Nguồn điện vô tận giải cứu Việt Nam trước mối nguy thiếu điện

Năm 2023 dự kiến sẽ thiếu điện. Nhiều dự án nhiệt điện thiếu vốn, chậm tiến độ. Việc huy động tư nhân đầu tư vào năng lượng tái tạo được xem như một giải pháp có thể phát huy ngay tác dụng.

Chờ vốn tư nhân

Nhiều năm nay, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) gặp khó khăn về nguồn vốn khi triển khai các dự án nguồn điện. Việc kêu gọi nhà đầu tư tư nhân vào các dự án điện BOT chưa được như mong đợi bởi nhiều nút thắt.

Nếu nhiệt điện Long Phú 1, nhiệt điện Sông Hậu, nhiệt điện Thái Bình 2 do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đầu tư không đi vào vận hành trước 2023, nếu không tăng nhập khẩu điện từ 2 tỷ KW lên 9 tỷ KW thì chắc chắn thiếu điện sẽ xảy ra.

Sự thực cho thấy, cũng khó có thể trông chờ vào EVN để đảm bảo không bị thiếu điện. Theo quy hoạch điện VII điều chỉnh, năm 2025 sở hữu nguồn của EVN sẽ giảm đi, không giữ ở mức 60% như hiện nay. Đến năm 2020, EVN chỉ còn sở hữu 50% nguồn phát điện, đến 2025 còn 35%, và 2030 còn 28%.

{keywords}
Nhiệt điện Long Phú 1 của PVN đang nằm dở dang vì nhà thầu Nga bị Mỹ cấm vận. 

Như vậy, phần đảm bảo cấp điện hay không phụ thuộc nhiều vào tham gia của các thành phần bên ngoài.

Trong bối cảnh ấy, câu chuyện thu hút nhà đầu tư tư nhân vào các dự án điện mặt trời thời gian qua là bài học đáng tham khảo. Mức hấp dẫn của giá bán điện 2.086 đồng/số (áp dụng cho nhà máy vận hành trước tháng 7/2019) đã khiến nhiều chủ đầu tư chạy theo cơn sốt điện mặt trời.

Năm 2018 chỉ có 3 nhà máy điện đóng điện thành công. 3 tháng đầu năm 2019 thêm 5 nhà máy. Thế nhưng từ tháng 4 đến tháng 6 có tới 81 nhà máy đóng điện thành công vào hệ thống điện.

Như vậy, chỉ riêng 6 tháng năm 2019, có tới gần 90 nhà máy điện mặt trời hòa lưới. Công suất lắp đặt của các nhà máy điện mặt trời lên tới gần 4.500 MW (trong khi công suất nguồn điện cả nước là 45.000 MW).

Với gần 90 nhà máy điện mặt trời, nếu tính toán trung bình khoảng 1.000 tỷ đồng/nhà máy, thì chỉ trong một năm qua, đã có khoảng 90 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư tư nhân rót vào lĩnh vực này.

Trong các tháng đầu năm 2019, nguồn điện mặt trời đã bổ sung tốt cho cung cấp điện. 

Theo đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam, công suất tối đa điện mặt trời ghi nhận được của ngày 10/9/2019 là 3.519 MW. Sản lượng ngày tối đa phát ra là 25-26 triệu kWh, tương đương một nhà máy điện than 1.200MW như Vĩnh Tân 1, 2 hay Duyên Hải 1.

Đặc biệt vào các thời điểm nắng nóng đỉnh điểm, tiêu thụ điện liên tục lập kỷ lục, nhiệt điện than chạy hết công suất, thủy điện cạn nước, thì lượng điện mặt trời đã giúp cho hệ thống đỡ phải chạy dầu với mức giá rất cao (từ 5.000-6.000 đồng/kWh).

{keywords}
Điện mặt trời thực sự trải qua một giai đoạn bùng nổ.

Vấn đề là giá bao nhiêu

Một trong những giải pháp để tránh thiếu điện là cần thu hút thêm hàng chục nghìn MW năng lượng tái tạo từ nay đến 2023. Dù rằng, điện mặt trời phập phù, chỉ phát được ban ngày nhưng có vẫn hơn không.

