Nhiều bí thư xã ở Thanh Hóa mong tiếp tục sáp nhập xã, phường

Cần động lực để phát triển

Theo lãnh đạo một số xã trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã là chủ trương đúng, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, sau khi bộ máy mới đi vào vận hành, nhiều địa phương vẫn loay hoay với bài toán phát triển.

Đơn cử, xã Tống Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Hà Lĩnh cùng ba xã Hà Tiến, Hà Tân và Hà Sơn. Sau sáp nhập, xã có diện tích gần 70 km², dân số gần 28.000 người. Tuy nhiên, phần lớn diện tích là đất nông nghiệp, đất rừng hoặc khu vực đã được quy hoạch ổn định, nên dư địa phát triển không còn nhiều.

Không chỉ thiếu quỹ đất, bộ máy chính quyền cũng phải tận dụng trụ sở của các đơn vị cũ. Đảng ủy, UBND và các tổ chức đoàn thể hiện vẫn làm việc tại nhiều địa điểm khác nhau, gây khó khăn trong điều hành và giải quyết công việc cho người dân.

Theo lãnh đạo các địa phương, doanh nghiệp thường quan tâm đến hạ tầng đồng bộ, quỹ đất đủ lớn, khả năng kết nối giao thông và dư địa mở rộng sản xuất. Trong khi đó, nhiều xã sau sáp nhập vẫn bị chia cắt bởi địa hình, thiếu các tuyến giao thông chiến lược hoặc không còn quỹ đất để bố trí các dự án quy mô lớn.

“Nếu chỉ mở rộng địa giới hành chính mà chưa tạo ra không gian phát triển mới thì hiệu quả của việc sáp nhập sẽ chưa được phát huy đầy đủ”, một lãnh đạo xã chia sẻ.

Theo các lãnh đạo địa phương, điều cần thiết không chỉ là một bản đồ hành chính rộng hơn, mà còn là một không gian kinh tế đủ lớn để tổ chức lại sản xuất, quy hoạch đô thị, hình thành các vùng công nghiệp, logistics, dịch vụ hoặc phát triển nông nghiệp quy mô lớn.

Ở nhiều nơi, ranh giới hành chính vẫn khiến quy hoạch bị chia cắt. Mỗi xã chỉ quản lý một phần nguồn lực, không đủ quy mô để triển khai các dự án lớn, dẫn đến việc liên kết phát triển còn nhiều hạn chế.

Sáp nhập để mở rộng không gian thu hút đầu tư

Theo báo cáo sơ kết một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thanh Hóa hiện vẫn là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã nhiều thứ hai cả nước. Nhiều xã có quy mô nhỏ, nguồn lực phân tán, ảnh hưởng đến công tác quy hoạch, thu hút đầu tư và bố trí đội ngũ cán bộ. Vì vậy, tỉnh Thanh Hóa là một trong những địa phương kiến nghị Trung ương tiếp tục cho phép sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

Ông Lê Văn Dậu, Bí thư Đảng ủy xã Hà Trung, cho rằng việc tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính là cần thiết, trước hết để giải quyết bài toán quy hoạch và hình thành quỹ đất phát triển tập trung.

Theo ông Dậu, thực tế cho thấy nhiều dự án hạ tầng hoặc khu công nghiệp khi triển khai thường bị chia cắt bởi ranh giới hành chính. Một dự án trải dài qua nhiều xã sẽ phát sinh khó khăn trong giải phóng mặt bằng, thống nhất quy hoạch và tổ chức thực hiện. Vì vậy, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính không chỉ giúp tinh gọn đầu mối quản lý mà còn tạo điều kiện hình thành các không gian phát triển liền mạch, đồng bộ hơn.

“Khi quy mô đơn vị hành chính đủ lớn và có sự thống nhất về hạ tầng, dân cư và quỹ đất, địa phương sẽ thuận lợi hơn trong công tác quy hoạch, hình thành các khu vực tập trung để thu hút đầu tư quy mô lớn”, ông Dậu nói.

Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Xuân Dũng, Bí thư Đảng ủy xã Tống Sơn, nhấn mạnh vai trò của việc mở rộng không gian phát triển trong thu hút doanh nghiệp và tạo động lực tăng trưởng.

Theo ông Dũng, các nhà đầu tư hiện nay ưu tiên những địa bàn có quỹ đất lớn, hạ tầng đồng bộ, giao thông thuận lợi và thủ tục hành chính thống nhất. Tuy nhiên, nhiều xã quy mô nhỏ sau sáp nhập vẫn khó đáp ứng các điều kiện này, dẫn đến hạn chế trong thu hút các dự án lớn như khu công nghiệp, logistics hay nông nghiệp công nghệ cao.

Ông Dũng cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, các địa phương buộc phải mở rộng không gian phát triển, đủ sức hình thành các cực tăng trưởng mới, thay vì chỉ phát triển manh mún theo từng đơn vị nhỏ lẻ.

“Một khu công nghiệp hay trung tâm logistics muốn hiệu quả phải có diện tích đủ lớn và hạ tầng đồng bộ. Nếu địa giới hành chính bị chia nhỏ, quy hoạch sẽ thiếu liên kết, khó tạo sức hút với nhà đầu tư”, ông Dũng nói.

Thanh Hóa sẽ kiến nghị Trung ương tiếp tục sắp xếp cấp xã theo hướng tinh gọnThời gian tới, Thanh Hóa sẽ kiến nghị Trung ương xem xét tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã để phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng tinh gọn, hiệu quả.