Một trận 'đạn pháo' và giấc mơ 1,3-1,5 triệu DN vào năm 2025

Mục tiêu 1,3-1,5 triệu DN vào 2025 liệu có thành hiện thực, khi MTKD còn nhiều cản trở và Covid-19 như một trận 'đạn pháo' khiến cho DN bị tổn thương nặng. Để DN không nản lòng cần một chương trình phục hồi và cải cách mạnh mẽ.

Đầu năm 2021, Chính phủ đã giao Bộ KH-ĐT xây dựng Nghị quyết về phát triển DN giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030, với mục tiêu đến năm 2025 cả nước có 1,3-1,5 triệu DN. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, hết năm 2020, Việt Nam có khoảng 810 nghìn DN đang hoạt động. Để đạt mục tiêu trên, theo tính toán, tốc độ tăng trưởng số lượng DN trong 5 năm liền phải đạt từ 12-14%/năm. Tính ra, mỗi năm sẽ có thêm khoảng 100.000-150.000 DN mới đi vào hoạt động.

Tuy nhiên, năm 2021, do chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid, DN rút lui khỏi thị trường tăng cao. Giới chuyên môn nhận định, kết thúc năm 2021 số DN còn hoạt động sẽ thấp hơn so với năm 2020. Trong khi đó, những vướng mắc về môi trường kinh doanh chậm được cải cách liệu mục tiêu trên có trở thành hiện thực?

Tháo chốt, bỏ giấy phép con

Các DN cho biết, thời gian qua với chủ trương mỗi địa phương là một “pháo đài” phòng chống dịch nên nhiều địa phương ưu tiên chống dịch với mong muốn “sạch bóng Covid” và điều này đã ảnh hưởng đến DN, gây ra nhiều khó khăn trong hoạt động kinh doanh.

{keywords}
Môi trường kinh doanh đang xấu đi.

Thực tế, tại nhiều địa phương, hàng trăm chốt thiết lập tại các cửa ngõ ra vào để kiểm soát dịch bệnh. Những tấm bê tông chặn ngang tuyến quốc lộ, tỉnh lộ nhưng cũng gây ra các hệ lụy cản trở những nỗ lực vận chuyển hàng hóa. Hiệp hội DN dịch vụ Logistics Việt Nam than thở, khi áp dụng các biện pháp phòng chống dịch, mỗi địa phương làm một kiểu, tác động tiêu cực đến hoạt động vận chuyển hàng hóa. Để tồn tại được, các DN đã khó khăn, lại thêm khâu vận tải không thuận lợi nên khó khăn nhân đôi.

Đặc trưng của hoạt động sản xuất, kinh doanh là kết nối theo chuỗi, không phân biệt địa giới hành chính. Do đó, khi các địa phương áp dụng những chính sách, quy định khác nhau về giãn cách, về kiểm soát vận tải hàng hóa; chống dịch theo kiểu “ngăn sông cấm chợ”... khiến nguyên liệu đầu vào không đến được các nhà máy, sản phẩm làm ra bị tồn kho, không tiêu thụ được, đó là cách nhanh nhất đẩy DN đến nguy cơ đường phá sản.

Thống kê mới đây của Tổng cục Thống kê cho thấy, 9 tháng đầu năm 2021, có tới 90,3 nghìn DN rút lui khỏi thị trường, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân một tháng, có 10 nghìn DN rút lui khỏi thị trường.

Tuy nhiên, số liệu trên có thể chưa phản ánh được thực sự số DN thực tế rút lui khỏi thị trường, bởi trong điều kiện nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội, nên các DN không thể làm thủ tục. Số lượng lớn DN rời thị trường là điều đáng báo động và chưa từng xảy ra trong 10 năm qua. Giới chuyên môn ước tính, từ nay đến hết năm 2021, số lượng DN ngừng hoạt động hoặc giải thể ở mức 120.000.

