

Nằm trên sông Brunei, đối diện thủ đô Bandar Seri Begawan, Kampong Ayer là ngôi làng nổi huyền thoại của Brunei, là ngôi làng trên nước lớn nhất thế giới.
Toàn bộ ngôi làng được xây dựng trên mặt nước, với những ngôi nhà dựng trên cọc gỗ. Đây là nơi sinh sống của cộng đồng người Brunei-Mã Lai bản địa và cũng là một phần quan trọng trong lịch sử, văn hóa của đất nước.
Khi đến Kampong Ayer vào thế kỷ XVI, nhà thám hiểm người Italy Antonio Pigafetta đã gọi nơi đây là “Venice của phương Đông”. Trải qua nhiều thế kỷ, khu dân cư trên sông vẫn giữ được nét đặc trưng của một làng nước, đồng thời thích nghi với cuộc sống hiện đại. Các gia đình tại đây có điện, nước máy và hệ thống liên lạc qua vệ tinh.
Ngôi làng hình thành trên dòng sông
Lịch sử Kampong Ayer được cho là bắt đầu từ thế kỷ IX trước Công nguyên. Những nhà cai trị đầu tiên của Brunei từng kiểm soát khu vực cửa ngõ trên sông Brunei, nơi có vị trí quan trọng đối với giao thương.
Theo thời gian, thương nhân, thủy thủ và những người sống bằng nghề sông nước tập trung về đây, khiến khu dân cư ngày càng phát triển.

Việc xây nhà trên mặt nước gắn liền với vai trò của dòng sông trong đời sống người dân. Sông từng là tuyến đường chính phục vụ buôn bán, đi lại và vận chuyển. Sống trên mặt nước cũng giúp người dân thuận tiện đánh bắt cá và tham gia các hoạt động giao thương bằng đường thủy.
Những ngôi nhà truyền thống được làm từ các vật liệu nhẹ như lá cọ, gỗ cọ nibung và tre. Ngày nay, nhiều ngôi nhà đã sử dụng cột bê tông và tường chắc chắn hơn để hạn chế tác động của thủy triều.
Mạng lưới cầu gỗ dành cho người đi bộ được gọi là jambatan, với tổng chiều dài hơn 35km, nối các khu dân cư trong làng.
Cuộc sống gắn với sông nước
Tại Kampong Ayer, thuyền máy là phương tiện đi lại chủ yếu. Những chiếc thuyền nhỏ được gọi là perahu tambang đưa người dân và khách đến các khu dân cư trên mặt nước. Giá đi thuyền thông thường là 1 BND (khoảng 20.000 đồng).
Trước đây, các nữ thương nhân được gọi là padian, từng buôn bán trên những chiếc thuyền nhỏ, tạo nên những khu chợ nổi nhộn nhịp. Họ chèo thuyền từ nhà này sang nhà khác để bán cá tươi, gạo và các loại bánh truyền thống.
Những khu chợ nổi này nay không còn, nhưng một số nghề thủ công vẫn được duy trì, trong đó có dệt vải và chế tác đồ bạc, theo Seasia.

Chính phủ Brunei hỗ trợ việc bảo tồn các nghề truyền thống thông qua Trung tâm Đào tạo Nghệ thuật và Thủ công Brunei. Những người phụ nữ tại đây vẫn dệt các loại vải với hoa văn lấy cảm hứng từ cây cỏ và những họa tiết địa phương.
Ngày nay, ngôi làng có khoảng 13.000 người sinh sống. Do phần lớn công trình được xây dựng bằng gỗ và nằm trên mặt nước, công tác phòng cháy chữa cháy được chú trọng.
Hai trạm cứu hỏa địa phương được trang bị thuyền chữa cháy chuyên dụng. Người dân cũng được huấn luyện để có thể ứng phó ban đầu khi xảy ra sự cố, góp phần bảo vệ khu dân cư.
Kampong Ayer không chỉ là nơi ở của hàng nghìn người mà còn lưu giữ một lối sống gắn bó lâu đời với sông nước. Từ những ngôi nhà trên cọc gỗ, những cây cầu nối dài trên mặt sông đến những chiếc thuyền đưa người dân đi lại mỗi ngày, cuộc sống tại đây vẫn xoay quanh dòng sông Brunei.


