Dù xuất phát điểm khác nhau – người chinh phục phím đàn piano, người thăng hoa với những vai diễn hay chinh phục khán giả bằng giọng hát nhưng PGS.TS Nguyễn Huy Phương – Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, TS.NSƯT Bùi Như Lai – Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu & Điện ảnh Hà Nội và NSND Quốc Hưng – Giám đốc Nhạc viện TPHCM hiện có chung một sứ mệnh cao cả: ươm mầm và chắp cánh cho những tài năng nghệ thuật tương lai. Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, VietNamNet giới thiệu loạt bài vinh danh những người thầy đặc biệt này.
Mỹ Tâm ủng hộ trường 200 triệu đồng, năm nào cũng gửi hoa
- Hơn 3 tháng nhậm chức Giám đốc Nhạc viện TPHCM của anh ra sao?
Khi nhận quyết định bổ nhiệm Giám đốc Nhạc viện TPHCM từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tôi thấy vinh dự, tự hào. Dù vậy, tôi không khỏi lo lắng, băn khoăn, không biết có thể bắt nhịp kịp với cuộc sống và công việc ở miền Nam hay không, nhất là khi mình đã sống cả đời ở Hà Nội.
Hôm vào TPHCM nhậm chức, tôi đến sớm 1 tiếng và ngỡ ngàng khi thấy cả tập thể Nhạc viện, đại diện các cơ quan, ban, ngành của thành phố cùng hàng chục lẵng hoa chào đón!
Hơn 3 tháng nay, tôi gần như ngày nào cũng có mặt ở trường từ sáng đến tối. Nếu trường có chương trình biểu diễn, tôi thường phải về nhà muộn. Có lẽ do tôi khá cầu toàn, làm gì cũng phải tới nơi tới chốn.
Tôi may mắn khi được hai Phó Giám đốc giỏi chuyên môn, năng động là TS. Nguyễn Mỹ Hạnh và ThS. Huỳnh Thị Thu Hiền hỗ trợ công việc. Chúng tôi đều có chung mong muốn phát triển, đưa đơn vị từng bước đi lên.
Nhạc viện TPHCM hiện đã có uy tín trong lĩnh vực đào tạo, tôi muốn đẩy mạnh thêm hoạt động biểu diễn. Tôi muốn các nghệ sĩ của đơn vị có thêm cơ hội biểu diễn bên ngoài, làm sao để người dân thành phố biết đến và thưởng thức nghệ thuật chuyên nghiệp.

-Từ nơi khác đến Nhạc viện TPHCM làm người đứng đầu, anh làm thế nào để hòa đồng, phối hợp tốt với tập thể ở đây?
Người miền Nam phóng khoáng, chân thành, thẳng thắn, nghĩ gì nói nấy, sống chan hòa, cởi mở. Trước mắt, với những kế hoạch đã được ấn định, tôi cùng Ban Giám đốc chung tay thực hiện tốt nhất có thể.
Về mặt tổ chức và nhân sự, trong quá trình làm việc, tôi cùng Ban Giám đốc trao đổi, đưa ra các ý kiến và nhanh chóng thống nhất, nhìn chung khá suôn sẻ. Tôi nghĩ cần thêm một khoảng thời gian mới đưa ra một số điều chỉnh hướng tới lợi ích chung, giúp tập thể ngày càng tốt hơn.
- Hẳn anh đã có những ý tưởng, kế hoạch riêng cho nhiệm kỳ 5 năm tại TPHCM?
Thị trường âm nhạc miền Nam không chỉ phát triển mạnh mà còn đa dạng, đồng bộ, từ nhạc nhẹ đến các dòng nhạc cổ điển, dân gian, bolero… đều phát triển và có thị phần riêng.

