Khủng hoảng Ukraina: Nga và NATO khó thu hẹp bất đồng

Tuần qua, giới phân tích dồn sự chú ý vào cuộc gặp giữa Mỹ-NATO với Nga liên quan đến vấn đề Ukraina.

Được mô tả là đóng vai trò địa chính trị quan trọng, các cuộc họp ba bên đã được tổ chức ở các thành phố châu Âu, tiếp sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin hồi tháng trước.

{keywords}
Nga và NATO đã tổ chức một số cuộc họp nhằm xoa dịu căng thẳng. Ảnh: Reuters

Tại cuộc họp của Hội đồng NATO-Nga ngày 12/1, các nhà chức trách đã nói về tầm quan trọng của đối thoại để giải trừ vũ khí và triển khai tên lửa. Tuy nhiên, phát biểu với truyền thông tại một cuộc họp báo, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg thừa nhận: "Có nhiều khác biệt lớn giữa các đồng minh NATO và Nga về những vấn đề này. Bất đồng của chúng tôi không dễ dàng gì thu hẹp được".

Về phía Nga, trong khi chuyển quân tới biên giới giáp Ukraina, Moscow bác bỏ cáo buộc từ Kiev và phương Tây rằng nước này đang lên kế hoạch tấn công nước láng giềng. Kremlin tố NATO phá hoại an ninh khu vực và đưa ra một loạt đề nghị cho Washington – mà hầu hết bị phương Tây lên án là "không thể bắt đầu".

Về cơ bản, Nga muốn NATO cùng các đồng minh không cho Ukraina và các nước Liên Xô cũ gia nhập, đồng thời kêu gọi liên minh quân sự này giảm bớt quy mô hoạt động ở Đông Âu.

Theo Fabrice Pothier, một quan chức chiến lược của nhóm chính sách Rasmussen Global (được đặt tên theo người sáng lập, cựu lãnh đạo NATO Anders Fogh Rasmussen), đàm phán với Kremlin luôn là một thử thách đối với liên minh. "Rất khó để NATO làm điều gì mà không bảo vệ các lợi ích và giá trị của tổ chức này…", ông trao đổi với hãng thông tấn Al Jazeera.

"NATO có thể thỏa hiệp về tính minh bạch, cách thức các đồng minh thông báo cho nhau về các cuộc tập trận quân sự, và về vị trí một số hệ thống vũ khí nhạy cảm đặt dọc biên giới. Nhưng xa hơn thế, NATO sẽ không bao giờ lay chuyển".

Các hoạt động ngoại giao do phương Tây dẫn đầu đã diễn ra nhanh chóng sau khi Nga triển khai quân, được cho là khoảng 100.000 binh sĩ, tới dọc biên giới với Ukraina vào cuối năm 2021. Ngoài sự kiện của NATO ở Brussels (Bỉ), các đại diện của Mỹ và Nga đã bàn về cuộc khủng hoảng vào ngày 10/1 ở Geneva (Thụy Sĩ) và tuần lễ kết thúc ở Vienna (Áo) bằng cuộc họp của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE).

Sau cuộc họp của Hội đồng NATO-Nga, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman than phiền "không có cam kết xuống thang" nào được đưa ra và phía Moscow có thể vẫn chưa sẵn sàng tiếp tục.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko tuyên bố Nga đã tỏ rõ với NATO rằng tình hình đã trở nên "không thể chịu đựng được đối với Nga". Tại cuộc họp báo ở Brussels, ông Grushko lên án sự mở rộng của NATO tới các nước Đông Âu, khẳng định điều đó "không giải quyết được vấn đề an ninh" và "chỉ làm dịch chuyển các đường phân chia chứ không loại bỏ được chúng".

Ngày 14/1, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng đưa ra lập trường cứng rắn, tuyên bố ông đã hết kiên nhẫn và yêu cầu NATO cùng với Mỹ sớm phản hồi các đề xuất của Nga.

Oleg Ignatov, nhà phân tích cấp cao của Nhóm Khủng hoảng quốc tế, cho rằng Washington và phương Tây không thể đạt được điểm chung với Nga vì họ không hiểu logic đằng sau các đề xuất của Nga.

"Nga muốn coi Ukraina không phải là một đất nước trung lập, mà là một quốc gia bạn bè", ông nói và chỉ ra Ukraina không phải là vấn đề quan trọng duy nhất đối với Kremlin. "Đây còn là cách mà Nga muốn khẳng định vị thế của mình trên thế giới. Vì vậy, đây là một cuộc xung đột địa chính trị tập trung vào vị thế và tầm nhìn của Nga".

