Ô tô Nhật, EU thuế 0% tràn ngập, xe nội địa bán chỗ nào

 Muốn ngành ô tô lớn mạnh và có sức cạnh tranh với xe nguyên chiếc nhập khẩu, hướng tới xuất khẩu, cần phải đẩy mạnh nội địa hóa. Tuy nhiên, đến nay công nghiệp hỗ trợ rất yếu kém. Đây là bất lợi rất lớn. 

Mở cửa hoàn toàn

Thị trường ô tô Việt Nam sẽ mở cửa hoàn toàn vào thời điểm 2030. Hiện thuế nhập khẩu ô tô từ các nước khu vực ASEAN đã giảm xuống còn 0%. Năm 2018, Việt Nam đã ký kết Hiệp định thương mại tự do (CPTPP) cam kết giảm dần thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc về 0% sau 7-9 năm nữa. Mới đây, Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) ký kết Hiệp định thương mại tự do (EVFTA) cũng cam kết giảm dần thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc về 0% sau 9-10 nữa.

Như vậy, tới năm 2030 thị trường ô tô Việt Nam sẽ mở cửa hoàn toàn cho các trung tâm sản ô tô lớn trên thế giới bao gồm ASEAN, Nhật Bản, Mexico và EU.

Theo dự báo của cơ quan chức năng, thị trường ô tô Việt Nam sẽ đạt quy mô 1 triệu xe/năm, vào thời điểm 2030. Thu nhập người dân đang ngày càng tăng và giai đoạn ô tô hóa (motorization) sẽ diễn ra sau năm 2020. Tiêu thụ xe sẽ tăng dần từ con số 300.000 chiếc/năm hiện nay lên 1 triệu chiếc/năm vào 2030.

{keywords}
Công nghiệp ô tô VN liệu có cơ hội khi công nghiệp hỗ trợ èo uột (ảnh minh họa0?

Thị trường ô tô có tiềm năng lớn, nhưng ngành công nghiệp ô tô trong nước liệu có phát triển, đủ sức cạnh tranh với xe nhập khẩu chất lượng tốt và giá rẻ tràn vào?

Với công nghiệp ô tô trong nước, hiện có dự án lớn nhất của Tập đoàn Vingroup đầu tư nhà máy công suất 500.000 xe/năm chia làm 2 giai đoạn, đã hoàn tất giai đoạn 1, công suất 250.000 xe/năm.

Công ty Trường Hải có dự án nhà máy ô tô Mazda công suất 120.000 xe/năm, giai đoạn 1 công suất 50.000 xe/năm đã hoàn tất. Công ty Hyundai Thành Công đang theo đuổi dự án 120.000 xe/năm và có thể nâng công suất lên 240.000 xe/năm. Công ty Toyota Việt Nam, đầu tư dự án nâng công suất từ 50.000 xe hiện nay lên 100.000 xe/năm vào 2023. Ngoài ra, còn công suất của một số DN khác như Honda Việt Nam, Mitsubishi Việt Nam,... Nếu các DN thực hiện đúng kế hoạch đề ra thì tới sau năm 2020, Việt Nam sẽ có công suất khoảng 1 triệu xe ô tô con/năm, đủ đáp ứng nhu cầu trong nước và có thể xuất khẩu.

So với các quốc gia trong khu vực, ô tô sản xuất lắp ráp tại Việt Nam có chi phí cao hơn khoảng 20% do doanh số không cao và tỷ lệ nội địa hóa thấp. Ô tô trong nước đến nay vẫn chủ yếu nhập linh kiện về lắp ráp.

Theo chuyên gia Nguyễn Minh Đồng, trước bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng và mở cửa thị trường ô tô, nếu vẫn chỉ quen lắp ráp thì chỉ có thể duy trì đến năm 2025. Sau thời điểm này, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam sẽ khó mà tồn tại và thị trường bị thôn tính.

Muốn ngành ô tô lớn mạnh và có sức cạnh tranh với xe nguyên chiếc nhập khẩu, hướng tới xuất khẩu, cần phải đẩy mạnh nội địa hóa. Tuy nhiên, đến nay công nghiệp hỗ trợ rất yếu kém. Đây là bất lợi rất lớn. Liệu sau 5 năm nữa có thể đảo ngược tình thế này?

Thị trường vào tay xe nhập?

Hiện ô tô sản xuất lắp ráp trong nước mới đạt tỷ lệ nội địa hóa bình quân khoảng 7-10%. Các sản phẩm đã được nội địa hóa mang hàm lượng công nghệ rất thấp như: lốp xe, ghế ngồi, gương, kính, bộ dây điện, ắc-quy, sản phẩm nhựa... So với các nước trong khu vực, tỷ lệ nội địa hóa của Việt Nam kém xa. Cụ thể, tỷ lệ nội địa hóa của các nước trong khu vực trung bình đã đạt được 65-70%, Thái Lan đạt tới 80%.