Thời còn làm Giám đốc Nhạc viện TPHCM, anh Tạ Quang Đông (nay là Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - PV) đã cho thành lập Khoa Jazz-Pop-Rock và Công nghệ âm nhạc - nơi đào tạo kỹ thuật thanh nhạc chuyên biệt để hát nhạc nhẹ và các dòng nhạc tương tự. Đây là sự nắm bắt chính xác, nhạy bén về thị hiếu khán giả miền Nam. Chỉ trong vài năm, số lượng sinh viên thi vào khoa tăng vọt, nay đã lên đến hàng trăm sinh viên.
Trong khi đó, Khoa Thanh nhạc vẫn là mũi nhọn đào tạo kỹ thuật cổ điển, là cái nôi của nhiều ca sĩ thành danh, trong đó có Mỹ Tâm. Khi về đây, tôi nghe nhiều thầy cô khen ngợi Mỹ Tâm là người tôn sư trọng đạo, sống có trước có sau. Dù hiện tại đã là ngôi sao hạng A nổi tiếng nhưng chưa dịp 20/11 nào cô ấy quên gửi đến trường một lẵng hoa tươi thắm. Dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Nhạc viện TPHCM (1956 - 2026), Mỹ Tâm còn ủng hộ trường 200 triệu đồng, rất đáng quý.
Ngoài lĩnh vực đào tạo đã để lại nhiều dấu ấn, tôi còn đang xây dựng đề án thành lập Dàn nhạc giao hưởng Dân tộc TPHCM nhằm hưởng ứng tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Cụ thể, đây sẽ là dàn nhạc dân tộc quy mô lớn, khoảng 80 người, được xây dựng theo mô hình dàn nhạc giao hưởng, dự kiến là dàn nhạc đầu tiên thuộc loại hình này tại TPHCM.

Ngày xưa, tôi từng có dịp đi xem và đánh giá cao các dàn nhạc dân tộc của Trung Quốc. Tôi muốn TPHCM cũng có một dàn nhạc như thế, nhất là để phục vụ những dịp long trọng đón tiếp các đoàn khách quốc tế. Thành phố thực sự đang thiếu một dàn nhạc dân tộc quy mô lớn. Hiện tôi đã báo cáo đề án với các cơ quan, cấp lãnh đạo liên quan, Thành ủy và UBND TPHCM để xin cơ chế. Trường hiện đã có đủ nhạc trưởng, nhạc công và nghệ sĩ biểu diễn; chỉ cần có cơ chế, tôi có thể cho ra mắt dàn nhạc trong vòng 3 tháng.
Kế đến, tôi còn ấp ủ xây dựng một Dàn nhạc giao hưởng Trẻ vì Nhạc viện có nhiều sinh viên giỏi. Vào đây được nửa tháng, tôi bất ngờ nhận nhiệm vụ đưa dàn nhạc của đơn vị sang tham gia Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới lần thứ IV tại Moskva, Nga.
Tôi nhớ đoàn trình diễn chương trình khoảng 60 phút nhưng tiết mục nào cũng khiến cả 2.000 khán giả nước ngoài vỗ tay gần 5 phút. Sau chuyến đi đó, tôi nung nấu mãi ý nghĩ phải xây dựng bằng được Dàn nhạc giao hưởng Trẻ, nhất định sẽ bắt tay vào triển khai ngay sau đợt kỷ niệm 70 năm Nhạc viện.
"Tình ca" (sáng tác: Hoàng Việt) - NSND Quốc Hưng
Không xa cách sau khi thôi Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam
- Rời chức vụ giám đốc, mối quan hệ giữa anh và tập thể nhân sự Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (HVANQGVN) có trở nên xa cách?
Chúng tôi vẫn làm việc với nhau vì còn nhiều mối liên hệ về công việc như các giấy tờ cần phải ký, những dự án tôi đang làm dở… Và tôi vẫn phụ trách một lượng học viên cao học của trường mà. Năm nay, có 3 bạn tôi đang dạy sắp tốt nghiệp. Các bạn quả quyết: “Thầy đi đâu tụi con theo thầy”, thành thử cứ một thời gian lại bay vào TPHCM học hoặc thỉnh thoảng tôi ra Hà Nội dạy. HVANQGVN vẫn tạo điều kiện cho tôi. Dù sao, tôi cũng là một giảng viên có nhiều kinh nghiệm, có vị trí trong lĩnh vực đào tạo cổ điển.

