Nhạc sĩ Đỗ Bảo sinh năm 1978 tại Hà Nội, tham gia ban nhạc Sao Mai từ năm 15 tuổi và sớm khẳng định dấu ấn sáng tác với Bức thư tình đầu tiên khi mới 20 tuổi. Gần 3 thập kỷ làm nghề, Đỗ Bảo là tác giả - nhà sản xuất đứng sau nhiều dự án âm nhạc có sức ảnh hưởng như: Nhật thực (2002), Cánh cung (2004), Thời gian để yêu (2008), Chuyện của mặt trời - Chuyện của chúng ta (2013). Anh cũng hợp tác với nhiều ca sĩ hàng đầu như: NSND Tấn Minh, ca sĩ Tùng Dương, Hồ Quỳnh Hương, Trần Thu Hà, Nguyễn Ngọc Anh…
Đảm nhiệm cùng lúc 3 vai trò: Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội, giảng viên tại Trường Đại học Văn hoá Nghệ thuật Quân đội và Giám đốc âm nhạc chương trình Sao Mai 2026, mỗi ngày làm việc của nhạc sĩ Đỗ Bảo thường kết thúc vào 4-5h sáng. Dù công việc bộn bề nhưng sâu bên trong người nhạc sĩ ấy vẫn vẹn nguyên tình yêu với nghệ thuật và những triết lý âm nhạc sâu sắc.
Không ưu tiên việc khẳng định bản thân thông qua những bản “hit”
- Từ các bài hát “Bức thư tình đầu tiên”, “Những mùa đông yêu dấu” hay “Cỏ mềm”, nhiều khán giả yêu thích chất nhạc của Đỗ Bảo vẫn mong ngóng những bản “hit”, concert mới. Kể từ khi đảm nhiệm thêm vai trò Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội, anh dường như càng ít xuất hiện trước công chúng. Vì sao vậy?
Tôi nghĩ trong cuộc đời, ở mỗi giai đoạn chúng ta sẽ có những cảm xúc và sự ưu tiên, lựa chọn khác nhau. Từ khi đảm nhiệm vai trò Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội, tôi đã phải nỗ lực hơn trước kia gấp nhiều lần. Tôi dành tối đa năng lượng cho công việc và gần như không còn thời gian cho gia đình, gác lại cả những dự án riêng.
Tôi năm nay gần 50 tuổi, có nhiều suy nghĩ khác với thời trẻ lúc liên tục ra những bài “hit”. Tôi nhận ra, quá trình trưởng thành của một con người trong cuộc sống và trong cả âm nhạc sinh động lắm. Không có mẫu số chung nào có thể áp cho tất cả mọi người.

Đôi khi, truyền thông hay khiến mọi người nhận định sự trưởng thành và thành công của người nghệ sĩ là ngày càng phải có thêm nhiều bản “hit”, những concert hoành tráng… Nhưng hiện tại, tôi thấy mình đã viết nhiều, đủ rồi và không cần phải viết lại những điều đã từng viết, cũng không ưu tiên việc khẳng định bản thân thông qua những bản “hit” nữa. Tôi muốn dành thời gian và sự trưởng thành cho những khía cạnh khác trong cuộc đời.
Nhưng dù không sáng tác liên tục như trước kia, tôi vẫn có một sự an tâm kỳ lạ rằng bản năng của một người nghệ sĩ không thể mất đi được mà trái lại, ngày càng trở nên mạnh mẽ, trưởng thành và có chiều sâu hơn. Tôi không còn vội vã gói cảm xúc vào những ca khúc ngắn mà muốn nuôi dưỡng hoài bão về những tác phẩm lớn hơn – một bản concerto cho piano hay một vở nhạc kịch mang dấu ấn đời người.
