Nhiều tài xế ở thành phố Little Rock, bang Arkansas, Mỹ từng nghĩ những thiết bị gắn trên cột đèn hay ven đường chỉ đơn thuần là camera giao thông. Nhưng thực tế, đó là các camera tự động đọc biển số (ALPR) do cảnh sát vận hành. Và chúng không chỉ ghi lại việc xe có vượt đèn đỏ hay không.
Hiện nay, Sở Cảnh sát Little Rock (LRPD) đang khai thác 116 camera đọc biển số trên toàn thành phố. Điều đó đồng nghĩa, chỉ cần lái xe ra vào khu vực này, các phương tiện có thể đã được ghi nhận trong một cơ sở dữ liệu của cảnh sát.
Theo hồ sơ thu thập được thông qua Luật Tự do thông tin của bang Arkansas, các camera ALPR không chỉ quét biển số. Mỗi lượt ghi nhận còn bao gồm thời gian, địa điểm, hãng xe, mẫu xe, màu sơn, thậm chí cả những đặc điểm nhận dạng như hình dán, vết móp, vết nứt kính.
Nói cách khác, một chiếc xe có thể được “theo dấu” chỉ nhờ sticker phía sau hay vết trầy bên hông.
Nhà báo Milo Strain của Arkansas Times đã lập bản đồ toàn bộ vị trí camera LRPD dựa trên dữ liệu công khai và xác minh bằng Google Street View. Theo cảnh sát, hiện vẫn còn ba camera được gắn nhãn “chuẩn bị lắp đặt” nhưng chưa hoạt động.
LRPD khẳng định hệ thống này giúp thu hồi xe bị đánh cắp và xác định nghi phạm nhanh hơn. Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư cho rằng đây là hình thức thu thập dữ liệu hàng loạt.
Luật bang Arkansas yêu cầu dữ liệu do cơ quan nhà nước thu thập phải bị xóa sau 150 ngày, nhưng quy định này không áp dụng với các công ty cung cấp thiết bị. Quan trọng hơn, dữ liệu cũng không nhất thiết chỉ nằm trong phạm vi địa phương.
Tài liệu do Tổ chức Biên giới điện tử (EFF) công bố cho thấy LRPD chia sẻ quyền truy cập dữ liệu ALPR với nhiều cơ quan thực thi pháp luật trên toàn nước Mỹ, từ Texas đến Indiana. Các cơ quan liên bang như ICE hay Biên phòng Mỹ cũng có thể tiếp cận thông tin thông qua cảnh sát địa phương.
Từ tháng 3/2022 đến tháng 12/2025, 191 cảnh sát Little Rock đã thực hiện hơn 66.000 lượt tra cứu trong cơ sở dữ liệu ALPR. Nhiều lượt tìm kiếm liên quan đến các vụ án cụ thể, nhưng không ít trường hợp chỉ ghi lý do mơ hồ như “điều tra” hay “đáng ngờ”.
Một số trang web đã cho phép người dân phần nào kiểm tra mức độ giám sát này.
Phản ứng của người dân địa phương khá trái chiều. Có người cho rằng cảnh sát đang dựng nên một “hệ thống giám sát”. Ngược lại, cũng có ý kiến giống như bình luận của Tom Dashiell trên Facebook: “Tôi không ngại bị theo dõi. Tôi chẳng có gì để giấu.”
Nhưng giả định rằng hệ thống luôn được sử dụng đúng luật và đúng mục đích 100% rõ ràng là điều không chắc chắn.
Theo các nhà nghiên cứu, không có cách nào đảm bảo mọi dữ liệu thu thập đều được sử dụng một cách khách quan và thiện chí. Thực tế, đã có nhiều vụ cảnh sát lạm dụng hệ thống ALPR.
Ngay cả khi sử dụng hợp pháp, sai sót vẫn xảy ra như nhầm đối tượng, truy vết nhầm xe. Chưa kể nguy cơ bị hack hoặc hệ thống bảo mật yếu, cho phép người ngoài theo dõi camera trực tiếp.
YouTuber Benn Jordan từng chứng minh rằng anh có thể truy cập vào nhiều camera Flock, xem cả video trực tiếp lẫn lưu trữ. Kết hợp với dữ liệu công khai, anh xác định được danh tính người xuất hiện trong video, nơi ở, thậm chí cả tình trạng tài chính.
“Nếu tôi làm được, những kẻ có ý đồ xấu còn làm được nhiều hơn”, Jordan cảnh báo.
Bất chấp tranh cãi, Hội đồng thành phố Little Rock đã bỏ phiếu vào tháng 10/2025, gia hạn hợp đồng với Flock thêm hai năm, trị giá 690.000 USD.
Một đề xuất yêu cầu báo cáo minh bạch hằng năm về công nghệ giám sát đã bị bác bỏ vào tháng 12, với lý do “giám sát thêm là không cần thiết”.
Theo Carscoops
Bạn có góc nhìn (hoặc có trải nghiệm) nào về vấn đề trên? Hãy chia sẻ bài viết về email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!
.svg){kind=icon}