Để công nghiệp hỗ trợ phát triển với những sản phẩm có chất lượng tốt, hàm lượng công nghệ cao trong hoàn cảnh hiện nay rất khó khăn. Không nhiều nhà cung cấp Việt Nam đáp ứng được tiêu chuẩn để tham gia chuỗi cung cấp bởi thiếu bản quyền hoặc chuyển giao công nghệ hoặc thỏa thuận cấp phép từ các nhà cung cấp chính hãng.

{keywords}
Đây là dự án có tỷ lệ nội địa hóa cao nhất vì có đầu tư xưởng dập thân vỏ xe và xưởng chế tạo động cơ.

Nhóm công tác về ô tô xe máy thuộc Diễn đàn DN Việt Nam (VBF) cho rằng, mặc dù Chính phủ đã có một số Quyết định hoặc Nghị định để phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ. Tuy nhiên, thực tế không có nhiều nhà cung cấp được hưởng, vì không thể giải quyết được các vấn đề. Bởi vì quy mô, sản lượng nhỏ và thuế nhập khẩu sản phẩm nguyên chiếc giảm về 0%.

Còn số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, hiện chỉ có 11 mẫu xe sản xuất lắp ráp trong nước đạt sản lượng lớn hơn 6.000 xe/năm.

Trong đó, cao nhất là mẫu Vios của Toyota Việt Nam đạt 27.000 chiếc/năm, tiếp đến là Grand i10 của Hyundai Thành Công đạt 22.000 chiếc/năm. Còn lại đều từ 6.000 xe-15.000 xe/năm.Trong khi đó, theo tính toán, để phát triển ngành công nghiệp ô tô, một mẫu xe phải đạt sản lượng 50.000 chiếc/năm, gấp đôi doanh số tiêu thụ của những mẫu xe bán chạy nhất hiện nay, thì mới có hiệu quả.

Trong số các dự án đầu tư hiện nay, Vinfast là dự án sẽ có tỷ lệ nội địa hóa cao nhất, vì có đầu tư xưởng dập thân vỏ xe và xưởng chế tạo động cơ. Tuy nhiên, như đã nói, để phát triển thì một mẫu xe phải đạt doanh số 50.000 xe/năm trở lên, với sản xuất động cơ cũng tương tự, phải đạt quy mô 50.000-100.000 chiếc/năm mới có hiệu quả. Nếu sản xuất ra, giá thành cao, thương hiệu mới, liệu có cạnh tranh được với xe nhập khẩu nguyên chiếc hưởng thuế 0% tràn vào?

Theo chuyên gia Nguyễn Minh Đồng, để “xe nội” có doanh số tốt, cạnh tranh được với xe nhập thì phải có chính sách ưu đãi, hỗ trợ cực mạnh mới hy vọng có kết quả.

Hơn nữa xu hướng ô tô sử dụng động cơ điện đang trở nên phổ biến, nhất là sau năm 2025. Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật này. Tại Việt Nam có một số DN mong muốn đầu tư phát triển ô tô điện, như Mitsubishi muốn đầu tư sản xuất xe điện lai xăng (PHEV), sau đó tiến đến sản xuất xe điện hoàn toàn. Vinfast cũng có ý định làm ô tô điện. Tuy nhiên, chính sách khuến khích phát triển ô tô điện của Việt Nam đến nay vẫn chưa rõ ràng và chưa đủ sức hấp dẫn, nên tất cả chưa có gì.

Trong khi đó, mới đây, Tập đoàn Toyota Nhật Bản quyết định chi 1,9 tỷ USD đầu tư sản xất ô tô điện tại Indonesia. Khi đó thì công suất sẽ tính cho cả khu vực và Việt Nam lại tiếp tục bỏ lỡ cơ hội.

Chuyên gia Nguyễn Minh Đồng cho rằng, muốn công nghiệp ô tô phát triển, sản phẩm làm ra cạnh tranh được với xe nhập nguyên chiếc, thì phải có giá thành thấp và chất lượng tốt. Như vậy mới bán được hàng và giúp các DN tăng quy mô. Quy mô tăng thì sẽ lôi kéo các nhà đầu tư vào sản xuất linh kiện, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và công nghiệp hỗ trợ sẽ phát triển. Có như vậy, ngành ô tô mới đứng vững và giữ được thị trường. Còn không thị trường sẽ thuộc về xe nhập khẩu.

