Tại tổ TP Hải Phòng và tỉnh Quảng Ngãi, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tinh thần ngoài tháo gỡ điểm nghẽn, việc xây dựng luật phải thiết lập cơ chế, chính sách để kiến tạo, phát triển trong giai đoạn mới.

Về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Thủ tướng cho biết Nghị quyết 21 của Trung ương nêu quan điểm, định hướng sửa đổi luật về những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Trung ương cũng đưa ra những định hướng rất lớn, không chỉ sửa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản.

Lê Minh Hưng_7249.jpg
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ

Dù Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội thông qua năm 2024 nhưng quá trình triển khai phát sinh những vướng mắc tạo khó khăn cho các địa phương và các bộ, ngành.

Chính phủ cố gắng rà soát và sửa đổi tất cả các luật có liên quan để bảo đảm tính đồng bộ, ví dụ các luật về đầu tư, luật về thuế.

Thủ tướng chia sẻ, khi trình định hướng chính sách các luật về thuế vào thời gian tới, Chính phủ sẽ phải bổ sung các quy định về giá đất, cơ chế điều tiết chênh lệch địa tô, cơ chế tài chính để khuyến khích đưa đất vào sản xuất, tránh tình trạng đầu cơ hoặc bỏ hoang đất đai.

Bộ Tư pháp tổng rà soát cho thấy Luật Đất đai liên quan đến rất nhiều luật khác nhau nhưng trước hết ưu tiên cao nhất sửa đổi những luật trực tiếp triển khai các định hướng lớn.

Về những vấn đề lớn, trước hết là đổi mới công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, tinh thần của Trung ương là "giảm, tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch trong phạm vi tỉnh".

“Hiện nay, có quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch đô thị và nông thôn, các quy hoạch ngành thuộc thẩm quyền của Thủ tướng hoặc các bộ, ngành và địa phương… Bây giờ cố gắng tích hợp chỉ còn một quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để các địa phương dễ thực hiện hơn", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

Đi kèm với đó, theo Thủ tướng là phải thiết lập các tiêu chí, điều kiện và cơ chế giám sát cực kỳ chặt chẽ, không để xảy ra tình trạng tự ý điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nhằm thay đổi mục tiêu sử dụng, đảm bảo tuân thủ theo đúng quy hoạch. Vì thế, những điều này cần cụ thể hóa các tiêu chí này trong luật.

Về hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thủ tướng nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi là phải công khai, minh bạch, có cạnh tranh, lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực và có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

“Luật phải phân định rõ ràng các trường hợp áp dụng đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất và các trường hợp giao đất trực tiếp. Đồng thời, cần quy định minh bạch về phương thức nộp tiền sử dụng đất”, Thủ tướng gợi mở.

Chuyển từ "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang "tái thiết cuộc sống"

Về giá đất, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng vấn đề giá đất cần trả lời câu hỏi “tại sao giá nhà cao?”. Theo Thủ tướng, giá đất theo thị trường thì bắt buộc các địa phương phải tính giá đất rất cao.

“Giá đất là đầu vào của tất cả dự án và đầu vào của nền kinh tế. Khi giá cao thì tất cả chi phí sẽ cộng vào, chưa kể nhà đầu tư còn phải vay vốn và quy trình giao đất với thủ tục hành chính kéo dài, thì tất cả những cái đó cộng dồn vào sẽ đẩy chi phí sản phẩm cuối cùng tăng cao. Như vậy thì giá nhà cao thôi”, Thủ tướng nói.

Ông cũng giải thích thêm Nhà nước thu bao nhiêu sẽ chuyển tải giá đó vào giá bán cộng với tất cả chi phí đi kèm.

Vì vậy, Thủ tướng nhấn mạnh, muốn giải quyết vấn đề này phải giải quyết đồng bộ. Nhà nước quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu và phương pháp khoa học công khai, minh bạch; kết nối liên thông cơ sở dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành khác.

“Tức là, Nhà nước điều tiết giá đất, phải có vai trò quản lý của Nhà nước mới kiểm soát được chi phí đầu vào; kết hợp với đó thủ tục hành chính đơn giản, minh bạch, công khai về việc giao đất cho nhà đầu tư, rút ngắn quy trình thủ tục”, Thủ tướng nêu rõ.

Lê Minh Hưng _7274.jpg

“Với giải pháp đồng bộ như vậy mới giảm được chi phí đầu vào, kiểm soát được giá nhà, giá đất”, Thủ tướng nhấn mạnh và cho rằng tất cả chi phí phải được tính toán rõ ràng bằng các quy định cụ thể trong luật hoặc trong văn bản hướng dẫn luật.

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nêu về chuyển từ tư duy "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang "tái thiết cuộc sống cho người dân" khi Nhà nước thu hồi đất, cải thiện điều kiện sống cho người dân.

Người đứng đầu Chính phủ cho rằng đây là một trong những tư duy quan trọng nhất của Nghị quyết 21, từ đó chuyển tải thành cơ chế phù hợp trong luật, cùng với đó đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp phân quyền để rút ngắn thời gian thực hiện dự án bồi thường, tái định cư.

“Mỗi lần giao đất, thủ tục, quy trình kéo dài hằng năm, chưa nói đến vấn đề phát sinh, thì các dự án đầu tư như thế tất cả chi phí đều dội vào giá”, Thủ tướng nói.