Đó là quan điểm được ông Nguyễn Ngọc Luân, đại diện Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ với Báo VietNamNet về chủ đề giảm nghèo thông tin cho người dân khu vực nông thôn.
Lấy người dân làm trung tâm để tạo giá trị bền vững
Theo ông Nguyễn Ngọc Luân, xây dựng nông thôn mới không nên chỉ hướng tới việc hoàn thành các tiêu chí theo quy định. Mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng thu nhập và tạo dựng môi trường sống tốt hơn cho người dân.
Để đạt được mục tiêu đó, cần chuyển từ tư duy hoàn thành chỉ tiêu sang tạo dựng giá trị bền vững, trong đó người dân phải là trung tâm của mọi chủ trương, chính sách và hoạt động đầu tư. Khi người dân được đặt ở vị trí trung tâm, việc quy hoạch, đầu tư hạ tầng hay tổ chức sản xuất đều phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống thay vì chỉ đáp ứng các tiêu chí.
Thực tế, chương trình xây dựng nông thôn mới đang bước sang giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn. Nếu trước đây nhiều địa phương tập trung hoàn thành các tiêu chí để được công nhận đạt chuẩn thì nay mục tiêu không chỉ là "đạt chuẩn", mà hướng tới nâng cao chất lượng nông thôn mới, xây dựng những vùng quê hiện đại, văn minh và phát triển bền vững. Điều đó đòi hỏi sự đổi mới cả về tư duy phát triển lẫn công tác tuyên truyền.

"Chính vì vậy, quy hoạch cần được thực hiện theo hướng tích hợp, gắn kết giữa hạ tầng, phát triển sản xuất và đời sống dân cư. Chuyển đổi số cũng cần được ứng dụng xuyên suốt từ quản lý, sản xuất đến truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và quản trị chuỗi giá trị. Mục tiêu cuối cùng là giúp người dân sản xuất hiệu quả hơn, tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn và nâng cao thu nhập một cách bền vững", ông Nguyễn Ngọc Luân cho biết thêm.
Tuyên truyền bằng những kết quả thực chất
Nếu trước đây công tác tuyên truyền chủ yếu tập trung phổ biến chủ trương, chính sách thì trong giai đoạn mới, điều quan trọng hơn là để người dân trực tiếp cảm nhận những giá trị mà Chương trình xây dựng nông thôn mới mang lại.
Theo ông Nguyễn Ngọc Luân, phát triển kinh tế nông thôn cần khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún thông qua tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; đồng thời lựa chọn sản phẩm chủ lực để đầu tư. Khi các mô hình liên kết giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra và cải thiện thu nhập, người dân sẽ chủ động thay đổi phương thức sản xuất.
Hiệu quả của các mô hình chính là minh chứng thuyết phục nhất cho công tác tuyên truyền. Tương tự, các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp hay xử lý chất thải tại chỗ không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế. Khi người dân nhìn thấy lợi ích thiết thực đối với sinh kế của mình, sự thay đổi về nhận thức và hành động sẽ diễn ra tự nhiên hơn.
Việc đầu tư hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu như giao thông, nước sạch, điện, y tế, giáo dục và văn hóa cũng mang ý nghĩa tương tự. Những con đường thuận lợi hơn, nguồn nước sạch ổn định, điều kiện học tập và chăm sóc sức khỏe được cải thiện là những minh chứng trực quan cho hiệu quả của Chương trình xây dựng nông thôn mới, đồng thời tạo niềm tin để người dân tích cực tham gia.
Để những kết quả đó lan tỏa sâu rộng, cần phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở. Cùng với việc xây dựng các mô hình điểm để người dân trực tiếp tham quan, học tập và làm theo, đây sẽ là kênh truyền tải chủ trương, chính sách bằng những câu chuyện thực tế và những mô hình thành công.
Mỗi công trình được đầu tư, mỗi mô hình sản xuất hiệu quả hay mỗi dịch vụ thiết yếu được nâng cao đều trở thành minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chương trình. Khi người dân trực tiếp thụ hưởng những giá trị đó, công tác tuyên truyền sẽ đi vào chiều sâu, tạo sự đồng thuận xã hội và góp phần xây dựng những vùng quê hiện đại, đáng sống.