Alberobello nổi tiếng với những ngôi nhà trulli có mái chóp nón như cây nấm, lợp bằng các tấm đá vôi xám xếp chồng mà không cần trát vữa. Tường nhà được quét vôi trắng nổi bật, tạo nên diện mạo đặc trưng cho ngôi làng miền Nam Italy này. Năm 1996, quần thể nhà trulli ở Alberobello được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới.

Khung cảnh Alberobello mang vẻ đẹp khác biệt so với nhiều điểm đến ở châu Âu. Từ xa, những mái nhà hình nón nhấp nhô trên sườn đồi gợi liên tưởng đến thế giới "nhà nấm lùn" trong truyện cổ tích hay phim hoạt hình. Bao quanh ngôi làng là các cánh đồng ôliu và những bức tường đá thô thấp cũ. 

Theo National Geographic, có giả thuyết cho rằng, những ngôi nhà trulli được xây dựng trong một thời kỳ lịch sử đặc biệt. Thời điểm đó, việc xây dựng nhà ở ổn định sẽ bị đánh thuế cao. Nhằm "lách thuế", bá tước cho phép các tá điền dựng nhà cư trú khô ráo bằng đá, không trét vôi vữa, để dễ tháo dỡ khi có đoàn thanh tra. Tuy nhiên với kỹ thuật xây dựng đặc biệt, những ngôi nhà này vẫn vững chắc.

Tới tận cuối thế kỷ 18, Alberobello mới chính thức được xác định là một ngôi làng có dân cư. 

ngôi làng cổ 2.JPG
Những mái nhà đặc biệt. Ảnh: Nguyễn Tất Thịnh

Anh Nguyễn Tất Thịnh, một hướng dẫn viên người Việt Nam đang sống ở thành phố Praha, Cộng hòa Séc, từng có hơn 10 lần dẫn du khách tới thăm làng Alberobello từ năm 2022 đến nay. Theo anh Thịnh, có khoảng 1.500 căn nhà tại 2 khu phố Monti và Aia Piccola ở Alberobello. Ngôi nhà lâu đời nhất ở đây được xây dựng vào thế kỷ 16 theo chữ viết trên cổng nhà. 

Thoạt nhìn các ngôi nhà trulli giống nhau nhưng thực ra, trên mái nhà thường có một đỉnh cao bằng đá sa thạch được làm thủ công với những kiểu dáng, hình thù khác nhau như khối đa diện, quả bóng, cái bát... Đây được cho là "chữ ký của người thợ xây nhà". Trên mái còn xuất hiện các biểu tượng như thánh giá, lưỡi liềm hay chim bồ câu…, phản ánh mong muốn, ước nguyện của người dân.

Mặc dù khá nhỏ, song mỗi căn nhà đều được bố trí những phần không gian thiết yếu cho sinh hoạt của gia đình. Các hốc tường được dùng làm chỗ ngủ, ngoài ra có bếp, phòng ăn. 

Ngày nay, các ngôi nhà trulli được tận dụng triệt để cho việc phát triển du lịch. Nhiều ngôi nhà được tân trang, cải tạo làm nơi lưu trú tiện nghi cho khách. Số khác được chuyển thành quán bar, quầy rượu, quán ăn, hàng lưu niệm. 

Một điểm khiến du khách thích thú khi tới đây là sự sạch sẽ, ngăn nắp của ngôi làng. Người dân địa phương chăm sóc rất kỹ cho từng ngóc ngách. Mỗi năm 2 lần, các ngôi nhà được chủ nhân tân trang lại bằng một loại vôi sống, giữ cho thành tường bao quanh luôn tươi mới, trắng sáng. 

Alberobello thuộc khí hậu Địa Trung Hải nên quanh năm ôn hoà, mùa đông không quá lạnh và mùa hè không quá nắng, du khách có thể tới thăm thú ngôi làng xinh đẹp này quanh năm. Trong làng có những bảo tàng nhỏ để du khách trải nghiệm nghề thủ công của địa phương.

Anh Thịnh cho hay, Alberobello nằm ở vùng Puglia, hay còn gọi là Apulia - vị trí "gót ủng" của Italy.

“Tôi đã đi nhiều vùng ở Italy nhưng đây có thể xem là một trong những nơi đẹp nhất. Ngoài Alberobello, du khách còn có thể ghé ‘thành phố trắng’ Ostuni, ngôi làng hình tròn Locorotondo nằm trên đồi cao, ‘viên ngọc ẩn’ Polignano a Mare hay Matera - thành phố được xây dựng từ các vách núi đá vôi có lịch sử cư trú liên tục từ ít nhất 9.000 năm trước. Đây đều là những điểm đến giúp du khách cảm nhận rõ vẻ đẹp và chiều sâu lịch sử của Italy”, anh Thịnh chia sẻ.