Những lá bài phe Dân chủ cần để 'phế truất' ông Trump

Mỗi ngày cuộc điều tra của Ủy ban Tình báo Hạ viện qua đi, khả năng Hạ viện sẽ trao các điều khoản luận tội Tổng thống Donald Trump lên Thượng viện càng lớn.

Hiến pháp Mỹ quy định cần 2/3 số thượng nghị sĩ bỏ phiếu phế truất Tổng thống và điều này sẽ được định đoạt trong một phiên xử mà Chánh án John G. Roberts Jr. làm chủ tọa.

{keywords}
Tổng thống Donald Trump. (Ảnh: NY Times)

Phiên tòa phế truất gần đây nhất tại Thượng viện Mỹ diễn ra 20 năm trước, sau khi Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát cáo buộc Tổng thống Bill Clinton các tội danh khai man và cản trở công lý.  Ngày nay, nếu ông Trump rơi vào cảnh ngộ tương tự, rất ít khả năng ông sẽ bị Thượng viện kết tội, theo nhận định của hai cây viết Anthony Bertelli và Christian Grose trên báo Washington Post.

Hai tác giả chỉ ra rằng quy định tại Hạ viện yêu cầu đa số ủng hộ thì mới được đưa các điều khoản luận tội Tổng thống lên Thượng viện. Hiện những người Dân chủ đang kiểm soát Hạ viện, và mới đây họ bỏ phiếu với tỷ lệ 232/196 tán thành điều tra luận tội ông Trump. Con số đó cho thấy Hạ viện có thể sẽ nhất trí luận tội ông.

Nhưng ở Thượng viện, đó là một câu chuyện khác. Các nhà soạn thảo Hiến pháp Mỹ yêu cầu phải có 2/3 số thượng nghị sĩ – một mức rất cao – tán đồng cho những quyết định quan trọng, chẳng hạn như bỏ qua quyền phủ quyết của Tổng thống, chấp nhận một sửa đổi Hiến pháp – và phế truất một tổng thống. 

Năm 1999, đúng một nửa Thượng viện nhất trí ông Clinton đã phạm tội cản trở công lý, trong khi nửa còn lại bỏ phiếu tha bổng. Ở cuộc bỏ phiếu lần 2, 55 thượng nghị sĩ công nhận ông phạm tội khai man. Chẳng cuộc bỏ phiếu nào cho đa số 2/3 chống lại Clinton. 

Anthony Bertelli và Christian Grose chỉ ra rằng các nhà lập pháp Mỹ thường bị thúc đẩy bởi ý thức hệ - chứ không phải những tranh cãi pháp lý – khi bỏ phiếu vụ Clinton. Đến nay, các cam kết ý thức hệ của các thượng nghị sĩ vẫn là yếu tố định hình lá phiếu của họ.

Hầu hết các thượng nghị sĩ Dân chủ sẽ bỏ phiếu phế truất Tổng thống Trump, nên số phận của ông sẽ tùy thuộc vào các thượng nghị sĩ Cộng hòa. Do vậy, phe Dân chủ trước tiên phải thuyết phục những người Cộng hòa ôn hòa như Susan Collins bang Maine, Lisa Murkowski bang Alaska chống lại ông Trump. Nhưng như thế vẫn chưa giúp họ tiến tới gần hơn đa số bắt buộc để phế truất Tổng thống. Nếu tất cả các thượng nghị sĩ Dân chủ và chỉ 2 thành viên Cộng hòa ôn hòa này ủng hộ kết tội Tổng thống thì số phiếu đạt được mới là 49.

Để có được 67 phiếu, phía Dân chủ còn cần phải thuyết phục cả các thành viên bảo thủ của đảng Cộng hòa. Danh sách này phải có mặt Richard Burr (Bắc Carolina), Lindsey O. Graham (Nam Carolina), Johnny Isakson (Georgia), Jerry Moran (Kansas), Pat Roberts (Kansas), Rick Scott (Florida) và John Thune (Nam Dakota). Nhóm thượng nghị sĩ Cộng hòa này cùng với 13 nhân vật ôn hòa khác trong cùng đảng mà bỏ phiếu "phạm tội" thì ông Trump mới phải ra khỏi Nhà Trắng.

Các thành viên Cộng hòa chủ chốt vốn là kiểu người bảo thủ kiên quyết, nên nếu họ không muốn hạ bệ Tổng thống thì điều này sẽ không thể xảy ra.