Phong tỏa, cách ly quá rộng, quá dài đã phải trả giá cao khi kinh tế bị ảnh hưởng, DN và người dân gặp khó khăn. Tuy nhiên, khi chuyển sang “sống chung với Covid”, vẫn còn rất nhiều những nỗi lo, phản ánh của DN về những ngáng trở trong sản xuất, kinh doanh. Ở một số địa phương, nguy cơ “giấy phép con” lại hoành hành, khiến các DN khó có thể khôi phục hoạt động.

{keywords}
Thủ tục gia nhập thị trường của DN vẫn còn rắc rối và chồng chéo.

Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM, cho rằng, các DN đã kiệt sức lắm rồi. Nếu để xảy ra tình trạng một số tỉnh “đẻ” thêm “giấy phép con”, tiếp tục những quy định gây khó, không khác gì “giáng thêm một đòn nữa” chắc chắn DN sẽ “ngã quỵ” hẳn.

Chưa kể, việc khôi phục lại sản xuất kinh doanh còn gặp phải thách thứ lớn đó là thiếu lao động. Hàng triệu lao động bỏ về quê tránh dịch, đã để lại khoảng trống quá lớn cho các DN. “Họa vô đơn chí”, không biết có bao nhiêu DN đủ nghị lực đứng dậy được?

Cải cách mạnh mẽ hơn

Ông Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng, Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế TƯ, cho biết, vào năm 2017 Viện đã kiến nghị Chính phủ, trong số 4.000 điều kiện kinh doanh, cần phải cắt bỏ đi 3/4. Nhưng khi ban hành văn bản, Chính phủ chỉ yêu cầu cắt giảm, đơn giản hoá 50%. Năm 2018, các Bộ, ngành rất rầm rộ cắt giảm, đơn giản hoá theo chỉ đạo của Chính phủ.

"Nhưng tôi cho rằng không thực chất bao nhiêu cả. Chúng tôi kiến nghị cắt giảm, bãi bỏ, chứ không đơn giản hoá", ông nói. Bởi, với "đơn giản hoá" thì chỉ cần bỏ một từ, một dòng trong điều kiện kinh doanh cũng hoàn thành nhiệm vụ. Chính vì vậy, không có tác động thực chất đến môi trường kinh doanh, cũng như hiệu ứng tích cực đến DN. Cải cách kiểu nửa vời đã dẫn tới nguy cơ, các điều kiện kinh doanh đang phục hồi trở lại.

Trong khi đó, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá, công cuộc cải cách, cắt giảm các điều kiện kinh doanh, hỗ trợ DN gia nhập thị trường vừa qua vẫn chưa thực chất. Các Bộ, ngành khẳng định đã cắt giảm được tới 60% điều kiện kinh doanh nhưng đó là trên giấy tờ, còn thực tế chỉ được khoảng 30-40%. Thủ tục gia nhập thị trường của DN vẫn còn rắc rối và chồng chéo.

Năm 2016, Chính phủ đã ban hành Nghị Quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển DN, trong đó đặt ra mục tiêu có 1 triệu DN hoạt động vào cuối năm 2020 nhưng đã không thành. Giới chuyên môn nhận định, nguyên nhân chính là môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều rào cản đối với các DN khi tham gia thị trường.

Vì vậy, giai đoạn 2021- 2025, nếu không có những cải cách mạnh mẽ về môi trường kinh doanh, thay đổi cách ứng xử gây bất lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, thì giấc mơ về 1,3-1,5 triệu DN vào năm 2025 sẽ là một chặng đường kéo dài.

Trước khó khăn do ảnh hưởng Covid, đại diện các DN và hiệp hội mong muốn có một chiến lược khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh an toàn trong trạng thái chống dịch mới. Điều quan trọng là Việt Nam phải hành động ngay bây giờ, để duy trì khả năng cạnh tranh trong khu vực và toàn cầu, đồng thời không bị tụt hậu trong quá trình phục hồi kinh tế. 

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, không chỉ cần hành động ngay mà còn cần có chương trình thúc đẩy kinh tế một cách toàn diện mới đem lại hiệu quả. Nếu không, sự phục hồi sẽ rất chậm chạm và phải hứng chịu nhiều đau đớn.