Trần Thủy

tin nổi bật

Suốt 2 năm đóng băng, biệt thự biển triệu đô đua nhau cắt lỗ

Từng là thủ phủ của bất động sản nghỉ dưỡng, hàng trăm căn biệt thự triệu đô ven biển ở Đà Nẵng vẫn đang “ngủ đông” tới tận hè này sau 2 năm dài Covid-19.

Khó đủ bề: Chật vật chống đỡ 'bão giá', vẫn bị đè nặng thuế phí

Nhiều DN ngành lương thực, thực phẩm đang chật vật ứng phó với “bão giá” nguyên liệu đầu vào, trong khi sức mua trên thị trường cứ yếu dần. Chưa bao giờ, họ phải chống chọi với khó khăn từ mọi phía như hiện nay.

Chấm dứt rời rạc, tự phát mở cơ chế mới phát triển liên kết vùng

Ban Chỉ đạo Tổng kết Nghị quyết 39-NQ/TW ngày 24/6 đã phối hợp với Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức Tọa đàm "Liên kết phát triển tiểu vùng Nam Trung Bộ trong bối cảnh mới".

Sốt đất 'xì hơi', nhà đầu tư rao bán cắt lỗ nhưng không ai mua

Có người trả mảnh đất nông nghiệp của anh Trần Văn Tĩnh chênh 500 triệu đồng nhưng sợ bán hớ, anh Tĩnh giữ lại đến giờ bán bằng giá cũng không ai mua.

Tiết lộ về tình cảnh "ngàn cân treo sợi tóc" của Pacific Airlines

Vietnam Airlines tiết lộ tình hình tài chính của Pacific Airlines đang rất nghiêm trọng, dòng tiền bị thiếu hụt, nợ quá hạn lớn đe dọa mất khả năng thanh toán và phải chấm dứt hoạt động.

Dễ dãi với nhà đầu tư ngoại, cảnh báo vốn nhỏ chiếm đất lớn

Một số địa phương vẫn còn dễ dãi trong việc chấp nhận khá nhiều dự án FDI quy mô nhỏ, không mang lại hiệu quả cho địa phương, cấp đất với diện tích quá lớn cho dự án FDI.

Mỗi tỉnh 1 kiểu, vừa rời rạc vừa xung đột làm suy yếu lợi thế chung

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Trần Tuấn Anh cho rằng, các địa phương còn lúng túng, bị động và thiếu người ‘nhạc trưởng” trong điều phối liên kết vùng Nam Trung Bộ.

Đề xuất thanh toán giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng

HoREA kiến nghị quy định việc thanh toán trong giao dịch kinh doanh bất động sản phải qua ngân hàng sẽ làm tăng tính minh bạch của thị trường bất động sản, chống rửa tiền.

Vietnam Airlines dự kiến lỗ gần 10.000 tỷ năm 2022

Mặc dù doanh thu tăng, công ty vẫn dự kiến lỗ ròng 9.335 tỷ đồng trong năm nay, giảm 23,5% so với khoản lỗ năm trước.

Người Việt nhịn ăn tiêu 12 năm để mua một chiếc ô tô bình dân

Với thu nhập bình quân đầu người một tháng năm 2020 đạt 4,25 triệu đồng thì người Việt Nam phải tiết kiệm khoảng 143 tháng, tương đương 12 năm không ăn tiêu gì, mới đủ tiền mua ô tô bình dân giá 600 triệu đồng.

Đổ vốn nghìn tỷ đi bán hàng giá rẻ, đại gia gom khách lẻ vỉa hè

Với nguồn tài chính mạnh, các ông lớn đang từng bước đưa mọi lĩnh vực bán lẻ, từ thượng vàng - hạ cám về quy mô chuỗi cửa hàng chuyên nghiệp.

Giá xăng đắt nhất 8 năm qua, vé máy bay tăng mạnh, hàng không chật vật

Không chỉ hàng không quốc tế, giá xăng liên tục tăng cao cũng khiến các hãng bay trong nước chật vật với bài toán kinh doanh, lợi nhuận. Giá vé máy bay vì thế cũng nóng lên hàng ngày.

Xăng tăng giá, tài xế bỏ nghề, hãng xe lo trụ không nổi

Nhiều doanh nghiệp vận tải đang trụ không nổi khi giá xăng dầu lên quá cao.

TP.HCM: Hết tiền, công ty vận hành metro số 1 'cầu cứu' Chính phủ

Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (đơn vị vận hành metro số 1), hiện nay đơn vị hết sức khó khăn, có nguy cơ phải gián đoạn hoạt động do không có bất kỳ nguồn kinh phí nào kể từ tháng 8/2021.

Liên kết vùng, tiểu vùng để phát triển kinh tế

Hoạt động liên kết mới được thực hiện chủ yếu ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và một số lĩnh vực như du lịch, hạ tầng giao thông.