
Tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, 4 ấn phẩm do Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phối hợp xuất bản giành giải thưởng ở nhiều hạng mục khác nhau, từ khảo cứu lịch sử, khoa học - công nghệ, nghệ thuật đến hồi ức gia đình, cho thấy sự đa dạng trong định hướng xuất bản cũng như nỗ lực đưa những công trình có giá trị tri thức đến gần hơn với độc giả Việt Nam.

Một trong những cuốn sách nổi bật được vinh danh là Cuộc chiến vi mạch của nhà sử học kinh tế Chris Miller. Tác phẩm từng giành giải Financial Times Business Book of the Year 2022 - một trong những giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực sách kinh doanh.
Qua những phân tích giàu tư liệu, Chris Miller cho thấy sự phát triển của khoa học vật liệu và điện tử đã làm thay đổi toàn bộ cấu trúc kinh tế toàn cầu. Những con chip nhỏ bé hiện diện trong gần như mọi thiết bị của đời sống hiện đại, từ điện thoại thông minh, ô tô, điện toán đám mây cho đến trí tuệ nhân tạo và công nghệ quốc phòng.
Cuốn sách cũng chỉ ra đặc điểm đáng chú ý của ngành bán dẫn: mức độ tập trung cực cao trong chuỗi sản xuất. Nhiều khâu then chốt của ngành này chỉ do một số rất ít công ty trên thế giới nắm giữ. Chính những nút thắt công nghệ đó đã khiến chip bán dẫn trở thành tài nguyên chiến lược, đồng thời biến cuộc cạnh tranh công nghệ giữa các quốc gia thành một trong những cuộc đua quyết liệt nhất của thời đại.

Ở mảng nghiên cứu trong nước, cuốn Văn hóa tính dục ở Việt Nam từ thế kỷ X đến đầu thế kỷ XX của tác giả Phạm Văn Hưng được đánh giá là một công trình khảo cứu đáng chú ý.
Dựa trên hệ thống tư liệu phong phú như văn học trung đại, sử liệu, luật lệ, gia phả, ghi chép dân gian cùng nhiều công trình nghiên cứu trước đó, tác giả đã phục dựng một lát cắt văn hóa ít được đề cập trong nghiên cứu học thuật: đời sống tính dục của người Việt trong lịch sử.
Với cách tiếp cận nghiêm cẩn, dựa trên tư liệu và phân tích khoa học, tác phẩm mở ra một góc nhìn mới về lịch sử văn hóa Việt Nam. Qua đó, những vấn đề tưởng như riêng tư lại được đặt trong mối quan hệ mật thiết với cấu trúc xã hội và hệ giá trị của từng thời đại.
Theo chia sẻ từ đơn vị xuất bản, cuốn sách là kết quả của gần 10 năm nghiên cứu của tác giả Phạm Văn Hưng, đồng thời được đánh giá là một trong những công trình học thuật dũng cảm khi tiếp cận một chủ đề vốn được xem là nhạy cảm trong nghiên cứu văn hóa.

Ở hạng mục giải Khuyến khích, cuốn Câu chuyện nghệ thuật do dịch giả Nguyễn Thị Phương Lan chuyển ngữ đã được vinh danh. Tác phẩm được biên soạn bởi nhóm chuyên gia của DK - nhà xuất bản nổi tiếng với các ấn phẩm khoa học và giáo dục giàu tính trực quan.
Với hơn 2.500 hình ảnh kiệt tác của hơn 700 nghệ sĩ, cuốn sách mở ra hành trình khám phá lịch sử mỹ thuật thế giới kéo dài hàng nghìn năm, từ những bức vẽ trong hang đá thời tiền sử cho đến các trào lưu nghệ thuật hiện đại và hậu hiện đại.
Từ Giotto, Leonardo da Vinci đến Picasso, mỗi nghệ sĩ được nhìn nhận trong mối liên hệ với thời đại của mình. Cuốn sách cho thấy đôi khi chỉ một cá nhân xuất chúng cũng có thể mở ra hướng đi hoàn toàn mới cho nghệ thuật.
Được thiết kế dưới dạng graphic book với hệ thống minh họa phong phú, cách trình bày trực quan và phần phân tích ngắn gọn, Câu chuyện nghệ thuật mang lại trải nghiệm giống như bước vào một bảo tàng trên trang sách.

Một trong những điểm nhấn của mùa giải năm nay là cuốn Thư cho em của tác giả Hoàng Nam Tiến được trao giải Bạn đọc yêu thích - hạng mục duy nhất của Giải thưởng Sách Quốc gia được quyết định bởi sự bình chọn của độc giả trên cả nước.
Cuốn sách được hình thành từ hơn 400 bức thư tình kéo dài suốt bốn thập kỷ giữa Thiếu tướng Hoàng Đan và người vợ - bà An Vinh. Qua lời kể của người con trai Hoàng Nam Tiến, những lá thư riêng tư của một gia đình đã trở thành một lát cắt sống động của lịch sử.
Trong những bức thư viết từ chiến trường, độc giả không chỉ cảm nhận nỗi nhớ và tình cảm sâu nặng của một người chồng dành cho vợ, mà còn thấy được tâm thế của cả một thế hệ từng đi qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh.
Những suy nghĩ về gia đình, niềm tin vào tương lai và khát vọng sống tử tế được thể hiện giản dị nhưng giàu sức lay động. Chính sự chân thành ấy đã giúp cuốn sách tạo được sự đồng cảm mạnh mẽ từ đông đảo độc giả.
Tại lễ trao giải, con trai của tác giả Hoàng Nam Tiến đã thay cha nhận giải thưởng Bạn đọc yêu thích cho cuốn sách.