Ca sĩ Tấn Minh trình diễn ca khúc "Một mình bao la" trong liveshow Đỗ Bảo
- Trong thị trường âm nhạc hiện đại, nơi ngày càng có nhiều sự thay đổi, có lúc nào anh thấy nhạc của mình đang dần “cũ” đi so với thị hiếu của khán giả, nhất là khán giả trẻ?
Xu hướng âm nhạc đang thay đổi mỗi ngày. Tôi thấy đó là điều bình thường. Xu hướng phải thay đổi và những tác phẩm âm nhạc của mỗi thế hệ phải có những đặc tính khác nhau. Có thể phù hợp hoặc không phù hợp với thế hệ khác nhưng sẽ vẫn luôn có giá trị riêng.
Và tôi nghĩ, âm nhạc của một tác giả không thể và cũng không cần phải đáp ứng thị hiếu của mọi thế hệ. Giống như nhạc Trịnh Công Sơn hay nhạc Văn Cao, những giá trị đích thực trong nghệ thuật sẽ luôn mang tính độc bản, vượt qua rào cản về thời gian, trào lưu hay xu hướng.
Tôi là một nhạc sĩ đa năng

- Công việc Giám đốc Dàn nhạc Giao hưởng mang đến cho anh những thử thách cũng như những trải nghiệm và cảm hứng mới như thế nào?
Có những ngày, tôi phải điều hành dàn nhạc diễn ở 3 sân khấu khác nhau cùng một lúc. Mà trước đó là những tuần liên tục phải hoà âm, làm việc với nghệ sĩ, dàn dựng sân khấu…
Việc tôi có thể cùng lúc làm nhiều công việc mà vẫn đảm bảo được chất lượng đến từ phương pháp tổ chức, đội ngũ bài bản, sự phối hợp tốt – đó là những kinh nghiệm đã tối ưu qua nhiều năm làm nghề. Công việc nhiều hơn không có nghĩa chất lượng sẽ giảm đi. Chỉ cần có thêm nhân sự tốt, những cảm hứng tốt, mọi việc đều có thể hoàn thành. Bản năng của người nghệ sĩ trong tôi cũng không cho phép sự dễ dãi với các sản phẩm của mình mà ngược lại ngày càng phải tốt hơn.
Đương nhiên, hành trình này vất vả, căng thẳng và nhiều đánh đổi. Nhưng với tôi, đó là một sứ mệnh phải đảm đương. Giá trị của một dàn nhạc giao hưởng mang tính chất nền tảng, học thuật và bao quát, thậm chí có thể gọi là kinh điển. Nó giống như phần chìm của tảng băng, dù mọi người có thể không nhìn thấy rõ nhưng nó là một phần không thể thiếu của nền âm nhạc. Một dàn nhạc giao hưởng tốt sẽ có sức lan toả và là tiền đề để phát triển cho các nhánh nhạc khác từ ca khúc, nhạc Pop, Rock đến Jazz.
- Nói như vậy công việc này dường như mang lại cho anh niềm hạnh phúc lặng lẽ của một người kiến tạo, người âm thầm đứng sau những ánh đèn rực rỡ sân khấu?
Nhiều khán giả nghĩ tôi là một nhạc sĩ sáng tác nhưng tôi không chỉ có thế. Tôi là một nhạc sĩ đa năng, là người hoà âm, nhà sản xuất, người viết giao hưởng, người chơi đàn…
Điểm chung lớn nhất đó đều là những cống hiến của tôi dành cho âm nhạc. Và tôi vẫn luôn thiết tha, say mê với công việc bởi với vai trò quản lý mong muốn có thể truyền cảm hứng và thúc đẩy những người đồng nghiệp. Khi ở môi trường thuận lợi, nhiều khi họ có thể đóng góp những điều tuyệt vời hơn cả sự mong đợi và tưởng tượng của tôi.