Chủ tịch luân phiên OSCE Zbigniew Rau đã mở đầu cuộc họp hôm 13/1 tại Áo bằng lời cảnh báo rằng, nguy cơ chiến tranh trong khu vực hiện nay lớn hơn bao giờ hết trong 30 năm qua.

Tuần lễ ngoại giao giữa NATO-Nga đã trôi qua mà không đạt được một giải pháp đột phá nào. Loạt phát biểu từ các bên chứng tỏ họ sẽ không thỏa hiệp mà kiên quyết duy trì lập trường cứng rắn nhằm bảo vệ lợi ích riêng. Tuy nhiên, theo giới quan sát, việc Nga và phương Tây cùng ngồi vào bàn thương lượng đã phần nào giúp họ hiểu rõ hơn về lập trường của nhau, nhờ đó tránh được những tính toán sai lầm.

Đọc bình luận quốc tế trên VietNamNet 

Thanh Hảo

 

Nga nhận diện 'lằn ranh đỏ' trong quan hệ với NATO

Nga nhận diện 'lằn ranh đỏ' trong quan hệ với NATO

Phát ngôn viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã giải thích cách tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tạo ra tình huống khiến nước này "không thể chịu đựng thêm nữa" như thế nào.

 

tin nổi bật

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?

Vì sao Biển Đen quan trọng với Nga trong cuộc chiến ở Ukraine?

Nhiều chuyên gia cho rằng, Nga sẽ không thể củng cố lực lượng hải quân đang hứng chịu tổn thất trong chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine nếu không có sự tiếp cận lớn hơn với Biển Đen.

Chuyên gia lý giải nguyên nhân đồng Rúp Nga phục hồi phi thường

Sau khi mất gần một nửa giá trị vào tháng Ba do các lệnh trừng phạt từ phương Tây, đồng Rúp Nga đã phục hồi lên mức cao nhất trong hơn hai năm qua.

Vì sao loại vũ khí quan trọng cho Ukraine chống Nga đang bị thiếu hụt?

Hiện có một số nguyên nhân khiến Ukraine bị thiếu hụt nguồn cung tên lửa Javelin, một vũ khí lợi hại do Mỹ tài trợ để chống lại các lực lượng Nga.

Sau Ba Lan, Bulgaria, thành viên EU nào sẽ bị Nga ngắt khí đốt?

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) tăng nhiệt sau quyết định của Moscow về ngưng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria.

Nga bắt đầu cắt nguồn cung nhiên liệu, châu Âu có lâm nguy?

Một yếu tố đang phủ bóng lên phản ứng của châu Âu trước chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở Ukraine là, khí đốt Nga đang sưởi ấm các ngôi nhà và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp của châu lục.

Nga thất thế trong 'chiến tranh mạng' với Ukraine?

Giữa lúc các lệnh trừng phạt của phương Tây đang gây khó khăn cho nền kinh tế và quân đội hứng chịu tổn thất trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga còn phải đối mặt với một thách thức mới.

Lý do Đức dè dặt chuyển vũ khí hạng nặng cho Ukraine

Dù đã tuyên bố thay đổi chính sách đối ngoại và quốc phòng khi xung đột Nga-Ukraine bắt đầu, nhưng Đức vẫn tỏ ra dè dặt trong việc cấp vũ khí hạng nặng cho Kiev.

Sự thay đổi chiến lược của Mỹ trong giai đoạn 2 cuộc chiến Nga - Ukraine

Khi chiến dịch tấn công quân sự của Nga ở Ukraine biến thành cuộc chiến tranh tiêu hao, không có khả năng đạt thỏa thuận hòa bình trong nay mai, Mỹ và các đồng minh bắt đầu thay đổi chiến lược ứng phó.

Nga - Ukraine xung đột, các nước lân cận ảnh hưởng kinh tế thế nào?

Vào thời bình, việc gần các thị trường của Nga và Ukraine là một lợi thế. Tuy nhiên, vào thời chiến, các mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế đã trở thành gánh nặng đối với các nước láng giềng.

Ngày bỏ phiếu bầu tổng thống, cử tri Pháp lựa chọn Macron hay Le Pen?

Cử tri Pháp hôm nay (24/4) đi bỏ phiếu bầu tổng thống. Họ sẽ phải quyết định tiếp tục ủng hộ Tổng thống Emmanuel Macron hay nhà lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen.

Cách Nga 'sống chung' với lệnh trừng phạt

Chính phủ, các doanh nghiệp và người dân Nga đang có những giải pháp sáng tạo để đối phó với những lệnh trừng phạt từ phương Tây và thích ứng với trạng thái 'bình thường mới'.