Phiên tòa bồi thẩm đoàn mang tính bước ngoặt tại Santa Fe bắt đầu vào ngày 2/2, đánh dấu vụ kiện lớn thứ hai nhắm vào Meta trong năm 2026 liên quan đến an toàn trẻ em. Văn phòng Tổng chưởng lý New Mexico cáo buộc tập đoàn công nghệ này cố tình tạo điều kiện cho những kẻ săn mồi (predators) tiếp cận và khai thác trẻ em.

meta bloomberg
Meta bị cáo buộc cố tình tạo điều kiện cho những kẻ săn mồi tiếp cận và khai thác trẻ em.

Vụ kiện pháp lý này là hệ quả tiếp nối từ cuộc điều tra kéo dài hai năm của tờ The Guardian, được công bố vào năm 2023. Kết quả điều tra đã vạch trần sự lúng túng của “gã khổng lồ” công nghệ trong việc ngăn chặn các đối tượng lợi dụng nền tảng để thực hiện hành vi buôn bán trẻ em. Các tình tiết này đã được trích dẫn nhiều lần trong hồ sơ khởi kiện.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Guardian vào năm 2024, Tổng chưởng lý Raúl Torrez từng nói ông tin Meta chính là "thị trường lớn nhất thế giới dành cho những kẻ săn mồi và tội phạm ấu dâm".

Ông Torrez lập luận các thiết kế của Meta ưu tiên sự tương tác và lợi nhuận hơn sự an toàn của người dùng trẻ tuổi. Đơn kiện cáo buộc công ty cho phép tồn tại các nhóm không được kiểm duyệt chuyên về mại dâm và chia sẻ tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM).

Phía nguyên đơn dự kiến trình bày bằng chứng cho thấy mạng xã hội này tạo ra môi trường nguy hiểm, dẫn đến nạn buôn người, gạ gẫm và tống tiền tình dục.

Phản hồi lại, người phát ngôn Meta gọi các lập luận này là "giật gân", đồng thời nhấn mạnh cam kết bảo vệ người dùng trẻ qua các tính năng như "Tài khoản Teen" (Teen Accounts) và công cụ giám sát cho phụ huynh.

Một phần quan trọng của vụ kiện dựa trên "Chiến dịch MetaPhile", trong đó các đặc vụ ngầm đóng giả trẻ em trên nền tảng. Kết quả cho thấy họ bị nhiều người lớn chủ động liên hệ gạ gẫm tình dục thông qua các tính năng thiết kế của Facebook và Instagram.

Đáng chú ý, khi tài khoản của đặc vụ nhận được lượng tương tác lớn từ người lớn, hệ thống của Meta không những không ngăn chặn mà còn gửi hướng dẫn cách kiếm tiền và tăng lượng người theo dõi. Tài liệu nội bộ thu được cũng cho thấy Meta ước tính có khoảng 100.000 trẻ em trên các nền tảng của họ bị quấy rối tình dục trực tuyến mỗi ngày.

Hồ sơ tiết lộ các đoạn trích trò chuyện của những người dùng được cho là thảo luận về cách dụ trẻ vị thành niên tham gia tình dục với họ. Một cựu nhân viên Instagram đã làm chứng vào năm 2023 trước Quốc hội rằng con gái của ông đã nhận được những hành vi tình dục không mong muốn trên Instagram. Khi thông báo cho lãnh đạo cấp cao của Meta, ông nói rằng mình đã bị phớt lờ.

Đơn kiện tiết lộ các cáo buộc mới liên quan đến CEO Mark Zuckerberg. Ông được cho là đã phê duyệt việc cho phép trẻ vị thành niên truy cập các chatbot AI bất chấp cảnh báo từ nhân viên an toàn nội bộ về nguy cơ các bot này tham gia vào các cuộc trò chuyện mang tính bóc lột tình dục.

Một email nội bộ được trích dẫn cho thấy khi nhân viên hỏi về việc cho phép phụ huynh tắt chatbot, câu trả lời nhận được là: "Đó là quyết định cấp Mark (Mark-level decision) rằng cha mẹ không thể tắt nó".

Về mặt pháp lý, nỗ lực của Meta nhằm sử dụng Mục 230 Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông (bảo vệ nền tảng khỏi trách nhiệm đối với nội dung của bên thứ ba) đã bị thẩm phán bác bỏ. Lý do là vụ kiện tập trung vào lỗi thiết kế sản phẩm và các quyết định nội bộ của Meta, chứ không chỉ đơn thuần là nội dung do người dùng đăng tải.

Phiên tòa tại New Mexico diễn ra chỉ một tuần sau khi một vụ kiện đình đám khác bắt đầu tại Los Angeles, nơi hàng trăm gia đình và trường học Mỹ cáo buộc Meta, Snap, TikTok và YouTube đã gây hại cho trẻ em.

Các nguyên đơn trong vụ kiện tại Los Angeles cáo buộc các nền tảng này đã cố tình gây nghiện cho người dùng trẻ tuổi, dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như trầm cảm, rối loạn ăn uống, tự làm hại bản thân và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác.

Quy mô của vụ kiện này rất lớn với khoảng 1.600 nguyên đơn tham gia, bao gồm hơn 350 gia đình và 250 khu học chánh. Trong diễn biến mới nhất, Snap và TikTok đã đạt được thỏa thuận dàn xếp với phía nguyên đơn, trong khi Meta và YouTube vẫn tiếp tục phải hầu tòa. Tất cả các công ty liên quan đều phủ nhận mọi hành vi sai trái.

(Theo The Guardian)