Sự kiện có sự tham gia của đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể và Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính); Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), các chuyên gia kinh tế - thể chế và đại diện cộng đồng hộ kinh doanh nhằm thảo luận về bản đồ chính sách 2026-2027.
Chính sách vĩ mô: Từ minh bạch thị trường đến kiến tạo nguồn lực
Năm 2026 ghi nhận những chuyển động đáng chú ý trong tư duy hoạch định chính sách, khi mục tiêu tăng cường hiệu quả quản lý ngày càng được đặt song hành với yêu cầu duy trì và mở rộng dư địa phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân. Trong bối cảnh đó, đề xuất giảm 30% thuế thu nhập trong năm 2026 - 2027 đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng của Chính phủ cho thấy rõ hơn cách chính sách tài khóa đang được sử dụng như một công cụ hỗ trợ tăng trưởng, không chỉ bằng việc giảm nghĩa vụ trước mắt mà còn thông qua việc giữ lại thêm nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo bà Cao Thị Thanh Lan - đại diện Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính): “Một thay đổi quan trọng là ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đã được điều chỉnh mạnh chỉ trong thời gian ngắn, từ mức 100 triệu đồng/năm theo phương pháp trước đây lên 1 tỷ đồng/năm từ năm 2026. Đây là mức được cân nhắc nhằm hài hòa giữa yêu cầu quản lý, bảo đảm công bằng và mục tiêu khuyến khích khu vực hộ kinh doanh phát triển, từng bước tạo điều kiện cho những hộ có đủ năng lực chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp”.
Khoảng cách thực thi và chi phí tuân thủ
Bà Cao Thị Thanh Lan cũng nhìn nhận rằng ngưỡng doanh thu không phải là vấn đề duy nhất. Trong quá trình chuyển sang phương thức quản lý và kê khai mới, hộ kinh doanh vẫn gặp nhiều khó khăn về cách thức thực hiện nghĩa vụ thuế, kế toán, hóa đơn và khả năng thích ứng với các yêu cầu mới.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết hoàn toàn đồng thuận với đề xuất giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đang được thảo luận tại Quốc hội. Tuy nhiên, theo Hội, đây vẫn là một giải pháp hỗ trợ có tính thời điểm; về dài hạn cần tiếp tục hoàn thiện cấu trúc chính sách để tạo động lực thực chất hơn cho hộ kinh doanh, cụ thể:
- Cần tiếp tục xem xét ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập theo hướng gắn với tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ.
- Chính sách cần có cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay vì áp dụng một cách đột ngột theo năm tính thuế
- Cần tránh tạo nghĩa vụ trùng lặp đối với hoạt động thương mại điện tử.
- Cần có một giai đoạn chuyển tiếp “mềm” theo hướng ưu tiên hướng dẫn và khắc phục trước xử phạt. Đồng thời cần nghiên cứu các hình thức hỗ trợ hoặc giảm nhẹ phù hợp để hộ có nguồn lực chi trả cho những chi phí tuân thủ phát sinh trong giai đoạn chuyển đổi.
- Khi hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng, áp dụng không nộp thuế GTGT tương tự việc miễn thuế thu nhập cá nhân cho doanh thu 1 tỷ đầu tiên trong năm, nhằm chỉ đánh thuế phần vượt ngưỡng và giảm “cú sốc” khi hộ lớn lên.
Tại phiên thảo luận của Hội thảo, các quy định chuyên ngành tác động trực tiếp tới điểm bán được đặt ra như một phép thử cụ thể đối với chất lượng thiết kế và tổ chức thực thi chính sách. Một trong những vấn đề được các hộ kinh doanh đề cập là đề xuất hạn chế trưng bày sản phẩm thuốc lá tại điểm bán, trong Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Bên cạnh phạm vi áp dụng, hộ kinh doanh cũng có nhiều băn khoăn liên quan tới thời gian chuyển đổi để có thể thực hiện đúng một quy định mới, ví dụ như quy định cấm trưng bày sản phẩm nêu trên, hộ kinh doanh cũng mong có khoảng thời gian làm quen, chuyển đổi hợp lý, tầm 18-24 tháng trước khi áp dụng đầy đủ, để tránh tình trạng người kinh doanh chưa kịp hiểu hoặc chưa kịp điều chỉnh đã đứng trước rủi ro sai sót, đồng thời có những hướng dẫn giải thích kỹ càng phù hợp về cách thức trưng bày.
Chia sẻ với những khó khăn trên, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban pháp chế VCCI nêu ví dụ, thuốc lá là ngành hàng đặc thù, việc cấm trưng bày sản phẩm khiến hộ kinh doanh không biết tiếp xúc với khách hàng bằng cách nào.
Chuyên gia cho rằng, quy định cấm trưng bày sản phẩm có thể tác động tới hàng triệu điểm bán phân tán trên toàn quốc, phần lớn là cửa hàng tạp hóa nhỏ, hộ kinh doanh cá thể, quầy hàng và điểm bán truyền thống. Từ góc độ này, kết hợp cùng đặc thù mạng lưới bán lẻ của Việt Nam, một giai đoạn chuyển tiếp thực chất từ 18 - 24 tháng cần được cân nhắc.
Tại hội thảo, các chuyên gia chung nhận định, một hệ thống chính sách hiệu quả phải vừa bảo đảm kỷ cương, vừa nuôi dưỡng và phát triển nguồn lực và niềm tin để người kinh doanh tiếp tục đầu tư, mở rộng và đóng góp vào động lực, mục tiêu tăng trưởng chung.
Lan Anh
.svg){kind=icon}
