Ông Biden bế tắc về Iran?

Các quan chức Mỹ và châu Âu tiết lộ, Tổng thống Joe Biden hiện không có mấy giải pháp ngoại giao khả thi nhằm thuyết phục Iran khôi phục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân quốc tế JCPOA đã ký giữa Tehran và các cường quốc năm 2015.

Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran về việc khôi phục JCPOA đã bị đình trệ kể từ khi vòng cuối cùng kết thúc vào ngày 20/6 và Tehran tuyên bố rõ ràng rằng, họ chưa sẵn sàng nối lại thương lượng trước khi Tổng thống đắc cử Ebrahim Raisi tuyên thệ nhậm chức vào tháng 8 tới đây.

{keywords}
 

Các quan chức Mỹ và châu Âu đổ lỗi sự đình trệ cho việc thắng cử của giáo sĩ theo đường lối cứng rắn ở Iran. Tình trạng đã đặt ra câu hỏi về những bước đi tiếp theo nếu các cuộc đàm phán đi vào ngõ cụt. Bộ Ngoại giao Mỹ thừa nhận, họ có thể cần tái xem xét lập trường của mình.

Vấn đề ở chỗ, các chuyên gia đều nhất trí hiện chẳng có mấy giải pháp cho thỏa thuận năm 2015, vốn ấn định Tehran phải hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc giảm bớt các lệnh trừng phạt kinh tế.

Theo Reuters, khi cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đơn phương xé bỏ JCPOA, ông đã cho tái triển khai các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm tước đi phần lớn khả năng xuất khẩu dầu mỏ và gây ra tình trạng khốn đốn về kinh tế ở quốc gia Hồi giáo. Hiện, Mỹ và phương Tây đang nhắm tới một giải pháp thay thế JCPOA, yêu cầu Iran chấp nhận các giới hạn lớn hơn về hạt nhân và có lẽ cả những hoạt động khác để đổi lấy việc giảm trừ trừng phạt hơn nữa.

Giới phân tích nhận định, phương Tây dường như khó có khả năng thương lượng về một thỏa thuận bao trùm hơn như trên thay vì khôi phục JCPOA, vốn ít nhất đã xác lập các điều kiện, ngay cả khi họ có thể cần điều chỉnh các ràng buộc để phản ánh hoạt động tăng cường làm giàu urianium của Iran sau khi chính quyền Trump rút khỏi thỏa thuận.

Giải pháp "nhiều hơn đổi nhiều hơn" sẽ giới hạn thương lượng trong sự cân bằng giữa việc hạn chế chương trình hạt nhân của Tehran với việc nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế. Một phiên bản rộng hơn và gai góc hơn sẽ đòi hỏi quốc gia Hồi giáo cũng phải giới hạn chương trình tên lửa đạn đạo cùng sự hỗ trợ đối với các tổ chức vũ trang ủy nhiệm trong khu vực, điều giới chức Iran khăng khăng sẽ không bao giờ chấp nhận.

Một giải pháp thay thế thứ hai, thường được gọi là "ít hơn đổi ít hơn" có thể đòi hỏi ít hạn chế hơn với chương trình hạt nhân của Iran, nhưng ngược lại Tehran cũng ít được giảm trừ các lệnh cấm vận hơn. Song, tùy chọn này có thể khiến ông Biden bị chỉ trích vì vẫn trao cho Tehran các lợi ích kinh tế trong khi giành được rất ít nhượng bộ từ họ.

Cựu Đại sứ Pháp tại Mỹ Gerard Araud nhận định, một thỏa thuận mới, yếu hơn JCPOA sẽ không bền vững về mặt chính trị ở Mỹ. Theo ông, không có giải pháp nào hiệu quả cho vấn đề Iran ngoài "gia tăng áp lực tối đa" như cách chính quyền Trump từng theo đuổi trước đây.

Về phần mình, Iran đã gia tăng áp lực cho Washington bằng cách bắt đầu làm giàu các thanh kim loại uranium và thậm chí để ngỏ khả năng làm giàu uranium đến 90%, những động thái có thể giúp nước này chế tạo vũ khí nguyên tử. Dennis Ross, cựu chuyên gia về Trung Đông của Chính phủ Mỹ tin, Tehran có khả năng sẽ tiếp tục thúc ép Washington bằng cách mở rộng chương trình hạt nhân.

Một nhà ngoại giao cấp cao tham gia vào các cuộc thương lượng bày tỏ, điều quan trọng là phải thuyết phục đội ngũ của tân Tổng thống Iran Raisi rằng, họ đã nhầm khi nghĩ thời gian đang đứng về phía mình. Điều này đồng nghĩa, họ không thể hy vọng có thể đàm phán về một thỏa thuận ít giới hạn hơn nhưng được giảm bớt nhiều trừng phạt hơn.

"Tôi nghĩ rằng tất cả các lựa chọn đều tồi tệ hơn đối với cả chúng tôi và Iran. Thành thật mà nói, tôi nghĩ, rốt cuộc Iran sẽ phải hứng chịu. Tôi không biết liệu họ có tổn thất nhiều hơn chúng tôi hay không, nhưng họ sẽ ở trong tình huống tồi tệ. Đó là lý do tại sao hiện giờ chúng tôi lập luận rằng, lựa chọn tốt nhất là quay trở lại tuân thủ nghiêm ngặt thỏa thuận. Đó là phân tích của chúng tôi", một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ chia sẻ.

Quan chức này nói thêm, chính quyền Biden sẽ làm tất cả những gì có thể để khôi phục thỏa thuận hạt nhân quốc tế với Iran, nhưng "phải chuẩn bị sẵn sàng sống chung với các lựa chọn thay thế".

Tuấn Anh

Iran tuyên bố đủ sức tăng mức làm giàu uranium lên 90%

Iran tuyên bố đủ sức tăng mức làm giàu uranium lên 90%

Theo hãng tin Sputnik, tuyên bố trên được Tổng thống Iran, ông Hassan Rouhani đưa ra trong cuộc họp nội các hôm nay (14/7).

Iran tiết lộ cử tàu chiến đến Đại Tây Dương 'chọc tức' Mỹ

Iran tiết lộ cử tàu chiến đến Đại Tây Dương 'chọc tức' Mỹ

Lãnh đạo Hải quân Iran tuyên bố, việc nước này lần đầu tiên điều các chiến hạm đến Đại Tây Dương nhằm "truyền tải một thông điệp đặc biệt" của Tehran gửi tới Mỹ.

tin nổi bật

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.