Nhà nước nói 'găm hàng tăng giá', nhà buôn cãi 'có xăng đâu mà găm'

Lý do khiến xăng dầu khan hiếm trên thị trường không phải chỉ do lọc dầu Nghi Sơn thiếu hàng, mà còn bởi một yếu tố quan trọng khác.

Cơ quan nhà nước nói có hiện tượng "găm hàng chờ tăng giá", cây xăng nói "có xăng đâu mà găm". “Vì sao phải găm hàng? Ai găm hàng?” là những câu hỏi cần được trả lời.

Nếu theo đúng lịch 10 ngày điều chỉnh giá một lần thì giá xăng phải được điều chỉnh vào ngày 1/1/2022. Thế nhưng, ngày đó lại trùng vào dịp nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần, cho nên giá xăng dầu phải chờ đến ngày 11/2 mới đến kỳ điều hành tiếp theo. Bởi lẽ, khoản 3 điều 38 Nghị định 95/2021/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu (có hiệu lực từ 2/1/2022) đã có thêm một câu: “Đối với kỳ điều hành trùng vào dịp Tết Nguyên đán, thời gian điều hành được lùi sang kỳ điều hành tiếp theo”.

{keywords}
Một cây xăng ở Đắc Lắk tạm dừng bán hàng.

Như vậy, giá xăng dầu đã bị ‘nén’ lại tới 10 ngày, khiến các cây xăng vừa chịu cảnh khan hàng, vừa chịu cảnh càng bán càng lỗ. Tính toán của nhiều cây xăng cho thấy, nếu bán ra vào những ngày này họ sẽ bị lỗ 650 đồng/lít. Dù vậy, họ vẫn phải chấp nhận vì kinh doanh có lúc lời lúc lãi, nhưng một cây xăng chia sẻ ‘không có hàng mà bán’.

“Các cây xăng xung quanh đóng cửa gần hết, khách đổ xô đến cây xăng của nhà tôi. Nhưng 4 ngày liên tục gọi các đầu mối thì chỉ được cấp 9.000 lít dầu, chia cho 3 cửa hàng, còn xăng thì không có”, chủ một cây xăng bức xúc trước thông tin ‘cây xăng găm hàng chờ tăng giá’.

Tại cuộc họp với Bộ Công Thương chiều 9/2, ông Nguyễn Tuấn Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, cho hay các đơn vị quản lý thị trường khi trực tiếp kiểm tra đều đo bồn trữ xăng tại các cửa hàng. Đến nay, có 19 đơn vị tạm ngừng hoạt động và qua thực tế đo và kiểm tra thì việc đóng cửa là do hết xăng dầu và không còn nguồn để bán.

Sở Công Thương TP.HCM cũng khẳng định trên địa bàn không có hiện tượng găm hàng chờ tăng giá.

Thực tế, dù được giao nhiệm vụ giám sát các cây xăng từ trước Tết, nhưng đến ngày 10/2, Đoàn kiểm tra của Bộ Công Thương mới phát hiện 1 cây xăng còn 7.000 lít nhưng vẫn treo biển hết hàng. Còn lại các cuộc kiểm tra của lực lượng quản lý thị trường đều chưa thấy công bố thông tin nào liên quan đến cây xăng còn xăng dầu mà không chịu bán.

Có thể thấy, hiện tượng cây xăng 'găm hàng' vẫn có nhưng không đến mức phổ biến. Nếu phát hiện những cây xăng như vậy thì việc xử lý nghiêm như Bộ Công Thương vẫn nhấn mạnh là cần thiết.

Hơn hết, việc giá xăng bị ‘nén” 10 ngày, không điều chỉnh theo mức tăng giá của thị trường thế giới mới là một trong những nguyên nhân chính khiến xăng dầu khan hiếm trên diện rộng, bên cạnh lý do lọc dầu Nghi Sơn chỉ vận hành 60% công suất.

Doanh nghiệp kinh doanh là phải có lợi nhuận. Dù là nhà máy lọc dầu, hay đầu mối xăng dầu, và cả các cây xăng, nếu thấy giá được tăng theo đúng biến động của thị trường thì sẽ tìm cách để tăng cường sản xuất, đẩy nhanh tiến độ nhập hàng để có nguồn cung. Ngược lại, khi thấy giá bị ‘nén’ lại và chắc chắn sẽ tăng trong kỳ điều hành gần nhất, thì rất dễ kích thích tâm lý ‘ép cung’ khiến nguồn cung bị hạn chế.