Để đảm bảo cung cấp điện giai đoạn đến 2025, EVN đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương tiếp tục khuyến khích phát triển các dự án năng lượng tái tạo theo cơ chế giá FIT (là giá bán điện năng sản xuất ra từ nguồn năng lượng tái tạo được cung cấp vào hoặc bán cho lưới điện) để có thể đưa vào vận hành thêm khoảng 12.700MW điện mặt trời và 7.200MW điện gió trong giai đoạn đến năm 2023 (ưu tiên phát triển các dự án đã có quy hoạch và không bị ràng buộc lưới điện truyền tải).

Cần khuyến khích phát triển điện mặt trời trên mái nhà. Đối với điện mặt trời mái nhà, EVN đề nghị duy trì cơ chế giá điện 2.086 đồng/kWh như hiện nay để khuyến khích đầu tư tối thiểu thêm 2.000MW.

Chia sẻ với phóng viên, một chuyên gia của ngành điện tính toán đến con số khác, là cần tới 35.000 MW năng lượng tái tạo, trong đó 2/3 là điện mặt trời, 1/3 là điện gió để tránh nỗi lo thiếu điện.

Nhưng làm thế nào để thu hút được hàng chục nghìn MW điện mặt trời, điện gió đầu tư? Nút thắt vẫn là giá. Nếu như điện gió đã có mức giá ưu đãi mới ở mức khá cao (1.928 đồng/kWh) thì cho đến thời điểm này, giá điện mặt trời sau 30/6 vẫn chưa được thông qua.

Phương án phân giá theo 4 vùng, 2 vùng, hay giữ nguyên chỉ 1 vùng đến giờ vẫn còn chưa ngã ngũ. Nếu mức giá chỉ là hơn 1.600 đồng/kWh như dự thảo mới nhất đưa ra, thì nhà đầu tư phải tính toán rất kỹ. Mặt khác, phương án 1 vùng giá dẫn đến lo ngại nhà đầu tư chỉ tập trung vào vùng bức xạ cao, tạo gánh nặng trong việc đầu tư đường dây truyền tải để hấp thụ lượng điện phát ra.

Trên thực tế, năng lượng tái tạo ở Việt Nam, cụ thể là điện mặt trời, dù bùng nổ trong gần một năm trở lại đây, nhưng tỷ lệ vẫn còn khá thấp so với các nước trên thế giới (chưa đầy 2% sản lượng điện toàn hệ thống). Cho nên, dư địa để năng lượng tái tạo tiếp tục gia tăng còn rất nhiều.

Nhưng dù thế nào, so với thủy điện hay nhiệt điện, giá điện mặt trời đến tay người tiêu dùng vẫn cao hơn đáng kể, thậm chí gấp đôi, gấp ba nếu tính đủ các chi phí. Do đó, cùng với việc gia tăng nguồn điện tái tạo, thì mức giá bán điện đến tay người tiêu dùng như thế nào cũng là vấn đề phải suy nghĩ.

Ông Đỗ Đức Quân, Phó Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương):

Để điện mặt trời hay năng lượng tái tạo phát huy hết hiệu quả, tránh tình trạng sản xuất ra không có lưới truyền tải, hệ thống lưu trữ đóng vai trò rất quan trọng. Sự phát triển hệ thống lưu trữ điện gió, điện mặt trời hiện nay còn đắt, nhiều vấn đề. Các nhà đầu tư, doanh nghiệp lớn trên thế giới cũng như ngân hàng lớn đang tập trung đầu tư, nghiên cứu sáng tạo ra hệ thống lưu trữ mới, đảm bảo môi trường và giá cả hợp lý. 

Lương Bằng

tin nổi bật

GDP đầu người của Việt Nam tăng gần 5 lần sau 15 năm

Theo Forbes, dựa trên giá trị đồng USD, từ năm 2006 đến năm 2021, tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Việt Nam lên đến gần 371%, tăng gần gấp 5 lần.

Nền kinh tế không thiếu tiền, chỉ thiếu vốn

Theo TS. Trần Du Lịch, nền kinh tế hiện không thiếu tiền nhưng thiếu vốn. Việc cần làm là đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, nới room tín dụng đúng đối tượng cần tiền để tạo dòng vốn.