- Ôm đồm nhiều vai trò quá, anh đang hơi xao nhãng hoạt động của một nghệ sĩ biểu diễn?
Chính trong thời gian này, tôi đang xao nhãng hoạt động biểu diễn nhất. Để tập trung cho cương vị mới, tôi đã từ chối hầu hết lời mời biểu diễn, hiện chỉ nhận những chương trình quan trọng của Đảng và Nhà nước hoặc một số chương trình tại TPHCM cho tiện đi lại.
Cát-sê của tôi thuộc hàng cao nên từ chối biểu diễn đồng nghĩa với việc mất đi một nguồn thu nhập lớn. Hồi ở Hà Nội, tôi chưa từng đòi hỏi mức cát-sê cụ thể, chỉ bảo trả theo mặt bằng chung, vào đây cũng vậy. Nhưng nhìn chung, mức cát-sê trong Nam cũng rất tốt.
Tôi làm gì cũng chưa bao giờ quên mình xuất thân là nghệ sĩ biểu diễn. Lúc đi dạy, tôi nghĩ mình cùng lắm làm trưởng khoa, không ngờ được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc, rồi quyền Giám đốc và Giám đốc HVANQGVN. Việc kinh qua nhiều vị trí giúp tôi có góc nhìn bao quát, tư duy cũng đa dạng hơn.
Phòng của NSND Quốc Hưng tại Giám đốc Nhạc viện TPHCM luôn có cây piano. Ông chơi tặng phóng viên bài "Tình em" (sáng tác: Huy Du)
- Việc không luyện thanh đều đặn hằng ngày là nguyên do khiến giọng hát của anh mất phong độ?
Không, tôi vẫn dạy học. Vào đây, tôi nhận dạy thêm 2 bạn đại học, 2 bạn trung cấp, không ngày nào không ngồi vào đàn, hát. Thỉnh thoảng, tôi vẫn nhận lời mời thu âm, mọi khâu vỡ bài, tập luyện… đều nghiêm túc, chuẩn chỉnh như từ trước đến nay. Lần trước về Hà Nội, tôi đã vào studio thu liền mấy bài.
Trong Nam, tôi chưa có thời gian tìm hiểu phòng thu nào. Và chắc chắn, tôi sẽ cho khôi phục lại phòng thu của Nhạc viện - nơi không chỉ dành cho giảng viên, nghệ sĩ của trường sử dụng mà còn được xã hội hóa, sẵn sàng mở đấu thầu theo quy định nếu có đối tác phù hợp.

- Ở vị trí của anh, tôi tưởng chỉ nhận hướng dẫn nghiên cứu sinh, học viên cao học. Phải chăng các bạn sinh viên đại học, trung cấp kia là con của vị chức sắc, đại gia nào chăng?
Ở ngoài Bắc hay trong này, tôi đều dạy tất cả các bậc đào tạo, từ trung cấp tới nghiên cứu sinh. Lớp cao học tôi phụ trách trong TPHCM có ca sĩ Đào Mác, Lê Viết Thu… Tôi nhận sinh viên vì muốn dạy các bạn từ những nốt nhạc đầu tiên. Hai bạn đại học đã qua đào tạo cơ bản nhưng kỹ thuật chưa hoàn chỉnh, còn hai bạn trung cấp chẳng khác nào tờ giấy trắng, dạy rất thích. Tôi luôn tâm niệm thầy giỏi không kén trò. Các bạn có giọng hát bình thường nhất, qua tay mình trở thành người hát tốt, đấy mới là thầy giỏi.
- Anh có ý định làm hồ sơ xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó Giáo sư (PGS)?
Sự nghiệp đào tạo âm nhạc nói chung, đào tạo thanh nhạc nói riêng cũng là một nhiệm vụ trọng tâm của tôi, vì vậy tôi rất nghiêm túc trong vấn đề này. Hiện tại, tôi đã đủ tiêu chuẩn để xét bổ nhiệm chức danh PGS. Trong thời gian tới, nếu có đợt bổ nhiệm chức danh PGS, tôi sẽ đăng ký và nộp hồ sơ.
NSND Quốc Hưng tên đầy đủ là Đỗ Quốc Hưng, sinh năm 1970 tại Hà Nội, là giọng nam trầm đại hiếm gặp bậc nhất của opera Việt Nam.
Quốc Hưng xuất thân là nghệ sĩ chèo Đoàn chèo Hà Nội. Được sự khuyến khích của NSND Quý Dương, anh theo học Khoa Thanh nhạc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (HVANQGVN), chính thức theo đuổi nhạc cổ điển.
Sau khi NSND Trần Hiếu dìu dắt suốt giai đoạn trung cấp và đại học, anh tiếp tục học lên cao học, nghiên cứu sinh dưới sự hướng dẫn của NSND Trung Kiên và nhận học vị Tiến sĩ vào năm 2017.
Năm 2019, Quốc Hưng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Năm 2025, anh được bổ nhiệm chức vụ Giám đốc HVANQGVN. Tháng 7 năm nay, anh được bổ nhiệm chức vụ Giám đốc Nhạc viện TPHCM.

