Khủng hoảng Ukraina: Nga và NATO khó thu hẹp bất đồng

Tuần qua, giới phân tích dồn sự chú ý vào cuộc gặp giữa Mỹ-NATO với Nga liên quan đến vấn đề Ukraina.

Được mô tả là đóng vai trò địa chính trị quan trọng, các cuộc họp ba bên đã được tổ chức ở các thành phố châu Âu, tiếp sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin hồi tháng trước.

{keywords}
Nga và NATO đã tổ chức một số cuộc họp nhằm xoa dịu căng thẳng. Ảnh: Reuters

Tại cuộc họp của Hội đồng NATO-Nga ngày 12/1, các nhà chức trách đã nói về tầm quan trọng của đối thoại để giải trừ vũ khí và triển khai tên lửa. Tuy nhiên, phát biểu với truyền thông tại một cuộc họp báo, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg thừa nhận: "Có nhiều khác biệt lớn giữa các đồng minh NATO và Nga về những vấn đề này. Bất đồng của chúng tôi không dễ dàng gì thu hẹp được".

Về phía Nga, trong khi chuyển quân tới biên giới giáp Ukraina, Moscow bác bỏ cáo buộc từ Kiev và phương Tây rằng nước này đang lên kế hoạch tấn công nước láng giềng. Kremlin tố NATO phá hoại an ninh khu vực và đưa ra một loạt đề nghị cho Washington – mà hầu hết bị phương Tây lên án là "không thể bắt đầu".

Về cơ bản, Nga muốn NATO cùng các đồng minh không cho Ukraina và các nước Liên Xô cũ gia nhập, đồng thời kêu gọi liên minh quân sự này giảm bớt quy mô hoạt động ở Đông Âu.

Theo Fabrice Pothier, một quan chức chiến lược của nhóm chính sách Rasmussen Global (được đặt tên theo người sáng lập, cựu lãnh đạo NATO Anders Fogh Rasmussen), đàm phán với Kremlin luôn là một thử thách đối với liên minh. "Rất khó để NATO làm điều gì mà không bảo vệ các lợi ích và giá trị của tổ chức này…", ông trao đổi với hãng thông tấn Al Jazeera.

"NATO có thể thỏa hiệp về tính minh bạch, cách thức các đồng minh thông báo cho nhau về các cuộc tập trận quân sự, và về vị trí một số hệ thống vũ khí nhạy cảm đặt dọc biên giới. Nhưng xa hơn thế, NATO sẽ không bao giờ lay chuyển".

Các hoạt động ngoại giao do phương Tây dẫn đầu đã diễn ra nhanh chóng sau khi Nga triển khai quân, được cho là khoảng 100.000 binh sĩ, tới dọc biên giới với Ukraina vào cuối năm 2021. Ngoài sự kiện của NATO ở Brussels (Bỉ), các đại diện của Mỹ và Nga đã bàn về cuộc khủng hoảng vào ngày 10/1 ở Geneva (Thụy Sĩ) và tuần lễ kết thúc ở Vienna (Áo) bằng cuộc họp của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE).

Sau cuộc họp của Hội đồng NATO-Nga, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman than phiền "không có cam kết xuống thang" nào được đưa ra và phía Moscow có thể vẫn chưa sẵn sàng tiếp tục.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko tuyên bố Nga đã tỏ rõ với NATO rằng tình hình đã trở nên "không thể chịu đựng được đối với Nga". Tại cuộc họp báo ở Brussels, ông Grushko lên án sự mở rộng của NATO tới các nước Đông Âu, khẳng định điều đó "không giải quyết được vấn đề an ninh" và "chỉ làm dịch chuyển các đường phân chia chứ không loại bỏ được chúng".

Ngày 14/1, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng đưa ra lập trường cứng rắn, tuyên bố ông đã hết kiên nhẫn và yêu cầu NATO cùng với Mỹ sớm phản hồi các đề xuất của Nga.

Oleg Ignatov, nhà phân tích cấp cao của Nhóm Khủng hoảng quốc tế, cho rằng Washington và phương Tây không thể đạt được điểm chung với Nga vì họ không hiểu logic đằng sau các đề xuất của Nga.

"Nga muốn coi Ukraina không phải là một đất nước trung lập, mà là một quốc gia bạn bè", ông nói và chỉ ra Ukraina không phải là vấn đề quan trọng duy nhất đối với Kremlin. "Đây còn là cách mà Nga muốn khẳng định vị thế của mình trên thế giới. Vì vậy, đây là một cuộc xung đột địa chính trị tập trung vào vị thế và tầm nhìn của Nga".

Chủ tịch luân phiên OSCE Zbigniew Rau đã mở đầu cuộc họp hôm 13/1 tại Áo bằng lời cảnh báo rằng, nguy cơ chiến tranh trong khu vực hiện nay lớn hơn bao giờ hết trong 30 năm qua.

Tuần lễ ngoại giao giữa NATO-Nga đã trôi qua mà không đạt được một giải pháp đột phá nào. Loạt phát biểu từ các bên chứng tỏ họ sẽ không thỏa hiệp mà kiên quyết duy trì lập trường cứng rắn nhằm bảo vệ lợi ích riêng. Tuy nhiên, theo giới quan sát, việc Nga và phương Tây cùng ngồi vào bàn thương lượng đã phần nào giúp họ hiểu rõ hơn về lập trường của nhau, nhờ đó tránh được những tính toán sai lầm.

Đọc bình luận quốc tế trên VietNamNet 

Thanh Hảo

 

Nga nhận diện 'lằn ranh đỏ' trong quan hệ với NATO

Nga nhận diện 'lằn ranh đỏ' trong quan hệ với NATO

Phát ngôn viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã giải thích cách tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tạo ra tình huống khiến nước này "không thể chịu đựng thêm nữa" như thế nào.

 

tin nổi bật

NATO và mối lo về khu vực cận kề Nga ở Đông Âu

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày càng lo lắng cho an nguy của các nước thành viên ở Đông Âu, khu vực cận kề Nga trước các mối đe dọa đang gia tăng.

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.