Phổ cập tên miền tiếng Việt để người dân tiếp cận thông tin thuận tiện

Bàn giải pháp giúp mọi người dùng đều tham gia được vào không gian số

Ngày 17/4, Trung tâm Internet Việt Nam - VNNIC thuộc Bộ KH&CN phối hợp cùng Tổ chức Quản lý tên miền và số quốc tế -  ICANN và UNESCO tổ chức hội thảo “Thúc đẩy chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ - UA Day 2026 khu vực châu Á - Thái Bình Dương” tại Hà Nội.

Quy tụ sự tham gia của 150 đại biểu trong nước và quốc tế, bao gồm đại diện ICANN, UNESCO và các cơ quan quản lý tài nguyên Internet quốc gia trong khu vực cùng các chuyên gia và doanh nghiệp Internet, hội thảo UA Day 2026 hướng tới nâng cao nhận thức về vai trò của Internet đa ngôn ngữ, bao trùm và bền vững - nơi mọi người dùng bất kể họ sử dụng ngôn ngữ hay ký tự nào, đều có thể truy cập và sử dụng đầy đủ các dịch vụ số.

UA Day là sáng kiến do ICANN phối hợp với UNESCO khởi xướng từ năm 2023 nhằm thúc đẩy chấp nhận phổ quát với tên miền đa ngữ, địa chỉ thư điện tử đa ngữ trên các hệ thống, phần mềm và dịch vụ Internet.

Sáng kiến này xuất phát từ thực tế nhiều nền tảng kỹ thuật chưa hỗ trợ đầy đủ các tên miền hợp lệ, hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ số, đặc biệt tại các quốc gia sử dụng ngôn ngữ và ký tự ngoài bảng chữ cái Latin.

Kể từ năm 2023 đến nay, UA Day được tổ chức thường niên tại nhiều khu vực có sự đa dạng ngôn ngữ cao như châu Á - Thái Bình Dương, châu Phi và châu Mỹ Latinh, thể hiện xu hướng các quốc gia chủ động tham gia và thúc đẩy các vấn đề kỹ thuật liên quan đến UA.

Bà Athena Foo, đại diện ICANN cho biết, bên cạnh việc nâng cao nhận thức, các sự kiện UA Day còn tập trung sự chú ý chung của các bên liên quan vào giải pháp để thu hẹp khoảng cách giữa những tiêu chuẩn kỹ thuật và việc sử dụng thực tế.

Cũng theo bà Athena Foo, năm ngoái, nhóm chuyên gia về UA đã được thành lập để hướng dẫn công việc của ICANN về áp dụng UA. Nhóm này gần đây đã đề xuất các hướng dẫn để xác định những cơ chế chiến lược và thực tiễn nhằm khuyến khích việc áp dụng UA trong nhiều bên liên quan khác nhau như chính phủ, giới học thuật, các tổ chức công nghệ lớn, cộng đồng mã nguồn mở, các tổ chức tiêu chuẩn, nhà cung cấp dịch vụ Internet.

“Nhóm chuyên gia về UA hiện đang xem xét phản hồi của công chúng về các hướng dẫn được đề xuất này và dự kiến ​​sẽ công bố báo cáo vào đầu tháng tới”, bà Athena Foo thông tin thêm.

Khẳng định Việt Nam cam kết đồng hành và đóng góp tích cực vào mục tiêu đưa UA trở thành hiện thực trong khu vực, Chủ tịch Hội đồng quản lý VNNIC Lê Ngọc Đức cho hay: Trong bối cảnh thế giới ngày càng kết nối sâu rộng, chúng ta có mặt tại đây hôm nay với một mục tiêu chung: thúc đẩy một Internet cởi mở, bao trùm và phục vụ cho tất cả mọi người.

“Chấp nhận phổ quát không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Đó là cách để mọi người, ở bất kỳ đâu, sử dụng bất kỳ ngôn ngữ nào, đều có thể tiếp cận và tham gia vào không gian số một cách bình đẳng. Một Internet chỉ thực sự phát triển khi tất cả chúng ta đều có cơ hội như nhau để kết nối và sáng tạo”, ông Lê Ngọc Đức nhấn mạnh.

Tạo điều kiện để người dân vùng khó khăn tiếp cận thông tin thuận tiện

Hoạt động quảng bá, thúc đẩy phát triển tên miền đa ngữ là một nội dung được đại diện các cơ quan quản lý tài nguyên Internet quốc gia trong khu vực tập trung chia sẻ tại sự kiện UA Day 2026.

Cho biết tên miền đa ngữ của Việt Nam - tên miền tiếng Việt đã sớm được nghiên cứu và xác định là một xu hướng tất yếu, đại diện VNNIC thông tin: Tên miền tiếng Việt được chính thức triển khai cấp phát từ năm 2011, từng đạt gần 1 triệu tên miền vào năm 2014 và hiện đã được tích hợp thống nhất trong hệ thống quản lý tên miền quốc gia “.vn”.

Tuy nhiên, mức độ sử dụng thực tế của tên miền tiếng Việt hiện chưa tương xứng với tiềm năng. Trong bối cảnh phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, việc tiếp tục thúc đẩy UA, phổ cập tên miền tiếng Việt trong thời gian tới là cần thiết để bảo đảm người dân và doanh nghiệp có thể sử dụng tên miền, địa chỉ thư điện tử tiếng Việt một cách an toàn, bình đẳng, đồng thời tăng cường chủ quyền số và phát huy giá trị tài nguyên Internet quốc gia.

Trao đổi với phóng viên VietNamNet bên lề sự kiện, ông Nguyễn Trường Giang, quyền Giám đốc VNNIC đã khái quát lợi ích của tên miền đa ngữ, với 3 yếu tố chính, đó là: Giúp người dùng Internet của mỗi quốc gia dễ dàng tiếp cận thông tin bằng chính ngôn ngữ bản địa, qua đó giảm rào cản về ngôn ngữ; tính bản địa khiến tên miền đa ngữ gần gũi, thân thiện hơn với người dùng, nhất là những người dân sống ở vùng nông thôn, miền núi - nơi người dân còn hạn chế trong việc sử dụng các ngôn ngữ khác như tiếng Anh hay hệ ký tự Latin; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị ngôn ngữ địa phương của mỗi quốc gia.

“Từ những lợi ích kể trên, tên miền đa ngữ hỗ trợ thúc đẩy tiếp cận số, rút ngắn khoảng cách số. Khi người dân dễ tiếp cận hơn, họ sẽ tham gia vào môi trường số nhiều hơn. Đây cũng là những yếu tố quan trọng giúp cho tên miền đa ngữ phát triển, đặc biệt là tại những quốc gia không sử dụng ngôn ngữ ký tự chữ Latin như Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ…”, đại diện VNNIC cho hay.

Trên cơ sở nhận thức rõ một số rào cản khiến người dùng khó tiếp cận, sử dụng tên miền tiếng Việt chưa nhiều, ông Nguyễn Trường Giang cho rằng: Việc thúc đẩy phổ cập tên miền tiếng Việt sẽ góp phần tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin thuận tiện và bao trùm hơn.

Hiện nay, việc phát triển tên miền đa ngữ của Việt Nam đang tập trung vào 2 mục tiêu chính: Nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ số cho người dân, đặc biệt là các nhóm dân cư còn hạn chế về kỹ năng số, gặp khó khăn trong tiếp cận các ngôn ngữ khác; và góp phần bảo tồn tiếng Việt.