Đến nay, không ai trong số đó tỏ ra muốn chống lại ông Trump. John Thune là một người ủng hộ ông Trump mạnh mẽ, trong khi Richard Burr từng được ông Trump ca ngợi là đã chấm dứt cuộc điều tra về Nga. Hơn nữa, ông Burr lại sắp về hưu, cả Pat Roberts cũng vậy, nên họ sẽ không cần giải thích về lá phiếu của mình với cử tri.

Nếu Thượng viện mở một phiên tòa, các thượng nghị sĩ sẽ phải đưa ra rất nhiều tuyên bố pháp lý để biện hộ cho lá phiếu của họ. Tuy vậy, những lời giải thích như thế không quan trọng bằng ý thức hệ của họ. Ông Trump sẽ chỉ bị phế truất nếu các thượng nghị sĩ bảo thủ này bỏ phiếu chống lại ông.

Nguy cơ đương kim Tổng thống Mỹ bị luận tội rất cao, và rủi ro ông bị Thượng viện kết tội không phải là không có. Tuy nhiên, nếu hệ tư tưởng quyết định kết quả như đã từng xảy ra với Bill Clinton thì viễn cảnh ông Trump bị đẩy ra khỏi Nhà Trắng là quá xa vời. 

Thanh Hảo

tin nổi bật

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.

Vì sao khí đốt của Mỹ không cứu nổi khủng hoảng năng lượng châu Âu?

Các biện pháp trừng phạt Moscow cùng việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt đã khiến châu Âu lâm vào khủng hoảng năng lượng. Mỹ cố gắng lấp đầy khoảng thiếu hụt nhưng "lực bất tòng tâm".

Điểm nổi bật trong học thuyết hải quân mới được ông Putin phê duyệt

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký phê duyệt học thuyết hải quân mới, trong đó thể hiện tầm nhìn của Moscow trước bối cảnh địa chính trị và an ninh toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Vì sao châu Âu trở thành 'lò lửa' khiến hàng trăm người tử vong?

Nhiều nước ở châu Âu, đặc biệt tại khu vực Nam Âu, đang trải qua đợt nắng nóng dẫn đến cháy rừng, vượt quá mức chịu đựng của con người và gây ra hàng trăm trường hợp tử vong.

Liệu Mỹ đã cảm thấy 'mệt mỏi' vì chiến sự Ukraine?

Trong bối cảnh tình trạng lạm phát gia tăng, giá nhiên liệu leo thang, chính trị rối ren ở trong nước, sự ủng hộ của Mỹ giành cho Ukraine dường như không còn là ưu tiên hàng đầu.

Thách thức của Thủ tướng Nhật Kishida trước di sản của ông Abe

Sau khi cố Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, Thủ tướng Kishida đã tuyên bố kế thừa di sản của người tiền nhiệm, nhưng việc sửa đổi Hiến pháp là một thách thức không hề nhỏ.

Ukraine tố Nga tấn công tên lửa, ông Putin ký sắc lệnh đặc biệt

Ukraine tố cáo Nga bắn tên lửa vào miền trung nước này. Trong khi đó, Tổng thống Nga ký sắc lệnh cho phép chính phủ triển khai biện pháp kinh tế đặc biệt để hỗ trợ quân đội hoạt động ở nước ngoài.

Tổng thống Sri Lanka gửi thư từ chức tới quốc hội

Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã gửi thư từ chức qua email tới người phát ngôn của Chủ tịch quốc hội nước này vào ngày 14/7.

Mỹ và Israel cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid vừa ký tuyên bố chung tại Jerusalem vào ngày 14/7, trong đó cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Máy bay nghi chở Tổng thống Sri Lanka hạ cánh ở Singapore

Chuyến bay được cho là chở Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã hạ cánh xuống sân bay Changi, Singapore.

Cơn ác mộng năng lượng tồi tệ nhất của châu Âu

Khi việc cắt giảm nguồn cung khí đốt của Nga ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của châu Âu, châu lục đang phải vật lộn đối phó với một trong các cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử và tình trạng vẫn có thể tồi tệ hơn.

Điều gì xảy ra nếu Nga ngưng cung cấp khí đốt cho Đức?

Đức, nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, đang chuẩn bị cho tất cả kịch bản, kể cả việc Nga ngưng hoàn toàn các nguồn cung cấp khí đốt sau khi thời gian bảo trì định kỳ đường ống Dòng chảy phương Bắc 1.