Sau gần 60 năm mòn mỏi chờ đợi, gia đình và người vợ của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên lần đầu được đón nhận di ảnh được tái hiện lại. Khoảnh khắc đoàn viên muộn màng qua bức ảnh khiến nhiều người không khỏi xúc động.
Bà Nguyễn Thị Hồng (phường Bình Đông), con gái liệt sĩ Nguyễn Văn Niên (sinh năm 1934, hy sinh năm 1966) bật khóc nức nở khi nhận lại di ảnh người cha được phục dựng. "Giống lắm...", bà nghẹn ngào khi lần đầu được nhìn rõ gương mặt cha sau gần bảy thập kỷ.
Ngày cha hy sinh, bà mới 4 tuổi, mọi ký ức về ông chỉ được ghép lại qua lời kể của mẹ. Bà kể, trước lúc lên đường, người cha đã ôm hai chị em, hôn lên má rồi chấm nước bọt vào đôi bàn tay nhỏ của từng con theo quan niệm dân gian, như gửi lại hơi ấm, nhắc nhớ theo các con suốt cuộc đời. Đó cũng là lần gặp cuối cùng....
Chỉ hai ngày trước lễ trao ảnh, gia đình bà Hồng mới kịp bổ sung thông tin sau khi phát hiện tên liệt sĩ thiếu trong danh sách phục dựng. May mắn, di ảnh của cha bà vẫn được hoàn thiện.
Cầm bức ảnh trên tay, người phụ nữ lặng đi khi lần đầu được nhìn rõ gương mặt người cha mà suốt tuổi thơ bà chỉ có thể hình dung qua lời kể của mẹ.
Bà Lê Thị Châu Sa, con gái út liệt sĩ Phú Văn Thành, xúc động nhận di ảnh cha được phục dựng từ tấm ảnh cũ sau 63 năm chờ đợi. Ông Thành hy sinh năm 1963, khi bà Châu Sa mới vừa hai tháng tuổi.
Ông từng tham gia cách mạng tại Tiền Giang, thuộc biên chế Tiểu đoàn 307 (tiểu đoàn chủ lực cơ động đầu tiên ở Nam Bộ của Quân đội Nhân dân Việt Nam, thành lập ngày 1/5/1948 tại Đồng Tháp Mười).
Suốt 63 năm, bà chỉ biết gương mặt cha qua một tấm ảnh đen trắng nhỏ bằng bàn tay, cũ kỹ và mờ nhòe theo thời gian. Vì vậy, khi nhận bức ảnh chân dung được phục dựng rõ nét, bà không kìm được nước mắt. "63 năm rồi, lần đầu tiên tôi được nhìn thấy rõ mặt cha. Ảnh giống cha lắm, từ vầng trán, đôi mắt đến khuôn miệng...", bà nghẹn ngào.
Với bà Châu Sa, bức ảnh không chỉ là di ảnh được phục dựng, mà còn là khoảnh khắc đoàn tụ muộn màng với người cha mà bà chưa từng có ký ức.
Bà Nguyễn Thị Huyền, vợ liệt sĩ Kiều Anh Hùng (sinh năm 1955, hy sinh năm 1981 tại chiến trường Campuchia), vẫn nhớ như in ngày nhận tin chồng hy sinh. Khi ấy, bà mới ngoài 20 tuổi, còn con trai chưa đầy 3 tuổi.
Năm ấy, tin chồng hy sinh đến với bà Huyền qua một lá thư của đồng đội. Dẫu bản gốc lá thư đã thất lạc theo thời gian, bà vẫn nhớ như in từng câu, từng chữ trong bức thư báo tin dữ.
Trong thư viết: "Chắc em không khỏi ngỡ ngàng trước những dòng chữ xa lạ này, nhưng thật gần gũi, bởi cuối cùng nó cũng trở về với em. Dù đó là một tin không may, nhưng lại là điều em đã mong chờ, đau đáu nhớ thương về người chồng yêu dấu của mình. Trước khi bước vào trận đánh, Hùng đã tâm sự với tôi rất nhiều về nỗi niềm thương nhớ vợ con. Hùng dặn nếu ngày mai ra trận có mệnh hệ gì, hãy nhắn lại với vợ ở nhà gắng nuôi con khôn lớn nên người. Mất đi một người bạn, tôi chẳng biết nói gì hơn khi nỗi sầu này chưa nguôi. Lời đầu đến với em, tôi không biết tâm sự gì ngoài việc báo tin buồn: Hùng đã hy sinh sau trận chiến đấu sáng ngày hôm qua...".
Cầm bức di ảnh người chồng vừa được phục dựng, bà Huyền lặng người. Sau hơn bốn thập kỷ, đây là lần đầu tiên bà được nhìn rõ gương mặt người chồng đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Hài cốt liệt sĩ Kiều Anh Hùng sau đó đã được quy tập và hiện an nghỉ cùng đồng đội tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM.
Bà Lê Thị Khi (82 tuổi) lặng người khi đón nhận tấm di ảnh phục dựng của chồng - liệt sĩ Bùi Văn Thắng (hy sinh ngày 19/3/1963). Hơn 60 năm đã trôi qua, bà vẫn nhớ như in cuộc chia tay lặng lẽ năm nào. Khi con đầu lòng mới 10 tháng tuổi, ông Thắng âm thầm lên đường theo cách mạng, không kịp nói một lời từ biệt. Đến nay, sau hơn sáu thập kỷ, gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt của liệt sĩ Bùi Văn Thắng.
Tấm di ảnh phục dựng của liệt sĩ Lê Văn Tới được em trai ôm chặt trong lòng, đôi mắt không giấu nổi niềm xúc động.
Bà Võ Thị Ánh Tuyết nghẹn nghào từ giờ đã có tấm hình mới cho cha chồng.
Bà Tuyết cho biết, bản thân sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng nên càng thấu hiểu ý nghĩa của việc tìm lại hình ảnh cho những người đã hy sinh. Với gia đình, bức ảnh phục dựng không chỉ là di ảnh thờ phụng, mà còn là sự tri ân, niềm an ủi dành cho các thế hệ sau.
Liệt sĩ Nguyễn Văn Khuê hy sinh năm 1950 mà không có tấm hình nào để thờ. Nhiều năm sau, con trai ông tình cờ tìm thấy một bức ảnh đen trắng cũ. Nay bức ảnh được phục dựng rõ nét, ông nghẹn ngào bởi lần đầu tiên được nhìn rõ gương mặt người cha.
16 di ảnh liệt sĩ được phục dựng từ những tấm ảnh cũ mờ nhòe đã được trao lại cho thân nhân trong chương trình do Bộ Tư lệnh TPHCM phối hợp Công an TPHCM và UBND phường Bình Đông tổ chức sáng 24/7.
Mỗi bức ảnh là một câu chuyện, một ký ức được nối dài sau hàng chục năm xa cách. Những giọt nước mắt đã rơi trong khoảnh khắc nhận lại gương mặt người thân, giữa nỗi đau của quá khứ và niềm hạnh phúc của những cuộc "đoàn tụ" muộn màng.
Tại phòng lấy và lưu mẫu cạnh khu vực khai quật ở công viên Lê Thị Riêng, từng mẫu xương, răng từ các hài cốt liệt sĩ được xử lý theo quy trình nghiêm ngặt trước khi chuyển đến đơn vị giám định ADN.
Hơn 60 năm sau ngày liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ hy sinh, Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang mới có một bức chân dung của con để đặt lên bàn thờ. Ở tuổi 105, mẹ vẫn chờ ngày tìm được hài cốt con, đưa về quê nhà.
.svg){kind=icon}
