Những hư hỏng thường gặp trên hệ thống lái ô tô

Dấu hiệu: Vô lăng cần nhiều lực hơn để xoay, cảm giác nặng nề, không linh hoạt.

Nguyên nhân:

Thiếu hoặc hết dầu trợ lực lái: Dầu trợ lực giúp giảm ma sát và tạo áp lực hỗ trợ việc xoay vô lăng. Khi dầu thiếu hoặc hết, hệ thống trợ lực không thể hoạt động hiệu quả.

Bơm trợ lực lái yếu hoặc hỏng: Bơm trợ lực tạo áp suất dầu. Nếu bơm bị yếu hoặc hỏng, áp suất không đủ để hỗ trợ tay lái.

Dây đai bơm trợ lực bị chùng hoặc đứt: Dây đai truyền động từ động cơ đến bơm trợ lực. Nếu dây đai bị lỏng, trượt hoặc đứt, bơm sẽ không hoạt động.

Lốp xe non hơi: Áp suất lốp không đủ khiến diện tích tiếp xúc giữa lốp và mặt đường tăng lên, tạo ma sát lớn hơn, làm tay lái nặng.

Hệ thống lái bị kẹt cơ khí: Các khớp nối, rotuyn hoặc trục lái bị kẹt do khô dầu mỡ, gỉ sét hoặc biến dạng.

Lỗi hệ thống trợ lực điện (EPS): Đối với xe sử dụng trợ lực điện, lỗi cảm biến, mô tơ điện hoặc bộ điều khiển có thể gây ra hiện tượng tay lái nặng.

Cách khắc phục:

Kiểm tra mức dầu trợ lực lái và bổ sung nếu cần.

Kiểm tra dây đai bơm trợ lực, căng lại hoặc thay thế nếu bị hỏng.

Kiểm tra áp suất lốp và bơm đủ hơi theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

Nếu nghi ngờ bơm trợ lực, hộp số lái hoặc hệ thống EPS có vấn đề, cần đưa xe đến gara chuyên nghiệp để kiểm tra và sửa chữa.

Dấu hiệu: Vô lăng có một khoảng trống nhất định khi xoay mà bánh xe chưa phản ứng, cảm giác lỏng lẻo, không chắc chắn.

Nguyên nhân:

Rotuyn lái bị mòn hoặc hỏng: Rotuyn là các khớp nối giúp truyền động và cho phép bánh xe xoay. Khi chúng bị mòn, sẽ tạo ra độ rơ.

Bạc lót trục lái bị mòn: Bạc lót giúp cố định trục lái. Mòn bạc lót sẽ tạo ra khoảng trống và độ rơ.

Hộp số lái bị mòn hoặc hỏng: Các bánh răng bên trong hộp số lái bị mòn cũng là nguyên nhân gây rơ tay lái.

Khớp chữ U (cardan) trục lái bị lỏng: Khớp này nối các đoạn trục lái, nếu lỏng sẽ gây rơ.

Cách khắc phục:

Kiểm tra và thay thế các rotuyn lái (rotuyn trụ đứng, rotuyn lái trong, rotuyn lái ngoài) nếu chúng bị mòn hoặc hỏng.

Kiểm tra bạc lót trục lái và hộp số lái. Việc sửa chữa hộp số lái thường phức tạp và tốn kém, đôi khi cần thay thế toàn bộ.

Dấu hiệu: Vô lăng rung mạnh khi xe di chuyển, đặc biệt ở một dải tốc độ nhất định (ví dụ 80-100 km/h) hoặc khi phanh.

Nguyên nhân:

Lốp xe mất cân bằng động: Lốp bị mất cân bằng do va chạm, sửa chữa không đúng cách hoặc mòn không đều.

Lốp bị biến dạng, mòn không đều: Lốp bị phồng, rách, hoặc mòn vẹt một bên.

Vành xe bị cong vênh: Vành xe bị móp méo do va chạm.

