Luật Phát triển đô thị đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất vào ngày 24/8 và có hiệu lực từ 1/10. Đây là lần đầu tiên Quốc hội ban hành một đạo luật riêng về phát triển đô thị.

Luật Phát triển đô thị áp dụng trọng tâm đối với TPHCM và các TP được công nhận là đô thị đặc biệt theo quy định của pháp luật, đồng thời mở rộng khung pháp lý và phân cấp để áp dụng linh hoạt cho các đô thị, cực tăng trưởng khác trên cả nước. TP Hà Nội thực hiện theo quy định tại Luật Thủ đô.

TPHCM và các đô thị đặc biệt được thí điểm nhiều cơ chế mới.

Trong giáo dục, chính quyền áp dụng chính sách cấp học bổng, cơ chế ưu đãi đặc biệt cho người có năng khiếu, tài năng, có thành tích đặc biệt xuất sắc. Người học, nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục được áp dụng cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ khác cho đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng trong và ngoài nước thuộc các lĩnh vực, ngành trọng điểm trên địa bàn TP.

W-học sinh lớp 1 11.jpg
Chính quyền khu đô thị đặc biệt được bổ sung chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông nhưng phải bảo đảm yêu cầu về mục tiêu giáo dục, phẩm chất, năng lực của học sinh. Ảnh: Nguyễn Huế

Học sinh được học chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông do TP bổ sung thêm nhưng phải bảo đảm yêu cầu về mục tiêu giáo dục, phẩm chất, năng lực của học sinh cần đạt được và nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục mầm non, chương trình giáo dục phổ thông quốc gia.

Lãnh đạo TP được quyết định thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học công lập, cao đẳng công lập do TP quản lý; cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động trường đại học tư thục, cao đẳng tư thục trên địa bàn TP.

Ngoài ra, lãnh đạo TP cũng được phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài trên địa bàn TP sau khi lấy ý kiến của Bộ GD-ĐT.

TP được áp dụng cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng chuyên gia

Về y tế, an sinh xã hội, người dân được chi trả cho chi phí phòng bệnh; chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp. Chính sách này sẽ được hỗ trợ từ ngân sách TP.

Người dân cũng được hưởng hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế; giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán.

Người có công với cách mạng trên địa bàn TP được hưởng chế độ chính sách riêng ngoài các chính sách trên.

W-bệnh viện hóc môn 9.jpg
Cơ chế, chính sách xã hội, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội theo hướng mở rộng đối tượng, nâng mức thụ hưởng bảo đảm hệ thống an sinh xã hội toàn diện, hiện đại, bền vững, bao phủ toàn dân. Ảnh: Nguyễn Huế

TP được huy động, đặt hàng, giao nhiệm vụ đối với các cơ sở y tế trên địa bàn tham gia hoạt động cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế, phòng chống dịch bệnh, ứng phó thảm họa, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và các nhiệm vụ y tế công ích khác.

Người nước ngoài đến khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn TP được xem xét gia hạn thời hạn tạm trú căn cứ theo yêu cầu khám bệnh, chữa bệnh có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Trường hợp người nước ngoài quy định tại khoản này có thành viên gia đình (bao gồm cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con đẻ, con nuôi) đi cùng để chăm sóc, nuôi dưỡng trong thời gian khám bệnh, chữa bệnh thì được xem xét gia hạn thời hạn tạm trú.

HĐND TP được quy định cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ, đầu tư, nguồn lực để bảo đảm hiệu quả về an toàn thực phẩm; phát triển cơ sở hạ tầng dùng chung và hệ thống cơ sở dữ liệu trong quản lý thực phẩm và an toàn thực phẩm trên địa bàn TP, vùng đô thị đặc biệt.

UBND TP có thẩm quyền quy định các biện pháp, quy trình giám sát, phản ứng nhanh để phòng ngừa, ngăn chặn và khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm; quy chế cung ứng, cung cấp thông tin về nguyên liệu thực phẩm, sản phẩm thực phẩm.

Về thu hút, trọng dụng nhân tài, nhân lực chất lượng cao, người có tài năng làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn TP được hưởng chính sách về tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thu nhập, tiền lương, tiền thưởng và các chế độ đãi ngộ khác.

Ngoài ra còn có chính sách về nhà ở, cư trú và các điều kiện làm việc cần thiết. TP được áp dụng cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, người có chuyên môn, trình độ cao trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển của TP.

W-TPHCM   nguyễn huế 11.jpg
Một góc trung tâm TPHCM nhìn từ trên cao. Ảnh: Nguyễn Huế

Người nước ngoài là chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư cá nhân khởi nghiệp sáng tạo, người lao động có trình độ cao được hỗ trợ giải quyết thủ tục cấp giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động hoặc giấy phép lao động và được xem xét cấp thị thực, thẻ tạm trú cùng thành viên gia đình theo quy định của pháp luật.

Khi TP đầu tư xây dựng, cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị và phát triển nhà ở thì người dân được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ. Việc tái định cư bảo đảm điều kiện sống tại nơi ở mới ít nhất là bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ; bảo đảm quyền lợi không chỉ cho người có quyền sử dụng đất bị thu hồi mà cho cả người thuê nhà, lao động phi chính thức, hộ kinh doanh nhỏ, người cao tuổi, người khuyết tật và những nhóm có sinh kế phụ thuộc chặt chẽ vào địa bàn cũ…

Người bị thu hồi nhà ở, đất ở được bố trí tái định cư bằng nhà ở xã hội sau khi thanh toán đủ tiền mua nhà ở theo quy định thì được công nhận quyền sở hữu đầy đủ đối với nhà ở đó như nhà ở thương mại. UBND TP được quyết định việc chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở phục vụ tái định cư để sử dụng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.