Lời tạ ơn cho một vụ mùa đã qua, cầu xin một năm mới tốt lành sắp tới

Việc thờ cúng ngày Tết của dân tộc Hà Nhì cũng rất gọn nhẹ, không hương hoa, vàng mã, bày biện như một số dân tộc khác.

Ngày Tết của đồng bào dân tộc Hà Nhì bắt đầu từ ngày Thìn, vào đầu hoặc giữa tháng và kéo dài trong 12 ngày (kiêng kỵ không ăn trong 2 tháng âm lịch). Nhưng người Hà Nhì chỉ ăn Tết tập trung trong 5 ngày đầu, những ngày còn lại họ vui chơi, nghỉ ngơi và chờ đến đúng ngày Thìn tiếp sau để cúng tổ tiên, báo cáo bước sang mùa vụ mới.

{keywords}
Lời tạ ơn cho một vụ mùa đã qua, cầu xin một năm mới tốt lành sắp tới

Bà Gò Chu Cả, một người lớn tuổi ở bản Mé Gióng, xã Ka Lăng, huyện Mường Tè cho biết người Hà Nhì cho rằng ngày Tết phải đầy đủ, đầm ấm và vui vẻ nên cần chuẩn bị chu đáo. Từ trang phục truyền thống đến lương thực, thực phẩm, bánh trái đều phải tươm tất.

Đặc biệt, các loại bánh truyền thống như bánh trôi, bánh giày… được các gia đình làm rất nhiều. Bánh không chỉ để thờ cúng tổ tiên mà còn để chia cho con cháu hưởng lộc ngày Tết và làm quà biếu khách khi đến chơi nhà.

Riêng bánh cúng tổ tiên, chủ nhà nặn ba chiếc to hơn bánh thường rồi đặt lên tấm lá chuối để mời tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.

Lễ cúng vừa như lời tạ ơn cho một vụ mùa đã qua, vừa cầu xin cho một năm mới tốt lành, mưa thuận gió hòa, cây trái tốt tươi.

Bánh để cúng phải có hạt lạc đã giã trộn lẫn nhân bánh, bởi theo quan niệm, có nhiều hạt thì mùa vụ mới sẽ bội thu. Món bánh này được coi là món khai vị ngày Tết.

Đêm đầu tiên của Tết được coi như đêm giao thừa. Đến sáng sớm ngày Thìn, nhà nhà thi nhau mổ lợn vì người Hà Nhì quan niệm nhà nào mổ lợn xong sớm thì sang năm sẽ phát tài phát lộc, cuộc sống no ấm, con cháu sum vầy. Nhà nào mổ con lợn to chứng tỏ năm vừa qua làm ăn tốt, mùa màng bội thu. Bởi thế, những con lợn mổ Tết thường là những con lợn đã được nuôi từ 1-2 năm, nhiều con nặng tới hơn 1 tạ.

Ông Chu Cha Chừ, bản Mé Gióng, xã Ka Lăng chia sẻ một trong những nét văn hóa tâm linh độc đáo không thể thiếu trong ngày Tết của người Hà Nhì là tục xem gan lợn. Họ nhìn lá gan lợn lành lặn, màu sắc tươi tắn, mật lợn căng đầy thì năm đó chăn nuôi phát triển, mùa màng bội thu, mọi người khỏe mạnh. Lợn mổ xong, cắt mỗi thứ một ít để cúng tổ tiên. Phần còn lại pha chế thành nhiều món và cắt từng miếng nhỏ chia cho con cháu, nhưng riêng đầu lợn thì treo lên để cúng sau.

Mâm cúng tổ tiên cũng rất đơn giản, chủ yếu là các sản vật do chính tay con cháu làm ra như bánh giầy, bánh trôi, rượu, muối ớt, cơm, thịt.

[Ngược ngàn về vùng biên giới vui Tết hoa mào gà cùng đồng bào Cống]

Đặc biệt, việc cúng tổ tiên trong ngày Tết của người Hà Nhì do phụ nữ đảm nhiệm. Nơi thờ cúng bên nội của người Hà Nhì được đặt ngay bên trên đầu giường của vợ chồng gia chủ. Còn nơi thờ bên ngoại được đặt ở góc bếp.

Trong 5 ngày Tết, bà con Hà Nhì cùng nhau ăn uống, sum vầy và đi chúc Tết lẫn nhau với những lời chúc tốt đẹp nhất. Trong bữa cơm thân mật, họ cùng nhau ôn lại những câu chuyện về lai lịch dòng tộc hoặc công việc trong năm tới và chia sẻ kinh nghiệm mùa màng.

Những ngày Tết cổ truyền của người Hà Nhì, từ người già đến trẻ nhỏ, ai cũng diện quần áo mới rực rỡ sắc màu để đi chơi. Người dân Hà Nhì còn tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại khu vực nhà văn hóa bản. Không khí diễn ra rất sôi động với tiếng sáo bay bổng, tiếng chiêng rộn rã và các trò chơi dân gian như đánh cù, đá cầu lông gà... được các chàng trai, cô gái thể hiện say sưa nhiệt tình. Đây là dịp để những chàng trai, cô gái đua tài khoe sắc và cơ hội để các chàng trai, cô gái tìm hiểu kết duyên vợ chồng.

