Ông Trump chơi rắn, Mỹ - Trung ngày càng xa rời

Cả Washington và Bắc Kinh đều cáo buộc bên kia bắt đầu hành động thù địch trước. Trong đó, Trung Quốc nhấn mạnh việc Tổng thống Mỹ đơn phương áp thuế nhập khẩu chống nước này.

Khi hoàn cảnh quen thuộc và thoải mái thay đổi đột ngột, bản năng của con người là tin rằng mọi thứ sẽ sớm trở lại bình thường. Đối với một số người, việc phải đối mặt với khả năng cuộc sống có thể đã thay đổi vĩnh viễn thực sự rất đáng lo ngại. Giới quan sát đã chứng kiến điều này trong phản ứng của các doanh nghiệp trước vòng xoáy đi xuống của quan hệ Mỹ - Trung.

{keywords}
 

Chặng đường dài phía trước

Sau 40 năm, hai cường quốc hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, thật khó có thể tưởng tượng về sự phân tách thực sự trong quan hệ song phương. Nhiều nhà lãnh đạo tin, các chính trị gia ở Washington và Bắc Kinh sẽ điều chỉnh những bất đồng, khi họ nhận ra các tác động thực sự của việc “tách rời” hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Họ hy vọng, một thỏa thuận thương mại sẽ ổn định mọi thứ, ngay cả khi phải đợi đến kết thúc cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11.

Tuy nhiên, viết trên tạp chí Financial Times, cây bút bình luận Gideon Rachman cho rằng mọi việc không dễ dàng. Thực tế, việc phân tách vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Quá trình đã vượt ra ngoài các lĩnh vực công nghệ và tài chính.

Theo thời gian, điều này sẽ ảnh hưởng đến tất cả các ngành công nghiệp trọng yếu, từ sản xuất đến hàng tiêu dùng. Và tất cả các công ty đa quốc gia, ngay cả những ông lớn có trụ sở ở châu Âu cũng bị ảnh hưởng, khi họ phải xoay sở với các chuỗi cung ứng bị gián đoạn và những thay đổi về luật pháp của Mỹ và Trung Quốc.

Quá trình này càng được thúc đẩy bằng sự thay đổi cơ bản trong cách nhìn nhận của hai nước về mối quan hệ song phương. Trong hơn 4 thập kỷ qua, các nguyên tắc kinh doanh đã chiếm ưu thế so với sự cạnh tranh chiến lược. Song, hai nước đang trong một thế giới mới, nơi sự cạnh tranh chính trị che mờ các động lực kinh tế, ngay cả đối với một tổng thống Mỹ tự hào là nhà đàm phán tài ba.

Khi Tổng thống Donald Trump được cảnh báo rằng, sắc lệnh mới của ông, vốn buộc các công ty Mỹ cắt đứt quan hệ với ứng dụng nhắn tin nổi tiếng Trung Quốc WeChat, sẽ ảnh hưởng đến doanh số bán hàng của Mỹ ở đại lục, phản ứng của ông là "điều gì cũng được".

Đó không chỉ là ý muốn của riêng lãnh đạo Nhà Trắng. Hiện hai chính đảng thống trị ở Washington đều nhất trí phải cứng rắn hơn với Trung Quốc, ngay cả khi điều đó làm tổn hại đến các lợi ích doanh nghiệp. Hồi tháng 5, Thượng viện Mỹ đã đồng thuận thông qua một dự luật buộc các công ty Trung Quốc phải rút khỏi các sàn giao dịch chứng khoán của nước này, nếu họ không chịu mở sổ sách cho các cơ quan quản lý Mỹ kiểm tra.

Tương tự, tại Bắc Kinh, các mệnh lệnh chính trị nhằm khẳng định chủ quyền hiện chiếm ưu thế hơn bất kỳ động cơ nào để các công ty tránh đối đầu với Mỹ, thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc.

Mỹ-Trung đều bị lún sâu

Cả Washington và Bắc Kinh đều cáo buộc bên kia bắt đầu hành động thù địch trước. Người Trung Quốc nhấn mạnh việc ông Trump đã đơn phương áp đặt thuế quan. Phía Mỹ phản pháo rằng, Google và Facebook đã bị "cấm cửa" ở Trung Quốc hơn một thập kỷ trước khi Washington có hành động mạnh tay chống lại các hãng công nghệ Trung Quốc như Huawei và ByteDance.

Bất kỳ bên nào "nổ phát súng đầu tiên", hai nước đều đang bị lún sâu vào các chuỗi phản ứng kiểu "ăn miếng, trả miếng". Nếu Mỹ có thêm hành động chống lại WeChat và Huawei, Bắc Kinh nhiều khả năng sẽ trả đũa bằng cách hạn chế hơn nữa các công ty công nghệ Mỹ ở Trung Quốc.

