh báo về các rủi ro vĩ mô, ít nhất trước mắt, thì vô hình trung chúng ta bị “ngủ quên trên vòng nguyệt quế” như Tổng bí thư từng cảnh báo.

Các báo cáo chính thức gần đây, chẳng hạn như của Tổng cục Thống kê, thường nhấn mạnh một ý chung: kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát ở mức thấp, các cân đối lớn được bảo đảm.

Phải khẳng định rằng, giữ được ổn định vĩ mô, lạm phát thấp trong bối cảnh 23 tỉnh, thành phố thực hiện phong tỏa trong suốt khoảng thời gian của quý 3 năm nay với nền kinh tế mở bậc nhất thế giới như Việt Nam - vốn chịu tác động nhanh và trực tiếp của kinh tế thế giới - là một thành tích.

Song nếu tô đậm thành tích mà thiếu đi những cảnh báo về các rủi ro vĩ mô, ít nhất trước mắt, thì vô hình trung chúng ta bị “ngủ quên trên vòng nguyệt quế” như Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cảnh báo trước đây. Phát biểu của Tổng bí thư "Tuyệt nhiên không chủ quan, thỏa mãn; không say sưa với thành tích, thắng lợi, bởi đất nước vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức" luôn đúng, ngay với thời điểm này.

Lạm phát thấp không nên mừng

Báo cáo của Tổng cục Thống kê cho biết, tính chung 11 tháng năm nay, CPI tăng 1,84% so với cùng kỳ năm trước, “mức tăng thấp nhất” kể từ 2016.

Với nền kinh tế mở như Việt Nam, lạm phát thấp là tín hiệu xấu, không nên mừng, nhất là CPI lại tăng với “mức tăng thấp nhất” trong 5 năm qua. CPI chỉ tăng 1,84%, thấp xa so với “chỉ tiêu” 4% của Quốc hội là tín hiệu đáng lo.

{keywords}
Chưa bao giờ có tình trạng sức mua giảm sâu, liên tục như mấy tháng qua

Lý do là cả tổng cầu và tổng cung trong nền kinh tế đều giảm sâu, hay nói cách khác, lạm phát thấp do nền kinh tế suy yếu gây ra. Lạm phát thấp trong trong bối cảnh rất bất thường, các chuỗi cung ứng đứt gãy, sản xuất và lưu thông đình trệ, sinh kế của người dân bị bào mòn dưới tác động tiêu cực của phòng, chống đại dịch Covid-19, chứ không phải thấp trong điều kiện kinh tế bình thường.

Chẳng hạn, chưa bao giờ có tình trạng sức mua giảm sâu, liên tục như mấy tháng qua. Tháng 7 giảm 19,8%; tháng 8 giảm 31,3%; tháng 9 giảm 28,4%; tháng 10 giảm 19,5%; tháng 11 giảm 12,2% , đều so cùng kỳ. Đây là điều chưa từng có với nước ta vì sức mua luôn tăng 9-10% trong điều kiện bình thường.

Hơn nữa, chưa bao giờ có tình trạng luân chuyển tiền tệ trong nền kinh tế chậm như vừa rồi, vòng quay của cung tiền giảm mạnh (trước đây khoảng 2 lần, trong năm nay chỉ khoảng 1 lần). Đầu tư công, đầu tư tư nhân, FDI… đều giảm.

Trong khi đó, các nền kinh tế lớn trên thế giới mà nước ta có quan hệ làm ăn mật thiết đã bắt đầu đối mặt với lạm phát. Lạm phát của Mỹ tăng cao kỷ lục tới 6,2% trong tháng 10 so với cùng kỳ, tiếp tục giữ mặt bằng cao từ tháng 6 trở lại đây. Tỷ lệ lạm phát của khu vực EU được dự báo sẽ đạt đỉnh 2,6% năm nay trước khi giảm nhẹ vào năm 2022.