Hệ thống treo bị hỏng: Các bộ phận như giảm xóc, lò xo, bạc đạn moay-ơ bị mòn hoặc hỏng.

Đĩa phanh bị cong vênh: Gây rung lắc khi đạp phanh.

Rotuyn lái hoặc khớp cầu bị mòn: Tạo ra độ rơ và rung lắc.

Cách khắc phục:

Kiểm tra và cân bằng động lại lốp xe.

Kiểm tra lốp và vành xe, thay thế nếu cần.

Kiểm tra hệ thống treo, thay thế các bộ phận bị hỏng.

Kiểm tra đĩa phanh và thay thế nếu bị cong vênh.

Dấu hiệu: Tiếng rít, ken két, lạch cạch, lục cục hoặc tiếng ồn ào khi xoay vô lăng.

Nguyên nhân:

Tiếng rít/ken két: Thường do dây đai bơm trợ lực bị chùng, khô hoặc mòn. Cũng có thể do thiếu dầu trợ lực.

Tiếng lạch cạch/lục cục: Có thể do rotuyn lái, khớp cầu, bạc đạn moay-ơ bị mòn, lỏng hoặc khô dầu. Hộp số lái bị rơ cũng gây ra tiếng kêu này.

Tiếng ồn ào (ù ù): Bơm trợ lực lái bị hỏng hoặc hoạt động không hiệu quả.

Thiếu dầu mỡ bôi trơn: Các khớp nối bị khô dầu mỡ cũng gây ra tiếng kêu.

Cách khắc phục:

Kiểm tra và căng lại hoặc thay thế dây đai bơm trợ lực.

Kiểm tra mức dầu trợ lực và bổ sung.

Kiểm tra các rotuyn, khớp cầu, bạc đạn và thay thế nếu cần.

Tra mỡ vào các khớp nối nếu chúng bị khô.

Nếu bơm trợ lực bị hỏng, cần thay thế.

Dấu hiệu: Phát hiện vệt dầu màu đỏ hoặc nâu dưới gầm xe, đặc biệt ở khu vực hộp số lái, bơm trợ lực hoặc các đường ống dẫn dầu.

Nguyên nhân:

Phớt dầu bị hỏng: Các phớt chắn dầu ở bơm trợ lực, hộp số lái hoặc các đường ống bị lão hóa, nứt vỡ.

Đường ống dẫn dầu bị rò rỉ: Ống cao su bị nứt, vỡ hoặc các mối nối bị lỏng.

Bình chứa dầu trợ lực bị nứt: Hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra.

Cách khắc phục:

Xác định vị trí rò rỉ dầu, thay thế phớt dầu bị hỏng.

Sửa chữa hoặc thay thế đường ống dẫn dầu bị rò rỉ.

Kiểm tra và thay thế bình chứa dầu nếu cần.

Dấu hiệu: Xe có xu hướng tự động rẽ sang trái hoặc phải khi người lái buông tay lái hoặc giữ thẳng.

Nguyên nhân:

Lốp xe mòn không đều hoặc áp suất lốp không đúng: Gây mất cân bằng lực kéo.

Hệ thống treo bị hỏng: Các bộ phận như rotuyn, bạc đạn, giảm xóc bị mòn hoặc cong vênh.

Sai lệch góc đặt bánh xe (góc camber, caster, toe): Các góc này bị sai lệch do va chạm hoặc điều chỉnh không đúng.

Khung gầm xe bị biến dạng: Do va chạm mạnh.

Cách khắc phục:

Kiểm tra áp suất lốp và độ mòn của lốp, thay thế nếu cần.

Kiểm tra hệ thống treo và thay thế các bộ phận bị hỏng.

Thực hiện cân chỉnh thước lái (alignment) để điều chỉnh lại các góc đặt bánh xe.

Nếu khung gầm bị biến dạng, cần đưa xe đến trung tâm sửa chữa thân vỏ chuyên nghiệp.