Khi căng thẳng chính trị gia tăng, các thương hiệu tiêu dùng của Mỹ sẽ dễ bị những người theo chủ nghĩa dân tộc quốc gia ở đại lục tẩy chay. Đây có thể là một tin xấu đối với những thương hiệu hàng đầu của Mỹ như Starbucks hay Hiệp hội Bóng rổ quốc gia (NBA).

Ngoài ra, sự tách rời quan hệ Mỹ - Trung cũng đang chịu ảnh hưởng của những đánh giá rủi ro mới. Việc các công ty Trung Quốc, bao gồm cả ZTE và Huawei, bị cấm bán vi xử lý máy tính của Mỹ đã thúc đẩy đại lục tự cung, tự cấp các công nghệ then chốt.

Các công ty Mỹ cũng đang tìm mọi cách phòng tránh rủi ro cho các khoản đầu tư của họ. Ví dụ, Apple, công ty đã xây dựng đế chế kinh doanh xoay quanh hoạt động sản xuất ở Trung Quốc, đang chế tạo phiên bản điện thoại iPhone mới nhất của họ ở cả Trung Quốc và Ấn Độ.

Một lĩnh vực xung đột nữa giữa hai nước là tài chính - ngân hàng. Trong thập kỷ qua, Mỹ đã triển khai các biện pháp trừng phạt tài chính nhắm vào các nước như Iran và Venezuela, gây tác động hủy hoại thường xuyên. Hiện, chính quyền ông Trump bắt đầu sử dụng công cụ này trong cuộc đối đầu với Trung Quốc.

Washington đã áp lệnh trừng phạt đối với một số quan chức ở Hong Kong và đại lục, loại họ khỏi hệ thống tài chính Mỹ. Do tính trung tâm của đồng đôla trong thương mại thế giới, các ngân hàng quốc tế chắc chắn không muốn vi phạm những lệnh cấm nói trên.

Rủi ro này có thể kiểm soát được trong trường hợp lệnh cấm chỉ ảnh hưởng giới hạn tới một vài cá nhân. Song, điều gì sẽ xảy ra nếu các biện pháp trừng phạt tài chính bị mở rộng áp dụng đối với các công ty lớn của Trung Quốc?

Các ngân hàng Phố Wall, vốn đã kiếm bộn tiền từ việc niêm yết các công ty Trung Quốc trên sàn chứng khoán New York, cho rằng ngay cả khi hoạt động niêm yết này bị cấm, họ vẫn có thể đưa các doanh nghiệp vào thị trường ở Hong Kong. Nhưng, điều đó sẽ phụ thuộc vào sự khoan dung của Chính phủ Mỹ và Trung Quốc, điều không dễ dàng có được.

Các quốc gia và doanh nghiệp ở châu Âu lẫn Đông Nam Á khó có thể tránh xa khỏi những tác động của cuộc đối đầu Mỹ - Trung. Quyết định của Anh về việc mở cửa thị trường viễn thông 5G cho Huawei, bất chấp sự phản đối của Mỹ đã được chứng minh là không bền vững.

HSBC, ngân hàng có trụ sở chính tại Anh nhưng có tới 80% lợi nhuận là ở châu Á, đã bị lôi kéo vào xung đột giữa hai cường quốc với vai trò nhân chứng trong vụ kiện của Mỹ chống lại bà Mạnh Vãn Chu, Giám đốc tài chính của tập đoàn Trung Quốc Huawei.

Các doanh nghiệp lớn sẽ muốn giữ thái độ trung lập trong cuộc Chiến tranh Lạnh dường như đang trỗi dậy giữa Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, điều đó có thể chứng minh là không thể. Lịch sử thế giới trong hơn 40 năm qua được tạo dựng dựa trên quá trình toàn cầu hóa và quan hệ hợp tác giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng điều này có vẻ đang nhanh chóng biến mất.

Tuấn Anh

Ông Trump giáng đòn hiểm, Trung Quốc bị dồn vào thế bí?

Ông Trump giáng đòn hiểm, Trung Quốc bị dồn vào thế bí?

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump lệnh "cấm cửa" hai ứng dụng nổi tiếng của Trung Quốc là WeChat và TikTok cùng các công ty mẹ của chúng được coi là đòn giáng mạnh với Bắc Kinh.

Trung Quốc trừng phạt nghị sĩ Mỹ vì Hong Kong

Trung Quốc trừng phạt nghị sĩ Mỹ vì Hong Kong

Trung Quốc vừa tuyên bố trừng phạt 11 công dân Mỹ, bao gồm cả các nghị sĩ để trả đũa lệnh trừng phạt của Washington nhằm vào các quan chức đại lục vì vấn đề Hong Kong.