Diễn biến lạm phát cũng như giá cả nguyên, nhiên vật liệt, logistics... tăng cao trên thế giới là yếu tố đáng lo ngại, tác động trực tiếp, tiêu cực đến giá cả trong nước. Hay nói cách khác, nếu chúng ta không nhập khẩu lạm phát từ bên ngoài, làm cho giá cả đầu vào tăng, chi phí đẩy, thì lạm phát của Việt Nam có thể ở mức âm.

Áp lực chưa từng có

Trước tình thế đó, tới đây, khi kinh tế trong nước phục hồi, tổng cung và tổng cầu tăng lên, cộng với lạm phát nhập khẩu từ bên ngoài… thì lạm phát của nước ta sẽ có nguy cơ bùng lên trong tương lai gần.

Ở góc độ khác, tốc độ tăng trưởng quý 3 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay.

Một số chuyên gia dự báo, tăng trưởng GDP năm nay chỉ khoảng 1,5-2%, thấp hơn mức 2,91% năm ngoái. Chưa bao giờ Việt Nam có mức tăng trưởng kinh tế thấp như vậy và lại kéo dài 2 năm liên tục kể từ năm 1990 trở lại đây.

Các chuyên gia tính toán, để đạt mục tiêu tối thiểu của nhiệm kỳ về tăng trưởng GDP là 6,5%, thì tăng trưởng kinh tế trung bình hàng năm của 4 năm còn lại phải là hơn 7,5%. Tuy vậy, cho đến nay dự báo lạc quan nhất về tăng trưởng năm 2022 cũng chỉ là 6,5%.

Yêu cầu và áp lực là chưa từng có đối với việc hoàn thành mục tiêu nhiệm kỳ 2021-2025 và chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2021-2030.

Trong khi đó, kể từ đầu năm, khi tiến độ phủ vắc xin chống Covid-19 được đẩy nhanh, phần lớn các nước trên thế giới đã bắt đầu phục hồi kinh tế với các mức độ khác nhau trong khi nền kinh tế chúng ta vẫn còn giảm sâu. Vậy, làm sao chúng ta tận dụng những lợi ích do phục hồi kinh tế thế giới tạo ra?

Đến nay, các báo cáo vẫn cho rằng, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát ở mức thấp. Điều đó là đúng vì nền tảng hiện nay đã vững chắc hơn cách đây 10 năm. Vậy, kết quả của nền tảng đó là gì nếu chúng ta chậm đưa ra chương trình phục hồi và đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng ít nhất 2 năm tới?

Và nếu không có, hoặc chậm chạp hơn so với đa số quốc gia trên thế giới, thì hệ quả là vừa chịu lạm phát, khó giữ được ổn định vĩ mô, lại vừa lỡ nhịp phát triển với bên ngoài và khó hoàn thành mục tiêu tăng trưởng trong 5 năm.

Tư Giang

Dẹp loạn ‘sân sau’ nhìn từ kit xét nghiệm mang tên Việt Á

Dẹp loạn ‘sân sau’ nhìn từ kit xét nghiệm mang tên Việt Á

Gần 1 tuần sau khi vụ "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại công ty Việt Á và CDC Hải Dương bị khởi tố, dư luận vẫn chưa thôi xôn xao với nhiều câu hỏi.

tin nổi bật

Làn sóng thử nghiệm và tham vọng công nghệ của Trung Quốc

Khi đã có đủ điều kiện thị trường và kết nối quốc tế, Trung Quốc thực hiện bước thứ ba, giải phóng làn sóng nguồn lực gồm vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng, các kỹ sư được đào tạo và sức mạnh hành chính.

Con đường đột phá công nghệ của Trung Quốc

Suốt nhiều thập kỷ, nhiều người Mỹ chế nhạo Trung Quốc là một quốc gia bắt chước, không có khả năng sáng tạo, chưa nói đến sự đổi mới mang tính đột phá.

Trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, trí thức, văn nghệ sĩ thấy mình nhỏ bé

Chủ tịch Hồ Chí Minh, dù chưa phải là một đại trí thức được hiểu theo lối được đào tạo bài bản trường lớp, ấy vậy mà bằng kiến thức được đắp bồi từ đời sống thực tế, Người trở thành vĩ nhân của thời đại.

Phần Lan gia nhập NATO: Căng thẳng chờ phía trước

Chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine gây nhiều tác động đến trật tự quốc tế. Một trong những hệ quả của cuộc chiến chính là việc Phần Lan quyết định gia nhập NATO.

Hà Nội sẽ rà soát, thu hồi dự án bất động sản 'quây tôn'

Để Hà Nội cất cánh, trước hết cần dỡ bỏ các rào cản, di chuyển các chướng ngại vật đang nằm la liệt trên đường băng.

Thủ tướng thăm, làm việc tại Mỹ: Thông điệp của Việt Nam

Nếu Mỹ muốn tăng cường vai trò ở khu vực thì phải ủng hộ ASEAN nhiều hơn trong xử lý các vấn đề theo nguyên tắc: Hòa bình, ổn định, hợp tác, luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm ASEAN.

Ngăn chặn tham nhũng từ đầu, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn

Ban Nội chính TƯ phối hợp với Ban Tổ chức TƯ và các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan liên quan nghiên cứu, trình Bộ Chính trị, BCH TƯ xem xét, quyết định thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh.

Bộ trưởng Tài chính: Phát triển trái phiếu doanh nghiệp thành kênh huy động vốn bền vững

Sau các vụ việc như Tân Hoàng Minh, những vấn đề liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đã nóng lên trong thời gian gần đây.

Canada: Giáo dục không rập khuôn, giáo viên tự chọn sách giáo khoa

Xứ sở lá phong không phụ thuộc vào sách giáo khoa. Giáo viên tự chuẩn bị kế hoạch giáo án, được khuyến khích sáng tạo để đáp ứng nhu cầu và sở thích của học sinh.

Người kế nhiệm Thủ tướng Singapore: Vị lãnh đạo 4G

Thủ tướng Singapore mới đây công bố, Bộ trưởng Tài chính Lawrence Wong sẽ là lãnh đạo thế hệ thứ tư (4G), mở đường cho ông trở thành người đứng đầu của đảo quốc sư tử.

Vị tướng quyết định nổ súng trước giờ G và trận đánh không có người hy sinh

Thượng tướng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Huy Hiệu là cán bộ trực tiếp chiến đấu và chỉ huy trên nhiều chiến trường ác liệt. Quảng Trị là nơi ông gắn bó nhiều nhất.

Cuộc gặp giữa Chủ tịch Fidel với ‘anh hùng toàn những gái xuân xanh’

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã 2 lần vào thăm, ngồi ăn bữa cơm đạm bạc với các nữ pháo thủ ngay tại trận địa. Chủ tịch Cuba Fidel Castro cũng về thăm đơn vị...

Chuyện những thiếu nữ làm bạn với khẩu pháo nòng dài

Kể về những năm tháng chiến đấu của Đại đội nữ pháo binh chuyên đánh tàu chiến Mỹ ngoài khơi tỉnh Quảng Bình, nét mặt các cô tươi hẳn lên…

Gừng Kỳ Sơn thêm ‘cay’ và ‘nóng’

Gừng vốn cay xưa nay, nhưng gừng Kỳ Sơn hiện “cay” hơn cả, “nóng” hơn cả, vì trồng càng nhiều càng lỗ, càng giải cứu càng nóng ruột, nóng gan...

Từ thông điệp của Thủ tướng đến hành động để tạo lập niềm tin

Một số doanh nghiệp phát hành trái phiếu như trút được gánh nặng sau khi nghe thông điệp của Thủ tướng Phạm Minh Chính trong hội nghị “Phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững” cuối tuần trước.