{keywords}
Nhiều nơi khan hiếm xăng dầu

Tháng 5/2020, nhiều cây xăng ở Hà Nội, Hải Phòng và nhiều tỉnh thành khác cũng có cảnh đồng loạt treo biển hết xăng. Khách hàng ngỡ ngàng khi nhiều cây xăng ‘không có xăng mà bán’.

Bối cảnh câu chuyện thiếu xăng dầu năm ngoái cũng tương tự hiện nay. Ngay sau kỳ tăng giá ngày 13/5/2020, nguồn cung xăng dầu trên thị trường trở nên khan hiếm. Các doanh nghiệp đầu mối bắt đầu giảm chóng mặt mức chiết khấu cho đại lý, trong khi hầu hết doanh nghiệp muốn mua hàng để dự trữ. Các nhà máy lọc dầu trước đó cũng trải qua thời kỳ lỗ nặng do phải mua dầu thô với giá cao từ trước, nên cũng chỉ bán hàng theo đúng hợp đồng đã ký, muốn mua thêm cũng khó.

Đó cũng là thời kỳ xăng dầu trải qua giai đoạn biến động chưa từng có. Giá dầu thô từ mức 68 USD/thùng vào đầu tháng 2/2020 đã nhanh chóng giảm xuống còn 18-20 USD/thùng. Giá xăng bán lẻ trong nước từ 21.000 đồng xuống còn hơn 10.000 đồng/lít. Tình thế này khiến có thời điểm nhiều doanh nghiệp đầu mối phải chiết khấu cho tổng đại lý và đại lý tới 5.800 đồng/lít để đẩy hàng tồn. Vì chịu lỗ nặng trong thời gian giá xăng dầu lao dốc, nhu cầu xuống thấp nên sau đó có tình trạng “ép cung" để chờ tăng giá, bù cho khoản lỗ.

Thực tế tình hình sau đó sớm trở lại bình thường ngay sau khi giá bán được nhà điều hành điều chỉnh tăng lên.

Tâm lý chung ấy đang lặp lại, khiến thị trường lâm cảnh khan hàng. Dự kiến với việc giá xăng dầu sẽ tăng khá mạnh vào kỳ điều hành ngày 11/2, tình hình khan hiếm xăng dầu sẽ được hạ nhiệt thời gian tới.

Việc trì hoãn điều chỉnh giá xăng dầu, dù là thực hiện theo đúng Nghị định 95, nhưng vô tình lại tạo ra sức ép cho nguồn cung xăng dầu trên thị trường. Sau những câu chuyện này, cơ quan quản lý cần một tầm nhìn xuyên suốt hơn cho thị trường xăng dầu, trong đó điều quan trọng nhất là để giá xăng dầu được điều hành theo cơ chế thị trường, bám sát thị trường, thay vì lạc nhịp như đã từng xảy ra suốt nhiều năm qua.

Nếu còn duy trì lợi nhuận định mức, chi phí định mức, Quỹ bình ổn... thì giá xăng dầu vẫn còn chưa thể vận hành theo thị trường một cách nhịp nhàng.

Lương Bằng

Nhiều nơi khan hiếm xăng dầu, Bộ họp khẩn ra quyết định gấp

Nhiều nơi khan hiếm xăng dầu, Bộ họp khẩn ra quyết định gấp

Bộ Công Thương đề nghị Chính phủ cho phép linh hoạt trong điều hành giá xăng dầu, đồng thời sử dụng nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia nếu nguồn cung khan hiếm.

tin nổi bật

Hái thuê thứ quả đặc sản đen sì, nông dân đút túi tiền triệu

Từ giữa tháng 8 đến hết tháng 10, người dân ở huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) bước vào mùa thu hoạch trám đen. Thời gian này những thợ hái trám làm không hết việc, mỗi ngày đút túi tiền triệu.

Lạ lùng chàng trai Việt đam mê ớt, ba năm nếm thử... 500 loại độc lạ

Ba năm qua, Hà Thành Nhân đã trồng và nếm thử 500 giống ớt độc lạ. Với anh, sưu tầm ớt chính là đam mê bất tận.

