
Sáng 21/11, với đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi), với nhiều quy định liên quan đến chính sách phát triển nhà ở xã hội. Luật có hiệu lực thi hành từ 1/7/2027.
Mỗi người chỉ được mua 1 căn nhà ở xã hội, siết chuyển nhượng 5 năm đầu
Luật mới xác định nhà ở xã hội là một loại nhà ở chính sách, được đầu tư xây dựng theo dự án để bán, cho thuê mua, cho thuê đối với các đối tượng theo quy định.
Mỗi cá nhân, hộ gia đình thuộc diện được hưởng chính sách chỉ được mua hoặc thuê mua 1 căn nhà ở xã hội. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng một người hoặc một hộ gia đình tiếp cận nhiều căn nhà ở xã hội, trong khi những người có nhu cầu thực sự vẫn chưa có cơ hội.
Đối với việc chuyển nhượng, luật tiếp tục đặt ra giới hạn đáng chú ý trong 5 năm đầu kể từ ngày bên mua, bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở.

Cụ thể, nếu có nhu cầu bán trong thời hạn 5 năm này, người mua chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Giá bán tối đa bằng giá bán nhà ở xã hội ghi trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư.
Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền, người mua, thuê mua được bán lại nhà ở xã hội cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội, với điều kiện đã được cấp giấy chứng nhận. Người bán không phải nộp tiền sử dụng đất nhưng phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập theo quy định.
Quy định này cho thấy nhà ở xã hội không được xem như một loại hàng hóa bất động sản thông thường để người mua tự do mua đi bán lại nhằm hưởng chênh lệch. Việc hạn chế chuyển nhượng trong giai đoạn đầu là cơ chế bảo vệ mục tiêu an sinh của chính sách, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, trục lợi từ nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước.
Một điểm đáng chú ý trong chính sách phát triển nhà ở là Nhà nước ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách bên cạnh nhà ở để bán; khuyến khích đa dạng phân khúc, loại hình nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người dân.
Đối với nhà ở xã hội, việc cập nhật thông tin dự án, giá bán, giá thuê mua, giá thuê và đối tượng được mua, thuê mua, thuê vào hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản cũng được đặt ra như một nghĩa vụ của chủ đầu tư.
Các quy định này hướng đến tăng cường công khai, minh bạch, giúp việc quản lý đối tượng thụ hưởng chính sách và giám sát hoạt động phát triển nhà ở xã hội chặt chẽ hơn.
Người có từ hai con, trong đó có con sinh từ 1/7/2026, được ưu tiên thuê nhà
Về thời hạn sử dụng nhà chung cư, luật quy định thời hạn sử dụng được xác định theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới nhà chung cư theo quy định khi hết thời hạn.
Nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế thì thực hiện kiểm định và việc tiếp tục sử dụng được thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng. Trường hợp không bảo đảm an toàn, không thể gia cố, cải tạo, sửa chữa để tiếp tục sử dụng thì phải phá dỡ.
Trường hợp nhà chung cư chưa hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế nhưng bị hư hỏng, sự cố công trình; có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn thì phải sửa chữa, khắc phục để bảo đảm thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế.
Nếu sửa chữa, khắc phục không bảo đảm được thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế thì phải xác định lại thời hạn sử dụng công trình theo hồ sơ thiết kế sửa chữa, cải tạo.
Trường hợp nhà chung cư thuộc diện phải phá dỡ thì các chủ sở hữu được quyền sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để thực hiện việc cải tạo, xây dựng lại và các quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Kinh phí do các chủ sở hữu đóng góp theo quy định.
Luật quy định người thuê nhà ở thuộc Quỹ Nhà ở phải là công dân Việt Nam, có khó khăn về nhà ở.
Các nhóm được ưu tiên theo thứ tự gồm: người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ; người khuyết tật; người cao tuổi; hộ nghèo, cận nghèo; người bị thu hồi, phá dỡ nhà ở nhưng chưa được bố trí tái định cư hoặc tạm cư; cán bộ, công chức, viên chức, nhà giáo và một số đối tượng khác theo luật định; học sinh, sinh viên; chuyên gia, nhà khoa học được hưởng ưu đãi về nhà ở; người có từ hai con đẻ trở lên, trong đó có con sinh từ ngày 1/7/2026; người độc thân nuôi con nhỏ.
UBND cấp tỉnh được bổ sung đối tượng thuê nhà phù hợp điều kiện địa phương nhưng không được làm thay đổi thứ tự ưu tiên của các nhóm nêu trên.


