XEM VIDEO:

Đây là lớp học đặc biệt, nơi những đứa trẻ tìm về cội nguồn văn hóa dân tộc, cũng là nơi những người trưởng thành vẫn miệt mài học từng nét chữ cha ông để lại.

Không thu học phí, lớp học chữ Nôm Dao do anh Bàn Phụ Cán (SN 1983, trú thôn Đoàn Kết) khởi xướng đã trở thành địa chỉ quen thuộc của bà con trong vùng. Dù điều kiện giảng dạy còn nhiều thiếu thốn, anh Cán vẫn duy trì lớp học với mong muốn bảo tồn nét văn hóa truyền thống đang dần mai một.

Học trò vượt hàng trăm cây số để đến lớp

Một buổi sáng giữa tháng 8, tại lớp học chữ Nôm Dao của anh Cán, hình ảnh những học sinh ở nhiều độ tuổi khác nhau chăm chú luyện từng nét chữ khiến nhiều người xúc động. Đặc biệt, trong số những học trò ấy, có người đã gần 50 tuổi nhưng vẫn kiên trì ngồi học cùng các em nhỏ.

Ông Phượng Chòi Kinh (47 tuổi, trú tỉnh Gia Lai) là một trong những học viên đặc biệt của lớp học. Ở quê nhà, ông cũng đang tham gia truyền dạy chữ Nôm Dao cho con em trong làng. Tuy nhiên, nhận thấy bản thân vẫn còn thiếu vốn chữ và chưa hiểu hết ý nghĩa của nhiều từ cổ, ông quyết định vượt hàng trăm cây số đến Đắk Wil để học thêm từ anh Cán.

“Là người đi dạy nhưng tôi không phải biết hết mọi chữ. Khi nghe tin thầy Cán mở lớp, tôi sang đây học thêm để nâng cao vốn chữ, tích lũy kinh nghiệm, sau này về tiếp tục truyền dạy cho các cháu”, ông Kinh chia sẻ.

Dù ngồi chung lớp với những học sinh đáng tuổi con cháu, ông Kinh luôn giữ tinh thần cầu thị, chăm chỉ luyện tập từng ngày. Sự say mê của ông trở thành nguồn động lực cho nhiều học viên khác.

W-1787136709817_2013943291125073724_1578625317831545638_41c78a6d9712baa4535af92fa8c73f24.jpg
Ông Phượng Chòi Kinh (áo hồng) miệt mài nghiên cứu từng nét chữ. Ảnh: Hải Dương

Không chỉ có người lớn, lớp học còn thu hút đông đảo trẻ em Dao Đỏ tham gia. Với các em, đây không chỉ là nơi học chữ mà còn là hành trình tìm hiểu về nguồn cội của chính dân tộc mình.

Em Triệu Bảo Huy (12 tuổi, học sinh lớp 8) cho biết, suốt hai năm qua, cứ mỗi dịp nghỉ hè, em lại xin phép bố mẹ đến nhà thầy Cán học chữ cùng các bạn.

“Sau hai mùa hè, em đã nhớ và viết được nhiều chữ Nôm Dao. Em sẽ cố gắng học thật tốt để sau này góp phần bảo tồn văn hóa dân tộc và truyền dạy lại cho các em nhỏ”, Huy nói.

Gìn giữ chiếc cầu nối với văn hóa truyền thống

Chia sẻ về lý do mở lớp học, anh Bàn Phụ Cán cho biết điều anh mong muốn nhất là giúp thế hệ trẻ hiểu được vốn chữ mà cha ông đã gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Theo anh Cán, chữ Nôm Dao đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa của người Dao, được sử dụng để ghi chép các nghi lễ truyền thống, bài cúng, phong tục tập quán cổ. Tuy nhiên, hiện nay số người còn am hiểu loại chữ này trong cộng đồng không nhiều.

Bản thân anh Cán biết chữ Nôm Dao từ niềm đam mê được truyền lại trong gia đình. Trước đây, bố anh là người nổi tiếng trong làng về việc dạy chữ Nôm Dao. Từ nền tảng đó, anh tiếp tục tự tìm tòi, sưu tầm tài liệu, nghiên cứu sách cổ để bổ sung kiến thức rồi truyền dạy lại cho thế hệ trẻ.

“Lớp học được chia thành 3 ca, chỉ có tôi và một đồng nghiệp thay phiên nhau đứng lớp. Buổi sáng dạy học, buổi chiều tôi lại lên nương làm kinh tế. Công việc khá vất vả nhưng nhìn thấy học trò say mê từng nét chữ, chúng tôi rất vui”, anh Cán chia sẻ.

W-1787136710073_2013943291125073724_1578625317831545638_52c535c95dc0edc44bc18229d63a81a1.jpg
Lớp học chữ Nôm Dao thu hút nhiều học sinh. Ảnh: Hải Dương

Không chỉ dạy chữ, lớp học còn tạo ra một không gian sinh hoạt cộng đồng lành mạnh, giúp các em nhỏ hạn chế thời gian sử dụng điện thoại, tivi và có thêm cơ hội gắn kết với văn hóa truyền thống.

Theo ông Lò Văn Đức, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Đắk Wil, thôn Đoàn Kết hiện có đông đồng bào Dao Đỏ sinh sống, phần lớn là những hộ dân di cư từ các tỉnh phía Bắc vào lập nghiệp. Trong quá trình phát triển, bà con vẫn duy trì nhiều phong tục như lễ Cấp sắc, cưới hỏi và các nghi lễ truyền thống.

“Việc có những người tâm huyết truyền dạy chữ Nôm Dao cho thế hệ trẻ là điều rất đáng quý, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và phát huy những giá trị truyền thống tại địa phương”, ông Đức nói.

W-1787136710327_2013943291125073724_1578625317831545638_ef1b820b82e08235957877a850bb8cf4.jpg
Căn nhà nhỏ của anh Bàn Phụ Cán luôn rộn rã tiếng học bài. Ảnh: Hải Dương

Ông Bàn Thanh Minh, Bí thư Chi bộ thôn Đoàn Kết, đánh giá lớp học của anh Cán có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì mạch nguồn văn hóa Dao Đỏ.

“Từ lễ Cấp sắc, lễ cưới đến các bài cúng giải hạn, cúng rằm hay nghi lễ mời tổ tiên về ăn Tết, người Dao đều sử dụng chữ Nôm Dao. Lớp học chính là cầu nối để thế hệ sau tiếp nối và gìn giữ cội nguồn văn hóa của dân tộc”, ông Minh chia sẻ.

Ngôi làng Dao Đỏ vùng biên có hơn 60 căn nhà tiền tỷTừ vùng đất từng hoang vu, khó khăn, thôn Đoàn Kết, xã Đắk Wil (Lâm Đồng) hôm nay đã khoác lên diện mạo mới với những căn nhà khang trang, hiện đại. Chỉ trong khoảng 5 năm trở lại đây, hơn 60 căn nhà trị giá từ 1 tỷ đồng trở lên được xây dựng.