Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm, trong đó xe máy chạy xăng sẽ bị hạn chế hoặc cấm theo khung giờ tại một số tuyến tại 9 phường thuộc khu vực lõi trong Vành đai 1 bao gồm: Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Phương Liên, Trung Tự, và Kim Liên. Đây là bước đi đầu tiên trong lộ trình giảm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, hướng tới cải thiện chất lượng không khí và giảm áp lực giao thông đô thị.
Thành phố cũng đang nghiên cứu cơ chế hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, đồng thời thúc đẩy phát triển giao thông công cộng và hạ tầng phục vụ xe điện. Trong bối cảnh đó, cuộc sống của người dân trong khu vực chịu tác động trực tiếp đang có những chuyển động rõ rệt.
Người dân chủ động đón đầu lộ trình chuyển đổi sang xe điện
Tại nhiều phường thuộc khu vực Vành đai 1, theo ghi nhận thực tế cho thấy, một bộ phận người dân đã chủ động thích ứng từ sớm, dù chưa có nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể.
Gia đình anh Phùng Trung Tá sống ngay khu vực mặt đường Vành đai 1, cho biết gia đình anh đã chuyển sang xe điện mà không chờ đến cận ngày 1/7.
“Nhà tôi ở đúng khu Vành đai 1 nên xác định sớm muộn cũng phải chuyển đổi. Thực ra chưa thấy phường tuyên truyền nhiều, chủ yếu gia đình tự tính toán dựa trên nhu cầu thực tế. Tôi đi làm bằng xe buýt, vợ chỉ đi chợ quanh khu, còn đưa đón hai con đi học cũng gần nên dùng xe điện là phù hợp. Gia đình tôi tự bán xe xăng rồi tự mua xe điện, hoàn toàn tự túc. Quanh khu tôi ở mới chỉ có vài nhà đổi xe, chưa phổ biến", anh Tá chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Lan (giáo viên mầm non, phường Hoàn Kiếm) kể, chiếc xe máy xăng gia đình mua từ năm ngoái vẫn còn rất mới, là khoản tích góp sau nhiều năm đi làm. Thế nhưng khi nghe thông tin về lộ trình hạn chế xe xăng, chị buộc phải tính lại kế hoạch đi lại.
“Xe gần như chưa khấu hao gì, đi vẫn rất tốt nên cũng tiếc lắm. Nhưng mình ở trong khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp, nếu không chủ động thì sau này sẽ bị động. Tôi đã tìm hiểu và đặt cọc xe điện, coi như chuyển đổi sớm để quen dần".
Nhìn vào tình trạng ô nhiễm không khí và tiếng ồn hiện nay, việc chuyển sang phương tiện xanh và giao thông công cộng là điều không thể tránh khỏi. Đây không chỉ là câu chuyện chính sách mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe của mỗi người, đặc biệt là trẻ em. Nếu có lộ trình rõ ràng, minh bạch thì người dân hoàn toàn có thể chủ động chuẩn bị,” chị nói.
Câu chuyện “chưa kịp dùng đã phải đổi xe” cũng diễn ra với anh Trần Văn Đức (nhân viên văn phòng, phường Ô Chợ Dừa). Cuối năm 2024, anh mua xe máy xăng theo hình thức trả góp để phục vụ đi làm hằng ngày.
“Xe còn đang trả góp, mỗi tháng vẫn phải đóng tiền. Nghe thông tin lộ trình mới thì thực sự khá ‘sốc’. Giờ nếu đổi sang xe điện thì phải tính bán lại xe cũ, mà chắc chắn sẽ lỗ. Nhưng không đổi thì sau này đi lại khó khăn,” anh Đức chia sẻ, cho biết đang cân nhắc thời điểm phù hợp để chuyển đổi.
Ở nhóm lao động tự do, câu chuyện không chỉ là chi phí mà còn gắn trực tiếp với sinh kế. Anh Lê Văn Hòa, tài xế xe ôm công nghệ, cho biết chiếc xe hiện tại là “cần câu cơm” của cả gia đình.
“Nếu sau này bị hạn chế vào nội đô thì coi như mất nguồn thu chính. Tôi đang tính vay thêm để đổi xe điện, dù biết sẽ áp lực tài chính. Nhưng không đổi thì không có việc mà làm,” anh nói.