Vé thương gia dịp Tết chặng lệch đầu chỉ 1,8 triệu đồng

Giá vé Tết đắt đỏ, dao động 5-8 triệu đồng/khứ hồi. Các hãng phải giải quyết bài toán “lệch đầu” để cân đối chi phí chuyến bay.

Lạc vào ngõ ẩm thực giữa lòng phố cổ, chỉ 100.000 đồng đã no căng bụng

Con ngõ nhỏ chỉ dài khoảng 200m bán các món ăn đặc sắc của Hà Nội từ bánh tôm đến bún ốc, bún chả que tre… Nhiều thực khách đặt cho ngõ chợ cái tên "thiên đường" rút ví không quá 100.000 đồng.

Người Việt chi gần 8.500 tỷ đồng mua trà sữa

Theo báo cáo mới, người dân Việt Nam đã chi 362 triệu USD (khoảng 8.472 tỷ đồng) để mua trà sữa và các sản phẩm tương tự trong năm 2021.

Tôm sú 'khổng lồ' giá 650.000 đồng/kg

Lần đầu tiên tiểu thương ở Sóc Trăng mua được nhiều tôm sú thiên nhiên có trọng lượng trên 200 gram/con và nhanh chóng tiêu thụ với giá cao gấp 3 lần tôm sú thường.

Trung Quốc chi 17 tỷ USD nhập khẩu, Việt Nam chặn gấp lợn vượt biên

Chi tới 17 tỷ USD để nhập khẩu trong 7 tháng, song giá thịt lợn tại Trung Quốc vẫn cao kỷ lục. Do chệnh lệch giá, Bộ NN-PTNT "ra lệnh” chặn ngay tình trạng lợn vượt biên sang nước láng giềng.

Trồng các loại cỏ dại, bất ngờ thu lời cao

Cỏ vốn mọc hoang, không nhiều người nghĩ đến việc trồng cỏ. Song, hiện nay, ở một số nơi, người dân nhờ trồng cỏ dại mà trở nên khấm khá, đổi đời.

Hãng bay Nhật Bản phục vụ món ăn từ dế

Theo xu hướng phục vụ các loại thực phẩm bền vững, thân thiện với môi trường, hãng hàng không Zipair đang phục vụ các món ăn với nguyên liệu côn trùng cho khách hàng.

Trồng cây thu từ hoa đến củ, nông dân có tiền tỷ mỗi năm

Hoa sâm bố chính được chế biến làm trà, còn củ sâm bố chính được chế biến thành các sản phẩm như bột sâm, sâm khô lát, cao sâm...đều bán được giá.

Sốt xình xịch bánh trung thu 3D độc lạ

Nhiều người đang săn mua loại bánh trung thu 3D với tạo hình vô cùng bắt mắt để làm quà biếu, tặng.

The Noodle House - Phở Tràng An và café Gemini ký hợp tác chiến lược

Sáng 15/8 đại diện hai doanh nghiệp ký kết bản hợp tác chiến lược, đánh dấu cú bắt tay của chuỗi café với hơn 10 năm kinh nghiệm - Gemini và chuỗi phở mới xây dựng nhưng có sự phát triển ấn tượng - The Noodle House.

Điều đặc biệt của na ruột đỏ giá đắt gấp 3 lần “chỉ ngửi không ăn” nhiều người săn lùng

Sự độc đáo và công dụng của loại na ruột đỏ này khiến nhiều người săn lùng tìm mua. Giá của chúng đắt gấp 3 lần so với na thông thường mà “chỉ ngửi không ăn”

TikTok trở thành 'thiên đường' hàng giả, hàng nhái

TikTok đang trở thành điểm tập trung mới của hàng giả, hàng nhái. Dù nghiêm cấm các sản phẩm kém chất lượng, gian thương vẫn dễ dàng lách chính sách quản lý của nền tảng.

Giá cá kèo cao kỷ lục

Cá kèo thiên nhiên chế biến được nhiều món ăn ở miền Tây đang hiếm, khiến giá tăng cao kỷ lục. Cua biển thiên nhiên cũng tăng nhẹ vì tháng 7 âm lịch sắp hết.