Trong bức tranh giảm nghèo đa chiều, xã Văn Quan (Lạng Sơn) lựa chọn một hướng đi bền vững là thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin để thay đổi tư duy, cách làm của người dân. Với địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao, việc đưa thông tin đến vùng sâu, vùng xa được xem là nền tảng giúp người dân vươn lên thoát nghèo.
Hiệu quả của hướng đi này đã được minh chứng rõ nét trong thực tiễn sản xuất. Vụ mùa năm 2025, gia đình ông Lành Văn Yêu cùng nhiều hộ dân tại thôn Phiền Mậu đạt năng suất lúa cao. Từ những thông tin về giống mới, quy trình canh tác và phòng trừ sâu bệnh do địa phương truyền tải, các hộ dân đã chủ động chuyển đổi giống lúa, áp dụng kỹ thuật bón thúc, đón đòng đúng thời điểm. Những thay đổi trong canh tác đã góp phần nâng cao năng suất, cải thiện thu nhập.
Thực tế đó cho thấy, công tác truyền thông cơ sở giữ vai trò quan trọng trong giảm nghèo thông tin. Xã Văn Quan duy trì hiệu quả hệ thống loa truyền thanh, thường xuyên cập nhật nội dung về sản xuất nông nghiệp, mô hình kinh tế và tiến bộ khoa học kỹ thuật. Cách truyền tải ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với điều kiện tiếp nhận của người dân vùng cao giúp thông tin nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Song song với truyền thông đại chúng, các lớp tập huấn trực tiếp được tổ chức định kỳ, hướng dẫn cụ thể từ khâu làm đất, chọn giống đến chăm sóc cây trồng theo hướng hữu cơ. Nội dung tập huấn gắn với thực tế địa phương, giúp người dân dễ tiếp thu, dễ áp dụng. Qua đó, nhận thức của người dân từng bước chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang tiếp cận khoa học kỹ thuật.
Cùng với việc phát huy các kênh thông tin truyền thống, xã Văn Quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác truyền thông. Hạ tầng Internet và sóng di động được mở rộng đến các thôn, bản, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận nguồn thông tin đa dạng. Dữ liệu hộ nghèo được cập nhật trên phần mềm, phục vụ quản lý và triển khai chính sách kịp thời, chính xác.
Theo ông Lành Văn Hiến, Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Văn Quan, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân tiếp cận hạ tầng số, từ cung cấp thiết bị thông minh đến dịch vụ Internet. Nhờ đó, người dân có thể chủ động tìm kiếm thông tin về thị trường, giá cả nông sản, kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống.
Đến nay, 100% thôn, bản trên địa bàn xã đã có điểm phát sóng Internet. Chất lượng kết nối từng bước được cải thiện, đáp ứng nhu cầu tra cứu thông tin, học tập và sản xuất. Tỷ lệ hộ nghèo sử dụng Internet tăng rõ rệt, mở ra cơ hội tiếp cận tri thức rộng lớn hơn cho người dân vùng cao.
Xã cũng phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông triển khai chương trình hỗ trợ điện thoại thông minh giá ưu đãi, cấp SIM miễn phí, tặng gói dữ liệu cho hộ nghèo. Từ những thiết bị nhỏ gọn, người dân có thể học kỹ thuật qua video, tham gia các nhóm chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Nhiều hộ đã bước đầu khai thác hiệu quả các nền tảng số, kết nối tiêu thụ nông sản.
Song song với đó, công tác hướng dẫn sử dụng ứng dụng số được chú trọng. Người dân dễ dàng tiếp cận các nền tảng như cổng dịch vụ công, thanh toán điện tử, ứng dụng nông nghiệp số, sàn thương mại điện tử. Các nhóm Zalo thôn, hội nghề nghiệp trở thành kênh trao đổi thông tin nhanh, hỗ trợ kịp thời trong sản xuất và đời sống.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, địa phương vẫn còn không ít khó khăn. Một số khu vực vùng cao có chất lượng Internet chưa ổn định, ảnh hưởng đến việc truy cập nội dung dung lượng lớn. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân còn hạn chế kỹ năng sử dụng công nghệ, tâm lý trông chờ vẫn tồn tại, làm giảm hiệu quả tiếp cận thông tin.
Trước thực tế đó, xã Văn Quan xác định tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, bảo đảm đường truyền ổn định tại các thôn còn khó khăn. Đồng thời, tăng cường các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật phù hợp với nhu cầu thực tế, giúp người dân nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ vào sản xuất.
Các chính sách hỗ trợ sinh kế cũng được đề xuất điều chỉnh theo hướng linh hoạt, ưu tiên phát triển nông – lâm nghiệp, chăn nuôi gia súc, kinh tế rừng. Đơn giản hoá thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện cho hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận nguồn vốn và các chương trình hỗ trợ. Việc mở rộng đối tượng thụ hưởng giúp giảm nguy cơ tái nghèo, tạo động lực phát triển bền vững.
Cùng với đó, địa phương kiến nghị tăng cường các lớp đào tạo kỹ thuật canh tác, chế biến nông sản, phát triển sản phẩm OCOP phù hợp điều kiện miền núi. Hoạt động khuyến nông, khuyến lâm được tổ chức thường xuyên tại cơ sở, gắn với mô hình thực nghiệm để người dân dễ tiếp cận và áp dụng.
.svg){kind=icon}