Đến ngày Thìn kế tiếp, tức sau 12 ngày ăn Tết, người dân Hà Nhì sẽ làm một lễ cúng gồm thịt lợn, miếng gan, chén rượu, chén chè và một ít cơm hoặc cháo để báo cáo tổ tiên bước vào mùa vụ mới.

Nguyễn Liên

Ảnh: Bạt Tuấn

tin nổi bật

Kon Tum phục dựng được trên 20 lễ hội truyền thống

Tỉnh Kon Tum có 7 dân tộc thiểu số cư trú lâu đời, gồm: Xơ Đăng, Ba Nar, Giẻ- Triêng, Gia Rai, B’râu, Rơ Măm và Hrê.

Chợ cây cảnh Văn Giang nhộn nhịp trước dịp Tết Nguyên đán

Chợ cây cảnh Văn Giang (Hưng Yên) thường xuyên gặp cảnh ùn tắc khi thương lái từ khắp các tỉnh xa gần đổ về giao dịch. Nơi đây tấp nập cả ngày, chủ vườn ươm phải thuê thêm nhân công phụ giúp.

Thanh Hoá: Hơn 3.000 học sinh hộ nghèo, dân tộc thiểu số được hỗ trợ tiền ăn và nhà ở

Năm học 2022 – 2023, tỉnh Thanh Hóa có 3.188 học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ tiền ăn và tiền nhà ở theo Nghị định số 116/2016/NÐ- CP.

Thừa Thiên Huế phổ biến, nâng cao nhận thứ về ứng dụng CNTT hỗ trợ vùng dân tộc thiểu số

Ban Dân tộc tỉnh Thừa Thiên Huế đã tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức về ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh năm 2022.

Những nỗ lực thoát nghèo của người Mông ở Kỳ Sơn

Đồng bào Mông ở các xã vùng cao, huyện Kỳ Sơn đã triển khai phát triển vùng nguyên liệu chè quy mô lớn, kết hợp thu hút đầu tư xây dựng nhà máy thu mua, tiêu thụ sản phẩm cho người dân.

Hà Giang: Phát huy vai trò, vị thế của người có uy tín ở vùng dân tộc thiểu số

Những năm gần đây, đội ngũ người có uy tín tỉnh Hà Giang có nhiều đóng góp trong triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Qua đó, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh trung bình mỗi năm là 3,75%; có 47 xã đạt chuẩn Nông thôn mới.

Chú trọng tuyên truyền pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Đồng Nai

Việc tuyền truyền, phố biến giáo dục và tư vấn pháp luật đã nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật trong đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống.

Đắk Lắk tích cực phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số

UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành kế hoạch thực hiện một số nội dung về tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tích cực chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Giang

Nhờ sự nỗ lực của chính quyền địa phương, cùng hệ thống y tế cơ sở mà việc chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số huyện biên giới Tây Giang, tỉnh Quảng Nam ngày càng được đảm bảo.

Ông Pờ Dần Xinh: “Người Hà Nhì đi đầu và đứng đầu”

Xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, vùng biên viễn xa xôi nhất phía cực Tây của Tổ quốc, vùng ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Trung Quốc.

Giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng theo phương án của UB Tài chính - Ngân sách

Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí việc điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn theo phương án của Ủy ban Tài chính - Ngân sách. Mức thuế này được áp dụng từ ngày 1/1/2023 đến hết ngày 31/12/2023.

Chính sách tín dụng ưu đãi đã đạt được nhiều kết quả quan trọng

20 năm qua, NHCSXH đã thiết lập được mô hình quản trị và điều hành tác nghiệp gọn nhẹ, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn và cấu trúc hệ thống chính trị của đất nước.

Bưởi Phúc Trạch quảng bá, bán trên mạng xã hội nâng cao đời sống người dân

Dù đã giành giải nhất trong cuộc thi đấu xảo toàn Đông Dương và đã được Pháp cấp mề đay từ năm 1938 nhưng những năm gần đây, từ khi HTX Nông nghiệp Choa ra đời bưởi Phúc Trạch mới giúp người dân Hương Khê (Hà Tĩnh) đổi đời.

Tổng Bí thư: Hội CCB là lực lượng chính trị đi đầu tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng

Tổng Bí thư nhấn mạnh, Hội Cựu chiến binh là lực lượng chính trị tích cực, đi đầu tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Từ 10/1, phương án cấm xe khách giường nằm vào nội đô TP.HCM chính thức có hiệu lực

Ngày 30/12, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường ký văn bản chấp thuận chủ trương thực hiện phương án tổ chức giao thông đối với xe khách giường nằm vào nội đô theo đề xuất của Sở GTVT.