Giữa cái nắng gay gắt của những ngày cuối tháng 6, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hải Hà (xã Quảng Hà, tỉnh Quảng Ninh), việc thu thập ADN của hài cốt liệt sĩ được thực hiện rất cẩn trọng.
Đó không chỉ là thao tác khai quật để lấy mẫu ADN mà còn là hành trình tìm lại tên tuổi, quê hương cho những người lính đã hiến dâng cả tuổi xuân cho Tổ quốc.
Ngày 24/6, trong quá trình mở một phần mộ liệt sĩ vô danh với mã số 102, mọi người phát hiện bên trong tiểu quách có kỷ vật đặc biệt gồm một vòng ngọc nhỏ và chiếc vòng cao su vẫn còn dẻo.
Hai vật dụng này có thể từng gắn bó với người lính trong những ngày hành quân, cũng có thể là món quà của người thân trước lúc lên đường, hay một kỷ vật của tuổi trẻ được mang theo ra chiến trường.
Không ai biết chắc câu chuyện phía sau nhưng hai chiếc vòng ấy lại khiến những người trực tiếp tham gia khai quật không khỏi xúc động.
Ông Nguyễn Văn Đông, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Hà cho biết, sau khi phát hiện hai kỷ vật, địa phương vẫn để nguyên trong tiểu quách của liệt sĩ và đăng tải hình ảnh lên mạng xã hội với hy vọng người thân, đồng đội hoặc những người từng biết về liệt sĩ có thể nhận ra dấu vết quen thuộc, mở thêm một hướng tìm kiếm trong khi chờ kết quả đối chiếu ADN.
Theo ông Đông, lực lượng chuyên môn đã khai quật 24 ngôi mộ liệt sĩ vô danh nằm trong kế hoạch lấy mẫu ADN, tuy nhiên chỉ có 18 phần mộ đủ điều kiện lấy mẫu phục vụ giám định.
Đại diện lãnh đạo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Quảng Hà chia sẻ, quá trình khai quật diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài. Sau khi hoàn tất việc lấy mẫu ADN, hài cốt các liệt sĩ đều được thay tiểu quách mới, an táng trở lại đúng vị trí cũ và đánh số cẩn thận.
Việc này nhằm bảo đảm khi có kết quả đối chiếu ADN với thân nhân, hài cốt cùng toàn bộ di vật sẽ được trao trả chính xác cho gia đình.
Đến nay, toàn bộ mẫu ADN đã được gửi đến cơ quan chuyên môn để giám định. Song song với đó, tỉnh Quảng Ninh đã rà soát các gia đình chưa tìm được hài cốt liệt sĩ và sẽ tổ chức các điểm lấy mẫu ADN cho thân nhân để phục vụ đối chiếu hai chiều.
Chính quyền xã Quảng Hà cũng đã xây dựng kế hoạch bố trí phương tiện đưa đón các thân nhân đến lấy mẫu khi chương trình được triển khai.
Điều khiến những người làm công tác chính sách xúc động nhất không chỉ là việc tìm thấy hai chiếc vòng mà là hy vọng mong manh được gửi gắm trong từng kỷ vật. Bởi vì đôi khi, trước khi khoa học mang đến câu trả lời cuối cùng, một bức ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội, một ký ức bất chợt của đồng đội hay người thân cũng có thể trở thành chiếc chìa khóa giúp một gia đình tìm được liệt sĩ sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Theo rà soát của địa phương, Nghĩa trang Liệt sĩ Hải Hà có 86 phần mộ liệt sĩ được quy tập từ những năm 1980. Dù nghĩa trang đã nhiều lần được cải tạo, nâng cấp nhưng các phần mộ vẫn được giữ nguyên vị trí ban đầu.
.svg){kind=icon}