Thời kỳ tiền khó, mua bán doanh nghiệp giảm hẳn

Giá trị trung bình của một giao dịch được công bố giảm từ 31,1 triệu USD năm 2020 xuống còn 16,5 triệu USD trong 10 tháng năm 2022. Số thương vụ vượt quá 100 triệu USD cũng giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm ngoái.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để dự báo công suất năng lượng tái tạo

Điện gió, điện mặt trời sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng công suất hệ thống điện Việt Nam. Do đó, việc áp dụng Al (trí tuệ nhân tạo) để dự báo nguồn năng lượng này đóng vai trò quan trọng cho hệ thống.

Xây 1 trạm biến áp phải hỏi cả chục cơ quan, dự phòng cấp điện bị ảnh hưởng

Việc chậm ra quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư làm giảm độ dự phòng lưới điệṇ 220KV, 110KV cũng như trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ hàng loạt dự án trạm biến áp.

Cho thuê du thuyền, máy bay, Dubai cũng đang kiếm bộn tiền từ World Cup

Qatar không phải đất nước duy nhất chứng kiến sự bùng nổ về khách du lịch nhờ đăng cai World Cup 2022. Đất nước láng giềng UAE cũng đang được hưởng lợi nhờ làn sóng tương tự.

Đại gia đi săn nhà đất giá rẻ

Các nhà đầu tư lâu năm có tiềm lực tài chính đang chờ cơ hội để đi săn nhà đất giá rẻ, hợp lý.

Thiếu tiền, dự án nhiệt điện do tư nhân đầu tư dàn hàng... chậm tiến độ

Các dự án nhiệt điện do tư nhân đầu tư hiện đều chậm tiến độ, nguyên nhân bởi nhiều vướng mắc kéo dài.

M&A toàn cầu sụt giảm 500 tỷ USD, Việt Nam vẫn có cơ hội mới

Hoạt động M&A đang rơi vào trạng thái trầm lắng. Tuy nhiên, theo Bộ KH-ĐT, thị trường M&A Việt Nam vẫn được đánh giá là một thị trường an toàn, hấp dẫn, giàu tiềm năng.

‘Thủ đô resort’ không còn phù hợp với Bình Thuận

Bình Thuận vốn được mệnh danh là “thủ đô resort” nhưng chỉ phù hợp từng thời điểm, hiện việc phát triển có những bất cập, cần xem xét lại - ông Nguyễn Minh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận, chia sẻ.

Kịch bản bất lợi, dự báo 'đầu tàu' TP.HCM vẫn tăng trưởng trên 7%

Những yếu tố như chính sách Zero Covid của Trung Quốc, chiến tranh Nga - Ukraine hay khủng hoảng bất động sản có thể tác động tới kinh tế TP.HCM năm 2023. Nhưng với kịch bản bất lợi, dự báo 'đầu tàu' TP.HCM vẫn tăng trưởng trên 7%.

Dòng vốn tỷ USD mới đổ vào Việt Nam

Việt Nam đứng trước cơ hội đón dòng vốn tỷ USD mới, trong bối cảnh được nhiều doanh nghiệp nước ngoài quan tâm.

Ngóng cơ chế giá, hơn 80% dự án điện gió ở Quảng Trị triển khai cầm chừng

Do các yếu tố bất lợi về thời tiết, ảnh hưởng của dịch Covid-19, giải phóng mặt bằng và cơ chế của Chính phủ, hàng loạt dự án điện gió trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đang bị chậm tiến độ.

Nền kinh tế 'khát' than, đề nghị tăng công suất nhiều mỏ

Nhu cầu cung cấp than cho nền kinh tế, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia là rất lớn và cấp bách, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã đề nghị tăng công suất một số mỏ để đáp ứng.

TP.HCM: Số doanh nghiệp xuất hiện gấp đôi số biến mất

Trong 10 tháng qua, TP.HCM có hơn 49 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong khi số rút lui là 23.119. Tức cứ hơn 100 doanh nghiệp xuất hiện trên thị trường thì 50 doanh nghiệp rút lui.