Trong khi đó, chị Phạm Thị Hương, tiểu thương buôn bán tại khu vực Hai Bà Trưng, đã quyết định đi trước một bước sau khi được tổ dân phố phổ biến chủ trương. “Công việc của tôi ngày nào cũng phải đi lấy hàng, giao hàng trong nội thành. Nghe thông tin là tôi tìm hiểu luôn, rồi đặt cọc xe điện. Đợi đến lúc cấm mới xoay xở thì không kịp,” chị Hương chia sẻ.
Thực tế cho thấy, dù chưa có nhiều hỗ trợ cụ thể, một bộ phận người dân đã bắt đầu chủ động thích ứng, từ việc tìm hiểu thị trường, cân đối tài chính đến đặt mua xe mới. Tâm lý “đón đầu” chính sách đang dần hình thành, đặc biệt ở những gia đình có nhu cầu di chuyển ngắn và thường xuyên trong khu vực nội đô.
Tâm tư phía sau sự đồng thuận
Dù ủng hộ chủ trương giảm ô nhiễm, nhiều người dân cho rằng việc chuyển đổi không đơn thuần là thay một phương tiện, mà kéo theo hàng loạt vấn đề về chi phí và hạ tầng.
Chị Nguyễn Phương làm nghề kinh doanh nguyên liệu làm bánh ở phường Trung Tự bày tỏ băn khoăn khi chính sách được công bố ngay sau khi gia đình vừa mua xe mới: “Nhà tôi mới mua xe được vài tháng thì biết thông tin này, thực sự rất bất ngờ. Xe còn mới, chất lượng tốt mà lại có nguy cơ bị hạn chế thì thấy khá vô lý. Nếu cấm, theo tôi nên ưu tiên các xe đã sử dụng 10 năm trở lên vì mức phát thải cao hơn, chứ không nên áp dụng đồng loạt như vậy.”
Anh Phan Sang (Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho rằng cần nhìn nhận bài toán tổng thể. “Nên phát triển giao thông công cộng để giảm ùn tắc, mở rộng phố đi bộ, khuyến khích xe đạp. Nếu chỉ chuyển từ xe xăng sang xe điện thì ùn tắc vẫn còn, chỉ giải quyết được một phần ô nhiễm. Bên cạnh đó, với gia đình nào có nhiều xe mà phải đổi cùng lúc thì số tiền rất lớn. Nếu có chính sách trả góp lãi suất thấp hoặc hỗ trợ phí chuyển đổi thì người dân sẽ dễ theo hơn".
“Bao năm nay, xe máy là phương tiện chính để người dân đi làm, kiếm sống, nuôi gia đình. Có người phải tích cóp rất lâu mới mua được chiếc xe tử tế. Nếu cấm xe xăng quá nhanh thì cuộc sống sẽ bị đảo lộn, nhất là với người lao động. Tôi có người quen làm lao công trong khách sạn than sắp tới cũng phải chuyển sang xe điện, nếu không có thể mất việc.
Gia đình tôi có 2 xe máy xăng, giờ nếu bán rẻ thì rất lãng phí, nhưng mua xe điện thì chung cư lại chưa cho sạc hoặc để xe. Xe hiện tại cũng mới mua vài năm. Theo tôi nên có lộ trình dựa trên mức phát thải để giảm dần, chứ không nên làm quá gấp", anh Hoàng Tiến, ở phường Cửa Nam chia sẻ.
Bên cạnh đó, những băn khoăn về pin, trạm sạc và an toàn cũng được nhắc đến. “Sạc ở đâu, thay pin bao nhiêu tiền, có thu hồi pin cũ không… cần minh bạch. Ngoài ra còn lo về phòng cháy, nhưng chưa thấy hướng dẫn cụ thể.” chị Thu Anh (Hoàn Kiếm) nếu ý kiến.
Ở góc nhìn dài hạn, anh Nguyễn Văn Hiệp (Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho rằng lộ trình cần có sự chuẩn bị kỹ: “Chất lượng pin chưa đồng đều, chi phí cao, trạm sạc chưa đủ. Nếu triển khai nhanh quá sẽ gây gián đoạn, cần sự phối hợp giữa nhà nước và doanh nghiệp. Theo tôi, nên cấm xe xăng cũ trước vì gây ô nhiễm nhiều hơn, để người dân có thời gian thích nghi".
Bạn có góc nhìn nào về nội dung trên? Hãy gửi ý kiến dưới phần bình luận của bài viết hoặc chia sẻ ý kiến về email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!
.svg){kind=icon}