Cách cài đặt Bluezone giúp cảnh báo người nghi nhiễm Covid-19

Bluezone là ứng dụng giúp cảnh báo sớm cho người dùng nếu họ chẳng may từng tiếp xúc với những người bị nhiễm Covid-19.
Để nhận được các cảnh báo từ Bluezone, việc đầu tiên cần làm là tải về và cài đặt ứng dụng này.
Link tải Bluezone trên Android
Link tải Bluezone trên iOS
Sau khi cài đặt, người dùng cần cấp quyền cho ứng dụng Bluezone truy cập vào bộ nhớ và kết nối Bluetooth để nhận được cảnh báo từ ứng dụng.

tin nổi bật

Lần tái xuất gây xôn xao của con gái ông Kim Jong Un

Sự xuất hiện của con gái nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong các bức ảnh mới nhất do truyền thông Triều Tiên đăng tải, đang làm rộ lên những đồn đoán khác nhau.

Vì sao ngành công nghiệp vũ khí ở Đông Âu bất ngờ phát triển mạnh?

Ngành công nghiệp vũ khí của Đông Âu đang sản xuất súng, đạn pháo và các vật tư quân sự khác với tốc độ chưa từng thấy kể từ Chiến tranh Lạnh, khi các chính phủ trong khu vực nỗ lực hỗ trợ Ukraine.

Qatar được lợi gì khi đăng cai World Cup 2022?

Giới phân tích nhận định, Qatar đã nhắm tới các mục tiêu lớn hơn, thay vì chỉ những lợi ích kinh tế đơn thuần khi chi tiêu số tiền kỷ lục để tổ chức World Cup 2022.

Tại sao EU chật vật tìm cách tịch thu các tài sản của Nga?

Ủy ban châu Âu đang tìm kiếm những biện pháp có thể giúp họ tịch thu các tài sản của Nhà nước và cá nhân Nga, trị giá hàng trăm tỷ USD.

Ai có thể cạnh tranh ghế tổng thống Mỹ với ông Trump?

Một số chính khách Cộng hòa Mỹ đã úp mở ý định, hoặc được tin là có khả năng sẽ cạnh tranh với cựu Tổng thống Donald Trump để giành quyền đại diện đảng ở cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024.

Ukraine sẽ làm gì sau khi giành lại quyền kiểm soát Kherson?

Sau khi giành lại kiểm soát vùng chiến lược Kherson từ tay quân Nga và được Mỹ đảm bảo hỗ trợ không ngừng, Ukraine có điều kiện để phát huy lợi thế trên chiến trường hơn là chấp nhận đóng băng chiến tuyến suốt mùa đông.

Bao lâu sau bầu cử giữa kỳ mới rõ đảng nào kiểm soát quốc hội Mỹ?

Do cuộc chiến giành quyền kiểm soát quốc hội Mỹ gay cấn hơn dự đoán, công chúng có thể phải chờ vài ngày, thậm chí vài tuần sau bầu cử mới biết kết quả chính thức.

Chuyến công du 'nặng gánh' của ông Biden

Tổng thống Mỹ Joe Biden bắt đầu chuyến công du một tuần tới Ai Cập và châu Á, đối mặt với một số vấn đề chính sách đối ngoại gai góc nhất của Washington.

Những ứng viên sáng giá cho chiếc ghế Tổng thư ký NATO

Khi nhiệm kỳ của ông Jens Stoltenberg kết thúc vào mùa thu năm sau, cuộc tranh luận giữa các đồng minh NATO về người kế nhiệm đã bắt đầu được suy tính một cách nghiêm túc.

Những vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất trong bầu cử giữa kỳ

Kết quả thăm dò dư luận sau bỏ phiếu hé lộ, lạm phát và quyền nạo phá thai là những vấn đề quan tâm hàng đầu đối với các cử tri Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.

Ông Trump ảnh hưởng lớn đến mức nào đối với bầu cử giữa kỳ Mỹ 2022?

Cựu Tổng thống Donald Trump không có tên trên lá phiếu bầu cử giữa kỳ Mỹ năm nay, nhưng nhiều người coi sự kiện là thước đo ảnh hưởng của ông đối với cử tri và chính trường nước này.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Lưỡng đảng tranh quyền, dự đoán nhiều bất ngờ

Dù không có sức phủ sóng lớn như cuộc bầu cử Tổng thống nhưng cuộc đua song mã giữa lưỡng đảng ở Mỹ lại có tác động đa diện đến chính sách của Washington trong thời gian tới.

Vì sao bầu cử giữa kỳ năm 2022 của Mỹ tốn kém kỷ lục?

Kết quả nghiên cứu mới nhất cho thấy, cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 năm nay sẽ là cuộc bỏ phiếu không bầu tổng thống tốn kém nhất lịch sử nước này.

Tham vọng của các bên cung cấp UAV trong xung đột Nga-Ukraine

Việc Iran bị tình nghi chuyển giao Shahed-136 cho Nga, cũng như Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp Bayraktar TB2 cho Ukraine được cho ẩn chứa tham vọng lợi nhuận và địa chính trị của các bên.

Cuộc chạy đua 'giữ ấm' cho Ukraine qua mùa đông

Trên khắp Ukraine, các kỹ sư và người dân đang chạy đua với thời gian, thời tiết để khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng và sưởi ấm đã bị chiến sự tàn phá trước khi mùa đông đến.