- Với vai trò Giám đốc âm nhạc của Sao Mai 2026 của anh, năm nay chương trình có sự thay đổi lớn, không còn đóng khung từng dòng nhạc mà các thí sinh được tự do thể hiện tối đa năng lực và sự sáng tạo với nhiều phong cách. Điều này xuất phát từ mong muốn đổi mới tư duy âm nhạc hay từ những yêu cầu thực tiễn của đời sống âm nhạc hiện đại?
Ý tưởng này xuất phát từ thực tiễn của đời sống âm nhạc nhiều hơn là một sự đổi mới tư duy đơn thuần. Trong đời sống âm nhạc hiện nay, ranh giới giữa các phong cách và thể loại âm nhạc ngày càng mờ dần. Tinh thần phá vỡ khuôn khổ, sự giao thoa giữa các phong cách hay chất liệu đã trở thành nhu cầu biểu cảm tất yếu của nghệ sĩ, góp phần tạo nên bản sắc âm nhạc riêng cho mỗi cá nhân. Tôi nghĩ việc đóng khung thí sinh trong những giới hạn cũ vô tình hoặc nhiều khả năng dẫn đến kìm hãm sở trường và sự sinh động, sáng tạo trong cá tính nghệ thuật của các em.

Tôi buồn khi thấy các em không thể bền bỉ bám trụ với nghề
- Bên cạnh việc cống hiến cho nghệ thuật, trong chặng đường làm giảng viên tại trường Đại học Văn hoá Nghệ thuật Quân đội, những nỗi buồn và những niềm vui đến với anh từ đâu?
Tôi nghĩ niềm vui và nỗi buồn của một người thầy đều đến từ những người học viên. Tôi vui khi học trò của mình thành công, có sự phát triển. Tôi buồn khi thấy các em không thể bền bỉ bám trụ với nghề. Tôi nghĩ tất cả những vui buồn đó đều là một phần trong cuộc đời mình phải đón nhận. Điều lớn nhất tôi có thể làm là chia sẻ với các em những kinh nghiệm, hiểu biết của mình.
- Trong thời đại công nghệ và AI phát triển mạnh mẽ, người nghệ sĩ cũng như học viên có thể dễ dàng có nhiều sự hỗ trợ từ bên ngoài, vậy theo anh, đâu là yếu tố giúp nghệ sĩ, học viên thành công hơn hay sẽ là một thách thức trong việc lạm dụng công nghệ?
Không phải đến bây giờ mà từ cách đây 10 năm, tôi thấy thế hệ sau này sẽ phải đối diện với một thách thức lớn bên cạnh những yếu tố thuận lợi. Chưa nói đến công nghệ AI, các công nghệ sản xuất phòng thu và máy móc hỗ trợ cũng làm cho tính kỹ thuật và sự khổ luyện của người nghệ sĩ bị giảm đi đáng kể.

Công nghệ ngày càng có sự hỗ trợ sâu, khiến ngành âm nhạc trở thành cuộc đua, thậm chí giống như một trò chơi giải trí nhiều hơn. Tôi nghĩ những học viên hay nghệ sĩ - những người theo đuổi con đường nghệ thuật một cách bài bản cần phải xác định rõ khi ngành nghề biến thành cuộc chơi mang tính gần gũi và đại chúng thì điều gì sẽ xác lập cho mình là một người nghệ sĩ chuyên nghiệp? Điều gì sẽ tạo thành những giá trị cá nhân mang tính độc bản để bản thân không thể bị hoà lẫn trong thị trường âm nhạc liên tục thay đổi này?
Trong đời sống âm nhạc, có những khó khăn mà khán giả không thể nhìn thấy. Đằng sau hậu trường, luôn có những khó khăn ẩn giấu của thời đại, những thách thức luôn hiện hữu hàng ngày hàng giờ. Thế nhưng không vì thế mà chúng ta từ bỏ. Bởi bản năng của một người nghệ sĩ sẽ vẫn luôn ở đó, dẫn đường và soi chiếu chúng ta đến với giá trị mà bản thân trân trọng và kiếm tìm.
Ảnh: NVCC
