- Tuần lễ được theo sát phục vụ Đại tướng trong chuyến thăm Cuba là một trong những quãng thời gian đẹp nhất, có ý nghĩa nhất trong đời tôi, bên cạnh vị Tướng huyền thoại.

VietNamNet trân trọng giới thiệu bài viết được nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao, kiêm chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Pháp Nguyễn Đình Bin gửi đến tòa soạn:

Lần đầu tiên trong đời tôi được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi ông cùng các vị lãnh đạo khác của Đảng và Nhà nước ra sân bay Gia Lâm đón Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản, Thủ tướng Chính phủ Cách mạng Cuba Fidel Castro sang thăm Việt Nam tháng 9 năm 1973.

{keywords} 

Tôi được giao nhiệm vụ phiên dịch cho Đại tướng khi ông trực tiếp đưa Chủ tịch Fidel đi thăm Bảo tàng Quân đội và khi Đại tướng thay mặt lãnh đạo đón Chủ tịch Fidel khi thăm vùng giải phóng miền Nam ở Quảng Trị về. Những cái ôm hôn, những cuộc trò chuyện giữa hai người Anh hùng huyền thoại mới thân tình, thắm thiết làm sao! Đại tướng đã đích thân gắn tặng Chủ tịch Fidel huy hiệu chiến sỹ Điện Biên Phủ.

Nhưng sâu đậm nhất là những kỷ niệm được dịch và phục vụ Đại tướng trong dịp Đại tướng đẫn đầu Đoàn quân sự cấp cao của ta thăm chính thức Cuba và kế đó là Trưởng đoàn Đảng ta dự Đại hội lần thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba đầu tháng 1 năm 1976.          

Khi đó, tôi đang là Tùy viên Đại sứ quán  nước ta ở Cuba. Sau khi vừa đến Cuba, chưa bắt đầu chương trình chính thức, Đại tướng ghé thăm Đại sứ quán.

Tôi sững người khi nghe Đại sứ Hà Văn Lâu bảo: “Bin cắt tóc cho anh Vă..” Ở Đại sứ quán khi đó anh em chúng tôi thường cắt tóc cho nhau. Có một đồng chí cắt rất thạo, nên tôi đã đề nghị lại để đồng chí ấy cắt, nhưng Đại sứ vẫn bảo tôi, có lẽ vì tôi thường cắt cho ông. Tôi vừa mừng, vừa lo.

Mừng vì có bao giờ dám mơ lại có ngày được cắt tóc cho Đại tướng! Lo thì đúng quá rồi. Mặc dù nhiệm kỳ công tác trước đó, tôi cũng đã cắt tóc cho Đại sứ Ngô Mậu, nhưng tự biết mình chỉ là nghiệp dư nhà. Làm sao cắt cho xứng với Đại tướng, mà qua tiếp xúc trước đó tôi đã thấy tóc của Đại tướng rất đẹp!

Tôi lấy ghế đặt trước gương lớn trong phòng khách chính của Đại sứ quán và mời Đại tướng ngồi rồi cố bình tâm bắt đầu thao tác, nhưng vẫn không khỏi hồi hộp, nhất là anh cận vệ của Đại tướng lại luôn đứng kề bên quan sát.

Tôi chỉ dùng kéo cắt tỉa rất tỉ mỉ, cố sao cho thật hợp với khuôn mặt và phong thái của Đại tướng. Khi tôi đang tỉa tót phía sau gáy thì đột nhiên Đại tướng nhắc cắt nhanh. Tôi cố trấn tĩnh hoàn thành phần cắt. Đến phần cạo cho gọn rìa tóc, bộ đồ của công đoàn không có dao cạo chuyên, tôi đành dùng một nửa lưỡi manh xơ lam uốn cong rồi cạo như vẫn làm và hoàn tất công việc mà không có sơ xuất gì. Nhưng tôi vẫn băn khoăn đã để Đại tướng phải nhắc nhở.

Tôi đi dịch cho Đại tướng một tuần liền. Tuần lễ được theo sát phục vụ Đại tướng thăm chính thức rồi dự Đại hội lần thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba ấy quả là một trong những quãng thời gian đẹp nhất, có ý nghĩa nhất trong đời tôi, bên cạnh vị Tướng huyền thoại, được toàn quân và dân ta cũng như cả thế giới ngưỡng mộ, đối thù phải kính nể, mà lại thật hiền từ, thật nhân hậu!

{keywords} 

Khi đã quen thân, gần gũi, Đại tướng đã giải tỏa cho tôi nỗi áy náy hôm cắt tóc khi tâm sự sở dĩ Đại tướng giục nhanh lên vì sau khi bạn đưa đi tham quan Varadero, một khu nghỉ mát nổi tiếng của Cuba, quá lâu về thì vào cắt tóc ngay, nên Đại tướng thấy đói. Ôi, vị tướng tài ba xuất chúng, tiếng tăm lẫy lừng,  mà sao cũng thật người, thật dung dị!

Tôi còn lưu giữ biết bao kỷ niệm đẹp, sâu đậm về các cuộc gặp gỡ, mối quan hệ đặc biệt thân tình, nồng hậu… giữa Đại tướng với Chủ tịch Fidel, Raul, các vị lãnh đạo, tướng lĩnh, sỹ quan, chiến sỹ các Lực lượng Vũ trang Cách mạng cũng như thanh, thiêu niên và nhân dân Cuba trong chuyến thăm lịch sử ấy, đặc biệt là tấm ảnh tôi được chụp với Đại tướng và ông Raul (nay là Bí thư Thứ nhất Đảng Cộng sản, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước kiêm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Cuba) mà Đại tướng đã đích thân đề tặng.

Trong những dịp có vinh hạnh được dịch và phục vụ Đại tướng, tôi đã học được rất nhiều điều. Tất cả những điều đó cũng như tình cảm của Đại tướng đã là một phần quan trọng hành trang giúp tôi phấn đấu vươn lên không ngừng trong công tác cũng như trong cuộc sống để trở thành một công dân, một công chức, một đảng viên chân chính.

Mặc dù biết Đại tướng được chuyển vào bệnh viện để chăm sóc sức khỏe đã lâu, nhưng khi hay tin Đại tướng từ trần tôi vẫn không khỏi bàng hoàng, không muốn tin đó là sự thật. Hụt hẫng, tiếc thương… Viết những dòng này, từ đáy lòng, tôi xin được thắp nén nhang để vĩnh biệt Đại tướng. Kính xin Đại tướng yên giấc ngàn thu!

Đại sứ Nguyễn Đình Bin