Trần Thủy

Nguy cơ vướng 'giấy phép con' khắp nơi

Nguy cơ vướng 'giấy phép con' khắp nơi

Bình thường mới, các DN phải được hoạt động, lao động phải được dịch chuyển, hàng hóa phải được lưu thông. Tuy nhiên, nguy cơ “giấy phép con” khiến DN gặp nhiều vướng mắc

tin nổi bật

Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói về các 'kho báu' của Việt Nam

“Hơn 120 km từ Hà Nội đến Vườn Quốc gia Cúc Phương, không khí ngay tức khắc trở nên dễ chịu, tươi mát. Tôi cảm nhận được điều đó trên gương mặt tươi tắn của từng đại biểu đang hiện diện tại 'kho báu' của mẹ thiên nhiên ban tặng”.

Cuộc khủng hoảng ở trời Tây, cảnh báo mối lo cận kề với miền Bắc

Cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có mà châu Âu đang phải đối mặt đặt ra những bài học trong việc phát triển nguồn điện ở Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc.

Đừng để 'thiên đường' du lịch Phú Quốc tê liệt, xơ xác

Nói về sự phát triển của Phú Quốc, chuyên gia cho rằng nếu một đô thị chỉ phát triển thuần du lịch thì rất mong manh, đại dịch đã chứng minh điều đó. Ví như Đà Nẵng là thành phố thuần du lịch, sau tác động của đại dịch gần như tê liệt, xơ xác.

Một tỉnh hỗ trợ đến 400 triệu đồng cho người tài mua nhà

Đây là một trong những đãi ngộ theo chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2022-2025 của tỉnh.

Trên trời tàu bay lượn vòng chờ chỗ đáp, dưới đất taxi sẵn sàng đợi 'chặt chém'

Hạ tầng mặt đất không theo kịp tốc độ phát triển của ngành hàng không, khiến tàu bay phải lượn lòng vòng trên trời chờ hạ cánh; trong khi dưới mặt đất xuất hiện tình trạng tài xế "chặt chém" ở sân bay.

Hậu sốt đất, nhà đầu tư chuyển hướng đổ tiền vào homestay

Thị trường trầm lắng, nhiều nhà đầu tư thay vì đi gom đất để bán đã quyết định chuyển sang đầu tư homestay.

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.

Biệt thự Pháp cổ bỏ hoang giữa lòng Sa Pa

Nằm trên con phố trung tâm của Sa Pa, một biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc bị bỏ hoang và được người bán hàng vỉa hè trưng dụng làm nơi để đồ.

Loạt dự án nghìn tỷ 'ngủ đông' ở bán đảo đẹp nhất Quảng Bình

Được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng trên các khu đất vàng ở bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình), thế nhưng một số dự án chậm tiến độ, tạm dừng thi công suốt nhiều năm.

Năm 2030, thu nhập của một người Việt Nam chỉ bằng Malaysia năm 2007

GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành của Việt Nam luôn đạt mức năm sau cao hơn năm trước. Thế nhưng, con số này thua xa nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á.

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Đất đấu giá ven đô lại "nóng bỏng tay", cao gấp hơn 5 lần giá khởi điểm

Nhiều phiên đấu giá đất các huyện ven trung tâm Hà Nội thời gian gần đây liên tục thắng lớn, thậm chí, có thửa đất còn cao gấp hơn 5 lần so với giá khởi điểm.

'Đại bàng' đổ bộ, chuyên gia cảnh báo mối nguy

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau khi Việt Nam mở cửa lại các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, việc tăng giá thuê đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại.

Cơn 'ngán' du lịch: Áp lực 200%, lương thấp sao tươi cười nổi với khách

Một hướng dẫn viên du lịch nổi tiếng, sau 2 năm dịch bệnh thì giờ làm dịch thuật và bán quần áo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều người "ngán" ngành du lịch bấp bênh.