ADB nâng dự báo tăng trưởng, còn AMRO ghi nhận năng lực sản xuất và năng suất đang cải thiện, mở thêm dư địa phát triển cho kinh tế Việt Nam.
Hai báo cáo mới của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Văn phòng Nghiên cứu kinh tế vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) mang đến một góc nhìn đáng chú ý về kinh tế Việt Nam: đà tăng trưởng hiện nay có sự hỗ trợ của nhiều ngành, trong khi năng lực tạo ra tăng trưởng về dài hạn cũng đang được củng cố.
ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 7,2% lên 7,8%, năm 2027 từ 7% lên 7,6%. AMRO ước tính tăng trưởng tiềm năng giai đoạn 2026–2030 ở khoảng 7,3–7,5%, cao hơn mức khoảng 6,6% trước đại dịch.
Hai con số đo những việc khác nhau. ADB dự báo kết quả tăng trưởng từng năm; AMRO đánh giá khả năng tăng trưởng bền vững dựa trên vốn, lao động và năng suất. Đặt cạnh nhau, chúng cho thấy cả sức bật trước mắt lẫn nền tảng cho chặng đường tiếp theo.
Sản xuất, đầu tư cùng tạo sức bật
Theo báo cáo ADB, GDP nửa đầu năm 2026 tăng 8,2%. Công nghiệp, xây dựng và dịch vụ đều tăng trưởng mạnh, trong đó chế biến, chế tạo tăng 10,2%.
Đây là điểm đáng mừng. Sản xuất mở rộng kéo theo nhu cầu vận tải, kho bãi, thương mại và dịch vụ kinh doanh. Đầu tư hạ tầng hỗ trợ xây dựng, đồng thời tạo điều kiện để hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn.
Khu vực dịch vụ cũng có thêm động lực từ du lịch. Lượng khách quốc tế nửa đầu năm đạt 12,3 triệu lượt, tăng 14,9%. Khách đến đông hơn mang lại công việc và doanh thu cho khách sạn, nhà hàng, vận tải cùng nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ.
Nhìn từ phía cầu, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,2%, tổng tích lũy tài sản tăng 15,2%. ADB đánh giá nhu cầu trong nước và đầu tư đang giữ vai trò nổi bật hơn trong hỗ trợ tăng trưởng.
Sự chuyển động ấy đáng chú ý trong một nền kinh tế có độ mở thương mại lớn. Thị trường trong nước mạnh hơn sẽ giúp doanh nghiệp có thêm chỗ dựa khi đơn hàng bên ngoài biến động.
Sức mua thực vẫn chưa tăng tốc tương ứng với đầu tư. Tuy nhiên, ADB dự kiến các biện pháp tăng lương và giảm thuế tiếp tục hỗ trợ chi tiêu hộ gia đình. Việc người dân có thêm khả năng mua sắm cũng giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất.
FDI mang theo cơ hội nâng trình độ sản xuất
Dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục cho thấy sức hấp dẫn của Việt Nam. Theo ADB, FDI (Đầu tư trực tiếp nước ngoài) giải ngân nửa đầu năm đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2%, mức cao nhất trong năm năm. Chế biến, chế tạo chiếm hơn 82% vốn giải ngân.
AMRO nhìn sâu hơn vào tác động của dòng vốn này. Các cụm điện tử gắn với Samsung, LG, hoạt động lắp ráp và kiểm định bán dẫn của Intel đã góp phần nâng trình độ sản xuất, cải thiện kỹ năng và hình thành mạng lưới cung ứng.
Báo cáo ghi nhận sự lan tỏa năng suất tới doanh nghiệp trong nước thông qua liên kết với các tập đoàn đa quốc gia. Khi tham gia cung ứng, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận tiêu chuẩn kỹ thuật, cách quản lý và yêu cầu chất lượng cao hơn.
Đó là con đường để đi xa hơn trong chuỗi giá trị. Một doanh nghiệp làm được linh kiện khó hơn, giao hàng chính xác hơn, quản lý chất lượng tốt hơn sẽ có cơ hội nhận những đơn hàng mà trước đây chưa thể nhận.
Cơ hội tiếp theo nằm ở việc giúp doanh nghiệp nội đủ sức tham gia. Thu hút được nhà máy lớn và xây dựng được đội ngũ nhà cung ứng trong nước cần được thúc đẩy cùng nhau.
Năng suất đang đóng góp nhiều hơn
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo AMRO có lẽ nằm ở năng suất các nhân tố tổng hợp, thường gọi là TFP. Từ năm 2017, yếu tố này đóng góp hơn một phần ba tăng trưởng tiềm năng theo ước tính của AMRO, tăng rõ rệt so với thập niên trước.
Hiểu đơn giản, nền kinh tế đang tạo thêm sản lượng nhờ sử dụng vốn và lao động hiệu quả hơn. Công nghệ, kỹ năng, tổ chức sản xuất và liên kết giữa các doanh nghiệp cùng góp vào sự cải thiện ấy.
Vốn vẫn là nguồn đóng góp lớn nhất, nhưng vai trò tăng lên của năng suất mở ra khả năng phát triển bền vững hơn. Một nhà máy vận hành tốt có thể tạo thêm sản phẩm, giảm hao phí và nâng chất lượng mà không cần tăng tương ứng số người hay lượng vốn.
Ước tính tăng trưởng tiềm năng phụ thuộc vào dữ liệu và giả định. Nhưng cải cách môi trường kinh doanh, đào tạo kỹ năng và ứng dụng công nghệ có thể tiếp tục nâng năng lực ấy.
Biến dư địa thành kết quả
Nguồn lực ngân sách cũng tạo thêm cơ hội. ADB ghi nhận thu ngân sách nửa đầu năm tăng 17,7%, chi thường xuyên được kiểm soát và cơ cấu chi chuyển theo hướng tăng đầu tư phát triển.
Dư địa ấy có thể hỗ trợ giao thông, năng lượng và hạ tầng số, những lĩnh vực AMRO xác định cần tiếp tục đầu tư để tháo gỡ trở ngại cho sản xuất.
Điều cần làm là đưa dự án vào hoạt động đúng tiến độ và phát huy hiệu quả. Đường tốt hơn phải giúp giảm thời gian vận chuyển; điện ổn định hơn giúp nhà máy giữ nhịp sản xuất; kết nối số thuận lợi hơn giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường.
Cả hai báo cáo đều lưu ý đến ổn định vĩ mô và hiệu quả sử dụng vốn. Tín dụng ngân hàng đang gánh nhiều nhu cầu đầu tư dài hạn, vì thế phát triển thị trường vốn sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn tài trợ phù hợp. Liên kết FDI, đào tạo lao động và cải cách thể chế cũng cần tiếp tục được thúc đẩy.
Khi một con đường giúp giảm chi phí, một nhà máy nâng được năng suất, một doanh nghiệp Việt nhận được đơn hàng khó hơn, nền kinh tế có thêm sức để tiến xa.
.svg){kind=icon}
