Ông Nguyễn Văn Bình (50 tuổi, trú tại xã An Khánh, Hà Nội) hỏi: Vừa qua, ô tô của tôi bất ngờ bốc cháy, hư hỏng nặng. Lúc mua xe tôi có mua thêm bảo hiểm cháy nổ. Hiện tại xe vẫn còn thời hạn bảo hành hơn 1 năm.
Ngay sau khi sự cố cháy xảy ra, tôi lập tức liên hệ với đại lý bán xe để yêu cầu xử lý theo chế độ bảo hành. Tuy nhiên, phía đại lý từ chối trách nhiệm, cho rằng thiệt hại do cháy nổ thuộc phạm vi bảo hiểm, còn họ chỉ xử lý với lỗi kỹ thuật nhỏ cần sửa chữa.
Tôi tiếp tục làm việc với công ty bảo hiểm thì họ nói xe đang trong thời hạn bảo hành, nếu nguyên nhân cháy xuất phát từ lỗi kỹ thuật thì trách nhiệm thuộc về nhà sản xuất. Vì vậy, công ty bảo hiểm tạm thời từ chối chi trả.
Tôi nên yêu cầu bên nào chịu trách nhiệm bây giờ?

Luật sư Nguyễn Viết Hoàng Sơn (Công ty Luật TAT Law Firm) trả lời: Trong các vụ việc liên quan đến cháy nổ tài sản, nguyên nhân cháy chính là yếu tố then chốt để xác định trách nhiệm thuộc về bên nào. Việc này phải dựa trên kết luận giám định của cơ quan có thẩm quyền, thường là lực lượng Cảnh sát PCCC.
Trường hợp xác định xe tự cháy do lỗi hệ thống điện, linh kiện hoặc sai sót trong quá trình sản xuất, đại lý và hãng xe phải chịu trách nhiệm bảo hành. Tùy mức độ, họ có nghĩa vụ sửa chữa, thay thế hoặc thậm chí đổi xe mới theo cam kết.
Nếu nguyên nhân cháy không xuất phát từ lỗi của xe (ví dụ: cháy lan, vật nóng rơi vào…) thì công ty bảo hiểm phải bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm cháy nổ.
Luật sư Sơn cho rằng việc cả đại lý và công ty bảo hiểm cùng từ chối giải quyết trường hợp trên ngay từ đầu là chưa phù hợp. Lập luận “bảo hành chỉ áp dụng cho lỗi nhỏ” là không có cơ sở pháp lý. Bảo hành là cam kết về chất lượng sản phẩm – nếu xe hư hỏng nghiêm trọng do lỗi nội tại, bên bán vẫn phải chịu trách nhiệm.
Đối với công ty bảo hiểm, khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, doanh nghiệp có nghĩa vụ tiến hành giám định thiệt hại. Trong nhiều trường hợp, họ có thể tạm ứng bồi thường cho khách hàng, sau đó mới xác định trách nhiệm cuối cùng để truy đòi bên có lỗi. Việc từ chối ngay khi chưa có kết luận giám định là gây bất lợi cho người mua bảo hiểm.
Để tránh bị “đá bóng trách nhiệm”, người mua xe cần chủ động thực hiện các bước sau: yêu cầu kết luận giám định nguyên nhân cháy bởi đây là “chìa khóa” để xác định trách nhiệm; gửi văn bản yêu cầu đại lý và công ty bảo hiểm cùng tham gia kiểm tra hiện trạng, lập biên bản chung để tránh tranh cãi về sau.
Sau khi có kết luận, chủ xe cần gửi văn bản yêu cầu bảo hành hoặc bồi thường, kèm thời hạn trả lời cụ thể (ví dụ: 7 ngày làm việc). Nếu các bên vẫn né tránh, chủ xe có thể khiếu nại đến cơ quan quản lý hoặc khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi.
Tuy nhiên, chủ xe cần giữ nguyên hiện trạng phương tiện, đồng thời lưu giữ đầy đủ hình ảnh, biên bản và tài liệu làm việc với các bên. Đây sẽ là chứng cứ quan trọng nếu vụ việc phải giải quyết bằng con đường pháp lý.